Reintegration programs for Filipino runaway housemaids

By Ben Garcia

KUWAIT: Various programs to train Filipino runaway housemaids and distressed workers at the Philippines Embassy in Faiha have been introduced. Besides a hair and nail polishing workshop, another program recently introduced is pastry and bread making. These continuing programs are benefiting hundreds of Filipina runaways at the embassy.

A recent bread and pastry making program was spearheaded by Fely Torio and Tin Tin Gomez, members of a now very active Filipino Mothers Organization (KFMO) under a reintegration program by the Philippine Overseas Labor Office (POLO) and the Overseas Workers Welfare Administration (OWWA). The reintegration program has been intensified to help the OFWs when they return home and start afresh. There are about 100 runaway housemaids at the embassy with varying cases, and while waiting for their repatriation, various livelihood programs are being conducted at the embassy premises.

Norlita Lugtu, the shelter welfare officer, said basic training at the embassy is necessary to help distressed workers start new lives when they are back in Manila. “Baking and pastry making is one of many programs we are introducing as continuing programs for our OFWs to help them in many ways. If they decide to stay at home, they can start small businesses from what they have learned here,” Lugtu said. “Our agency is ready to lend small scale loans through our ‘Balik Pinay Balik Hanap Buhay’ program, apart from a loan we can provide if they have much bigger but feasible projects – they can borrow up to 2 million pesos. They only have to present a project or business proposal. If they want to go out again, they can use the skills they learned from our reintegration program and apply for a new job suitable to their skills. They can now get a new job in baking or pastry making if they get the certificate from the reintegration program,” she added.

The KFMO is being headed by Violeta Malana Yousef, a fulltime mother but very active Filipino community leader. “The program is just one of our many efforts by our group to help our compatriots,” she stated. “We are always on the move and giving our assistance to Filipinos whatever we can, like visiting hospitals and giving financial support to patients. One of our officers Farida Al- Halimi is very active in holding workshops for Filipinas at the embassy,” she pointed out. “She was the first to share her skills in hairdressing and makeup. Recently, we had Fely Torio and Tin Tin Gomez who started the bread baking and pastry workshop. We want to help and do what we can to support our distressed OFWs.

So we cooperated with the Philippine Embassy to showcase our talents, skills and share it with our people,” she added. OWWA and POLO have set aside about 2 billion pesos for the reintegration program.

http://news.kuwaittimes.net/reintegration-programs-filipino-runaway-housemaids/

Domestic workers may be

Philippines to ban domestic worker supply


By Ben Garcia

KUWAIT: Should the ban on the Filipino domestic helpers be imposed, the workers on vacation could be held up in Manila indefinitely, said a Philippines-based recruitment agency official currently visiting Kuwait. Speaking exclusively with the Kuwait Times, Miriam Mondragon, Vice President of the Philippine Association of Licensed Agency to Kuwait (Philack) said that the law in the Philippines stipulates that if a country does not comply with either of the three stipulations mentioned in the Philippine Migrant Act law, "there will be no excuses," adding everything including those that are already here in Kuwait but vacationing in Manila, could possibly be held up there. "That is according to our law and we cannot do anything about it if the law is imposed," she noted.

The Philippines recently announced its readiness to implement a law that bars domestic helpers in the Middle East including Kuwait and the UAE, citing Republic Act 10022 or the Migrant Workers Act.

Mondragon said, Kuwait only partially complies with the RA 10022. "They are only qualified in semi and skilled workers but not in the domestic help sector," she stressed. Mondragon explained that Kuwait is signatory to the ILO's Geneva Convention, but have not ratified it yet (the law), making them unqualified to receive Filipino workers, "Kuwait and the Philippines should also sign a bilateral labor agreement, and it wasn't. Third, the requirement of labor law. It is present, but we demand that concerns of domestic workers be included. Domestic Labor Law is needed and as we know, they said it was already pending in their National Assembly. So the possibility of a ban is very obvious," she added.

Domestic helpers include housemaids, family drivers, family cooks, gardeners, personal nurses. Of the 160,000 Filipinos in Kuwait, 75,000 are engaged in domestic help jobs.

Kuwait and the Philippines have no existing bilateral labor agreement but have signed a so-called Mutual Labor Agreement or the Memorandum of Agreement signed between the two countries in 1991, "We do not share a bilateral labor agreement. It was a mutual agreement to provide Kuwait with the workforce needed right after the war in 1991," she recalled.

Mondragon expressed full supports for the new law that will benefit both the employers and workers. She expressed hope that Kuwait will be able to draft and subsequently enact the domestic labor law as soon as possible, "We are here to appeal and voice our concern on the matter. We do not want to lose our business with Kuwait. The Philippine government is not allowed to interfere in their domestic affairs because it is their internal issue. Our group is here to appeal for immediate action. Anyway, we are benefiting from the deployment of domestic workers. We came here on our own expense to personally appeal to their government to act accordingly. This is on the issue of hastening the passage of the domestic labor law which covers the full protection and welfare of our Household Service Workers. Without this, the law will be implemented and we are afraid it will come soon. The ball is in the hand of the Kuwaitis," she stressed.

Mondragon told Kuwait Times that the law could be possibly imposed in a matter of hours or days, "We do not know yet when but it will be soon. We do not know also the implications for both countries, but I think there will be repercussions. But I hope it will be minimal. What we see at the level of domestic helpers, those who are vacationing in the Philippines for example could be affected. Maybe they'll not be able to return to Kuwait anymore unless the Philippines clearly clarifies/defines the section [of the law] with regard to returning workers," she mentioned.

Should the ban be imposed it will drastically affect especially the domestic helper who are in a way earning money and helping their families out of working abroad. "We have approximately 30,000 domestic helpers entering Kuwait annually and we barely have one percent problem out of the total. So it means the huge percentage enjoys the good treatment at the hands of their employers. What is being capitalized as we all know, are some abuses, rape cases and maltreatment; these certainly matter. We care for our workers," she beamed.

Mondragon pointed out that the law provides equal protection for both the employers and workers, "There are problems committed by workers. But with the new law, it will be covered. We can determine who's to blame for a problem," she opined.

With regard to minimum salary imposed by Manila, "it is only fair. Kuwait and other countries should know that we are no longer in the 1980's. Don't compare the salary that was paid 15 to 20 years back with now. We have to adjust the salary and I personally support the US $400. The time has change drastically and the cost of living everywhere has skyrocketed," she mentioned.

The group of Mondragon met with Kuwaiti officials from the Ministry of Interior, Ministry of Foreign Affairs and Ministry of Social Affairs and Labor, including MP Adnan Al-Mutawa who is sponsoring the domestic labor law, "We spoke to them already and they are keen on cooperating with us. As they stressed, they have pending bill at the National Assembly that has not been deliberated yet. I see they are willing to cooperate and ready to enact the domestic labor law."

In the GCC countries, only Oman has fully agreed to terms and conditions put forward. The ban will be placed in accordance with Migrant Workers Act 'RA 8042 of 1995,' a bill that was dormant, but was amended in 2009 and signed by then president Gloria Macapagal Arroyo as RA 10022. "We are in the implementation phase. If Kuwait wants to continue hiring Filipino workers, our law is clear that it will only happen when at least one of the three elements is complied, plus the qualifying factors. They should evaluate or report periodically or provide the Philippines with a positive report about the progress of the prevailing law," she concluded.

(posted Kuwait Times, Sepetember 25, 2011)

'Nakabaong punyal sa puso'

Bugbog saradong asawa, ina





Dear Kuya,
Ako po si Bibeth, di tunay na pangalan, tubong Butaun City. Katulong po ako ngayon sa Salwa. Kontento naman ako sa buhay noong bata pa ako. In fact, ako ang pinakapaburitong anak ng mga magulang ko. Nararamdaman ko iyan dahil kahit anong hilingin ko sa mga magulang ko, ibinibigay nila agad sa akin. Isa lamang ang lalaki sa pitong magkakapatid. Nasubukan ang katatagan ng pamilya namin noong masunog ang bahay namin, way back mga 1980's pa. Nasunog ang bahay namin sa Butuan City. Kaya ang mga magulang ko ay lumipat ng Surigao City. Dapat sana ay kasama ako. Pero nagpaiwan ako sa kapatid kong may-asawa na at negosyante sa Butuan, dahil nag-aaral pa nga ako noon. Ang ibang kapatid, sumama sa mga magulang ko sa Surigao. Mga second year college na ako, isang pangyayari ang tuluyang nagpabago sa aking kapalaran. Nag-iisa lang kasi lagi ako sa bahay ng ate ko noon. Ang mag-asawa ay maagang umaalis dahil mayroon nga silang negosyo. Katulad ng nakagawian, naliligo muna ako bago pumasok sa eskuwela. Malapit nang mag-alas-dose ng tanghali noon. Narinig ko ang puersahang pagpasok sa bahay ng isang lalaki. Nagulat ako, at hindi makapagsalita. Gusto ko mang sumigaw, wala nang lumabas sa bibig ko. Saba'y yapos sa akin ng lalaki. Huwag na daw akong maingay. Ang lalaking pumasok sa bahay ay si Boy. Boyfriend siya ng aking best friend. Naganap ang hindi inaasahasan. Ginahasa ako at nang matapos, iniwan na lang akong lumuluha. Ang sabi niya sa akin, mahal niya ako, at handa akong pakasalan. Tulala ako sa buong mag-hapong iyon. Hindi na nga ako nagsumbong sa aking kapatid. Alam ko kasing magagalit sila at magkakagulo at gagawa ng malaking iskandalo sa lugar. Nanahimik ako, pero ang pananahimik kong iyon ay nasundang muli ng tulad na pagyayari. Muling pumasok sa bahay si Boy at muli niyang ginawa ang pang-gagahasa. Kilala sa aming bayan si Boy. Kilabot, tigasin, rebelde. Kaanib ng isang makakaliwang grupo. Nalaman lamang ng ate ko na mayroong nangyari sa akin noong magkaroon na ng sign na buntis ako. Ayaw ko mang ipaalam sa kanila, pero, hindi ko na naitago dahil nahirapan ako sa mga unang buwan ng aking pagdadalantao. Nakiusap ako sa kapatid ko na huwag na lang munang ipararating sa mga magulang namin ang nangyari. Pero, hindi nakatiis ang ate ko. Umuwi siya ng Surigao City at ipinarating sa tatay ko ang nangrayi. Pagdating sa bahay ng ate ko, walang kagatol-gatol na sinabing kailangan akong umuwi sa bahay ng mga magulang namin. Wala na akong nagawa. Umuwi ako, at buo na ang plano nilang ilayo ako kay Boy dahil sa alam nga nilang kinatatakutan ito sa aming bayan. Wala daw mabuting patutunguhan kung magsasama kami. Doon na lang daw ako manganak sa Maynila. Habang nag-hahanda ako patungong Maynila. Dumating si Boy sa aming bahay sa Surigao. Tinutulan niya ang paglayo ko sa kanya. Sa dami daw kasi ng mga babaing dumaan sa kanyang kamay, ako lang ang nagdalantao. Kaya hindi daw siya makakapayag na umalis at ilayo ko ang aming anak sa kanya. Pakakasalan daw ako at gagawa kami ng masayang pamilya. Tutol man marahil ang mga magulang ko, pero alam kong takot sila dahil sa reputasyong rebelde ang mapapangasawa ko. Nakiusap na lang sila kay Boy na ingatan ako at isoli ako sa kanila kung ayaw akong pangatawanan. Nai-set ang kasal namin noong June 15, 1989. Six months na noon ang tiyan ko. Noong unang mga buwan, okay naman siya sa akin. Pero hindi nga umabot ng anim na buwan, grabe na ang ginagawa niya sa akin. Hindi na lumilipas ang araw na wala akong pasa sa katawan. Bugbog sarado na ako sa kanya. Ang akala ko noon, dala lang iyon marahil ng pag-inom o kalasingan niya. Pero, iba siya. Parang maypagka-sa-demonyo; nasisiyahan siyang nakikita akong nahihirapan, binubogbog at duguan. Nalaman kong hindi lang pala alak ang nagbibigay sa kanya ng lakas ng loob para gawin iyon. Lulong siya sa ipinagbabawal na gamot. Nakikita ko minsan ang mga nakaipit na mariwana at shabu sa kanyang brief at bulsa ng pantalon. May-trabaho naman siya, sa isang malaking kumpanya. Pero nauubos lang sa bisyo ang kanyang kita. Magulo ang kanyang isip. Maliit pa ang anak namin, tinadyakan ako sa tyan na halos ikamatay ko. Tapos lumaban ako, lalo syang nagalit sa akin at muntik na niya akong mapatay sa sakal. Pinalipas ko iyon. Kinalimutan. Isang araw, sabi niya sa akin, kung ayaw kong mabogbog, umalis na lang daw ako ng bahay lalo na kung masama na ang kanyang timpla. Hindi ko naman magawa iyon dahil maliit pa ang anak ko. Naging malambing na ulit siya sa akin. Sabi niya, para maka-iwas sa barkada, lilipat daw kami ng lugar. Lihim akong natuwa sa balak niyang iyon. Nag-transfer nga kami sa ibang lugar, doon ay okay naman ang buhay namin. Yung trabaho niya sa malaking kumpanya, iyon ang nagbigay sa kanya ng malaking break. Nagkaroon kami ng malaking bahay at doon ibinababa ang truck-truck ng mga soft drinks at beer. Akala ko okay na ang lahat. Wala rin talaga kaming suwerte at hindi lumago ang negosyo. Bagkos, nabangkarote dahil din sa ugali niya. Para kasi syang mayor. Bawat dumaan sa kalyeng iyon, binibigyan niya ng alak, kung hindi man, walang tigil na tagayan sa aming bakuran. --Itutuloy

Nasa langit yata ako!


Joy the fact na mayroon kang legal na asawa ang tanong mo dapat ay hindi sino ba talaga sa tatlo? Hindi ka pa naman puedeng mag-entertain ng kahit isa sa kanila. Iyan ay dahil hindi pa napapawalang bisa ang iyong kasal sa asawa mo. Hanggat hindi pa na-aannulled ang iyong kasal sa kanya, siya pa rin ang asawa mo; ang lalaking sinasabi mong hindi ka man lang masabihan ng I love you sa telepono. Gusto mong mag-disisyon kamo na makisama sa isa sa tatlong suitors mo? Kailangan mo munang patunayang lahat ang mga aligasyong binanggit mo laban sa asawa mo sa korte. Kung totoong lahat ng iyan [bintang mo], madali kang matutulungan ng korte. Halimbawa kung ang asawa mo ay nag-asawa na ng iba, kung nagkaanak na, malaking prueba o dahilan iyan sa pagpapawalang bisa ng kasal at kagustuhan mong makawala sa dati mong asawa. Ang pananakit, ang pagsusugal at pam-babae ng walang katapusan ay kasama iyan sa mga pruedeng pagbabasehan ng korte sa pagpapawalang bisa ng kasal. Yun nga lang maghihintay ka ng medyo matagal na panahon bago mo makamtan iyan. Matagal ang proseso ng pag-papa-annul ng kasal sa Pilipinas. At least one year. Pero depende pa rin sa pag-usad at pakikipag-cooperate ng asawa mo. Mayroon akong kinunsultang isang abogado ukol sa pag-papa-annul. Sabi niya, kung gustong magpa-annul ang sinuman, at least mag-handa siya ng halagang 200,000 pesos para sa abogado. Medyo mahal ano. Pero iyan daw ang halaga ng pagpapa-annul ng kasal sa Pilipinas.
Nauunawaan ko ang nangyari sa'yo kaya mo napangasawa ang lalaking iyan. Pero sabi nga nila, walang aksidente sa buhay. Lahat ng mga nangyayari sa atin ay mayroong dahilan. Kung babalikan ko ang kuwento mo, sabi mo, walang namuong pag-ibig sa pagitan ninyong dalawa. E bakit ka pumayag na makasal sa kanya? Again, oo, nauunawaan kita, maaring sa'yong parte ay kahiya-hiya na manganak na walang ama yung magiging anak mo. Kaya pikit mat among tinanggap ang alok ng lalaki at pumayag kang matali sa lalaking iyon. Nandiyan na iyan so, pangatawanan at sabi nga ng iba, eenjoy mo, ang iba naman sabi... magdusa ka. Joy alam kong hindi madali sayo ang lahat. Mahirap at talagang, in that point in life, pipili ka talaga kung saan ka lulugar; ang maging masaya o manatiling nagmu-mokmok at umiiyak sa kawalan.
Joy, hindi naman masamang maghanap ng kaligayahan o makakausap lalo't sabi mo nga, ilang taon na rin kayong hindi magkaunawaan ng asawa mo. Tao ka lang, at nung mahimasmasan ka nga, sabi mo, masarap pala na mayroong nag-ki-care sayo. Pero kahit sino man ay magsasabing mali din namang matatawag ang pag-entertain mo ng tatlong lalaki. Piliin mo ang isa sa kanila. Tapatin mo ang dalawa na mayroon kang napupusuan at gusto mo nang maging tuwid ang buhay. At tigilan mo na ang pakikipag-kaibigan sa kanila. Tama din naman ang ginagawa mo, na hanggat walang kasal, hindi mo isusuko ang bataan. Dahil kapag-nangyari iyan, puede kang kasuhan ng pakikiapid at lalong magiging kumplikado ang pakikipag-hiwalay sa'yong asawa. Ang ibang Arabo, alam na rin naman ang kalakaran ng ibang mga Pinay sa Kuwait. Opo, nililinaw ko po, ng ibang Pilipina lang naman. Kaya, ang karamihan sa kanila, iniisip, after kang magamit, iiwan kang parang basahan. Wala din namang ipinagkaiba sa mga Pinoy hindi ba? Ang ibig ko lang sabihin Joy, ang ultimate decision maker ay ikaw. Ikaw ang guguhit ng iyong kapalaran. Ikaw ang makikisama sa kanila. Ikaw ang mag-papakasaya o magdurusa sa sandaling magdisyon ka. So ang pag-didisyon ay hindi minamadali. Pinag-aaralan iyan ng masinsinan, kasama ng isip at puso.
Sa kuwento ng iyong buhay Joy nakita ko ang pinagdaraanan mo. Kaya nauunawaan kita. Ayaw kong sabihin sayo na ipagpatuloy mo ang pagiging martyr na asawa. Kasi, kung tutuusin, may-buhay pa o sabi nga ni Santino 'May Bukas Pa'. Puede ka namang maging masaya, bakit pipiliin mong maging malungkot. Maikli na nga lang ang buhay natin sa mundo, sa buong buhay mo pa, hindi ka man lang naging masaya. Kaya, kung may-panahon pa, ipagpatuloy mo ang iyong pagiging masaya. Pero, ang sa akin lang, kailangan mo munang ipa-annul ang iyong kasal sa una mong asawa bago ang lahat.
At sa rules naman na maykinalaman sa spiritual, maliwanag ang paninindigan diyan ng simbahan. Mayroon simbahan na susuportahan ka at pag-aaralan nila kung puede pang isa-ayos ang nasirang pagsasama. Susuportahan ka at padadaluhin ng ilang mga counseling sessions. Kung mayroon pa talagang chance na muli kayong magsama. Makikita iyan throughout the session. Ang kinukunsidera ng simbahan ay ang kahalagahan ng sakramento ng kasal at ang katunayan na mayroong isang kaluluwang nag-ba-bind sa inyong dalawa. Sabi nga nila, mahalaga sa pag-sasama ng mag-asawa ang salitang sakripisyo. Walang perpektong relasyon lalo na sa mag-asawa. Mayroon talagang pagdaraanang mga pagsubok, at maraming sakripisyo sa buhay. Kung hindi ka handa diyan, at wala ang Panginoon sa sentro, talagang babagsak ka. Kung kaya nga sa counseling pa lang [bago ang kasal] pinaaalalahanan na ang babae at lalaki na maging handa sa mga pagsubok. Dadaan iyan at dadaan, kung matibay kayong dalawa, papasa kayo. Kung mahina ang isa sa inyo, palakasin ang isa, tulungan ang isa. Hindi yung kapag-nambabae ang lalaki, manlalaki din si babae. Kung nagsusugal si lalaki, ganun din si babae at pababayaan ang mga anak. Wala talagang patutunguhan ang relasyon kung ganyan. Panahon na rin siguro Joy, na muli mong balikan ang iyong nasirang relasyon. Ano ang mga nag-contribute o nag-udyok sa pagkasira ng inyong relasyon? Mayroon pa ba talagang chance na magkabalikan at mabuong muli ang pamilya? Lahat ng iyan ay pag-aralan mo, bago mo kausapin ang isang abogadong gagabay sayo sa pagpapawalang bisa ng iyong kasal.

Joy binaha ako ng mga reaksyon/comments mula sa ating readers. Isi-share ko ang ilan sa mga iyon next week dahil this time ay wala na tayong space. Salamat po sa inyong mga comments dear readers!

Sino ba talaga sa tatlo?

Nasa langit yata ako!

Dear Kuya Ben,

Isa po akong masugid mong tagasubaybay. Tunay pong malaking tulong sa mga mayroong taglay na suliranin ang iyong column. Tawagin mo na lang akong Joy. Tubong Albay, 34 years old. Kasal at mayroong isang anak. Panglima po ako sa siyam na magkakapatid. Maaga akong naulila sa ama. Namatay siya noong H-school ako. Kaya, wala na akong nagawa, kundi ang mag-aral na self-supporting. Pumasok akong tindera, serbedora at yaya sa Bicol. So nakatapos ako ng high school. Pagka-graduate ko ng High School, nagtrabaho akong yaya sa isang Chinese family sa Caloocan. More than four years akong naging yaya. Sinuportahan ko ang mga nakababata ko pang mga kapatid, kasi yung mga kapatid kong nakakatanda, mayrooon nang kanya-kanyang pamilya. Marami rin namang nanliligaw sa akin, pero may-pagka-suplada po ako. Kasi, katuwiran ko, puede namang mag-hintay ang pag-ibig. Pero ang mga nagugutom kong kapatid, hindi. Sa ganuong sitwasyon umusad ang panahon para sa akin. Isang araw, Christmas noon, nagkayayaan ang barkada sa isang disco bar. May-kanya-kanyang partner, ako wala, pero kasama namin yung family driver ng mga amo ko. So magkatrabaho kami. Ayaw ko sa kanya, lagi ko nga siyang sinusungitan. Pero sa disco, siya ang naging partner ko. Dahil sa naparami na yata ang inom ko ng beer, nag-yaya na akong umuwi. Nag-alok yung driver namin, na iuuwi niya na lang ako. Pumayag naman ako. Nag-taxi kami. Pero, nagtataka ako kung bakit ibang daan ang tinatahak ng taxi. Sabi sa akin, huwag na daw akong maingay at mayroon daw siyang ipagtatapat sa akin. Matagal na raw niya akong type. Nirerespeto niya raw ang aking ugali, suplada at medyo hindi palabati, pero huwag na raw akong maingay at malapit na kami sa isang motel. Pag-baba, gusto ko sanang tumakbo palayo, pero hinawakan niya ako sa braso, inalalayan, hanggang sa makarating ang isang kuwarto. Doon nangyari ang hindi inaasahan. Sa mabilis na pangyayaring iyon, wala na akong nagawa. Kinaumagahan, pinuntahan naming dalawa ang kapatid ko na nasa Quezon City. Pinagtapat namin ang nangyari noong gabing iyon. Humingi ng paumanhin ang asawa ko sa kapatid ko, at sabi handa siyang panagutan ako. Itinakda ang kasal at mabilis ang lahat. Naikasal kami at nagkaroon ng anak.
Sa ilang taon naming pagsasama, natuklasan ko ang kanyang tunay na pagkatao. Sugarol, mabisyo at irisponsable. Lagi na lamang sa barkada at laging inuumaga sa goodtime. Araw-araw ko na lang ipina-aalala sa kanya ang kanyang reponsibilidad. Pero, wala. Ang usapang matino, laging nauuwi sa away. Dahil ayaw niyang pinakikialaman ko siya, naisip ko, wala na yatang patutunguhang mabuti ang relasyon namin. Kaya naisip ko, mag-abraod. Mabilis ding na-process ang aking pag-alis. Dumating ako sa Kuwait taong 2007. Akala ko, matatapos na ang problema ko sa asawa ko. Pero, lalo siyang nalulong sa bisyo at pambabae. Umiiyak ako gabi-gabi, at halos mabaliw ako sa kaiisip sa kung papaanong maitutuwid ang pamilya ko. Isang kaibigan ang nagsabi sa akin, kung bakit ko naman gabi-gabing iniiyakan ang walang kuwentang lalaki sa buhay ko. Sabi niya sa akin, maglibang ako ako, kalimutan ang masasamang ala-ala ng asawa ko at maaayos daw ang takbo ng buhay ko.

Sa puntong iyon medyo nakapag-isip-isip ako. Bakit nga kaya hindi. Aba 'e matagal na akong nag-hihirap. Kaya, mula noon, tumanggap ako ng mga manliligaw. Ang dami kasing lalaking umaaligid at nagpaparamdam sa akin. Pero hindi ko sila pinapansin noon. Nag-text ako sa isa, dalawa, tatlo. Tapos lahat sila may-gusto sa akin. Nakita ko na rin sila pare-pareho at lahat sila gusto ko. Mga guwapo. Gusto ko silang tatlo. Mayroon akong Egyptian, Kuwaiti at Iranian. Pero dahil sa marami nga sila, hindi ko alam kung sino ba talaga sa kanila. Mahal ko silang pare-pareho. Ang problema ko ngayon ay kung sino sa kanilang tatlo ang tatanggapin at pakakasalan ko. Hindi pa naman po dumating sa punto na makipag-anuhan ako sa kanila. Puro pa-cute-cute effect pa lamang. Lahat sila, gusto akong pakasalan. Kapag-tumatawag sila sa akin, ang saya-saya ko. Parang langit sa tuwing kausap ko sila. Hindi nila alam, tatlo silang pinagsasabay ko. Naaalala ko nga noong Pasko, yung isa, pinag-hinatay ko sa Salhiya, yung isa, pinag-hintay ko sa simbahan at yung isa nagkita kami sa Avenues. Masaya pala ang pakiramdam na mayroong tatlong nagmamahal sayo. Habang naaalala mo yung tunay mong asawa sa Pilipinas na hindi ka man lang ma-text ng I love you. Tatawag lang kung kailangan ng pera mo, wala pang ka-sweet-sweet ang dating. Samantalang ngayon, heto, nasa langit yata ako. Naglalaro ako. Ang ikinagugulo ng utak ko ngayon ay kung sino ba talaga sa tatlo. Gusto ko nang magdisisyon, pero gusto ko ng tama. Kaya naalala kong sulatan kita Kuya Ben. Pagpayuhan mo ako.

Gumagalang at nagpapasalamat,
Joy

Baliktanaw 2010

Panunumpa, pamamaalam, palpak na rescue operation, paglaya, angat sa 2010

Ni Ben Garcia

Ito ang pagbabaliktanaw ng Filipino Panorama sa taong 2010. Ilan lamang ito sa mga major events sa nakalipas na isang taon. Lahat ng ito ay nabasa ninyo na sa Filipino Panorama at bahagi na po ito ng ating kasaysayan bilang isang lahing Pilipino. Layunin ng pagbabaliktanaw na minsan pa ay masulyapan ang mga balitang nagbigay kulay, liwanag, pag-asa, pagkakaisa, pighati, pasakit at buhay sa ating Inang Bayan. Samantala, sabay-sabay nating harapin ang bagong taong puno ng pag-asa at pagtitiwala sa nag-iisang lumikha!



January
Mainit na mainit na ang usapin sa pulitika bago pa man pumasok ang taong 2010. Kaya Enero pa lamang, lalong naglagablab ang usapin sa pulitika dahil sa nalalapit na eleksyon o pagpili ng susunod na magiging pangulo ng bansa. Sabuyan ng putik ang bawat kampo. Si Sen Manny Villar na dati rati ay nangunguna sa mga surveys ay tuluyan nang nahulog sa mas-mababang puesto sa mga surveys dahil sa hindi mapatid na usapin ukol sa C5 [or diversion road issue] o pag-divert ng C5 road sa umano'y pinag-hihinalaang mga properties ni Villar. Masyadong naapektuhan ang kanyang kandidatura ng lumutang ang isyu at hindi na rin siya nakabawi hanggang sa sumapit ang May 10, 2010 presidential elections.
Malungkot pa rin ang Enero para sa maraming Pilipino dahil sa karumaldumal na massacre na naganap noong November 23, 2009 sa Maguindanao. Pinag-hihinalaang mga makapangyarihang angkan ang may-gawa ng massacre. December pa lamang ng taong 2009 ay idineklara na ang martial law doon ni dating Pangulong Gloria Arroyo na may-layuning madakip ang lahat ng sangkot sa madugong massacre. May 57 katao ang namatay (karamihan ay miyembro ng media) ng ratratin ng umano'y mga pinaghihinalaang salarin na nauna nang itinuro ang mga makapangyarihang angkan ng Ampatuan sa Maguindanao. Ito na ang itinuturing na pinakamalalang election related violence na naganap sa kasaysayan ng Pilipinas. Mag-pa-file sana ang kampo nina Toto Mangundadato ng certificate of candidacy ng araw na iyon. Asawa at mga malalapit-na kamag-anakan ng mga Mangundadato ang naatasang mag-file ng candidacy. Pati mga kasamahang media ay hindi pinatawad ng mga salarin.
Enero 19, ng mamatay sa heart attack si Cerge Remonde, ang isa sa mga tagapag-salita ni Pangulong Gloria Arroyo.
Ito rin ang simula ng kaliwat-kanang debate ng mga kandidato. Enero din ng lisanin umano ni Senator Panfilo Lacson ang Pilipinas via Hong Kong matapos na lumabas ang warrant of arrest laban sa kanya dahil sa hinalang sangkot siya sa pagpatay noong year 2000 kay dating publicist Bobby Dacer at driver nitong si Emmanuel Corbito. Hanggang ngayon, hindi pa nahuhuli si Lacson sa kabila ng Interpol alert at masusing pagbabantay ng NBI at ng Department of Justice sa bansa.

February

Nadakip sa isang operasyon ng militar sa Morong Rizal ang mga health workers na pinaghihinalaang miyembro ng mga rebeldeng kuminista o New People's Army (NPA). Kinalaunan ay tinawag silang Morong 43 ng media. Pag-gawa ng bomba at mga bomb-making paraphernalia ang umano'y nasamsam ng military sa pinagkukutaan ng mga ito. Taliwas naman sa kanilang claim (Morong 43) na nagsasagawa lamng sila ng medical symposium sa lugar. Agad silang idinitine sa kampo o kuta ng militar habang hinihintay ang paglilitis. Pebrero din ng patuloy na uminit ang krisis sa elektrisidad at tubig. Ayon sa Malacanang, bukas sila sa mungkahi ng ilang mga mambabatas na bigyan ng emergency power si Pangulong Arroyo upang matugunan ang krisis. Ang mungkahi ng pagbibigay ng emergency power kay Arroyo ay tinanggihan ng ilang mga kritiko ng administrasyon. Pero marami rin may-gusto kahit sa hanay ng oposisyon upang masiguro anila ang tagumpay ng kauna-unahang automated elections sa Mayo.
Bago matapos ang buwan ng Pebrero, isang massacre na naman ang naganap sa Basilan kung saan mga hinihinalang rebeldeng Abu-Sayyaf ang sangkot sa paglusob. 13 katao ang namatay, karamihan ay sibilyan.

March


Ang El-Nino ay lalong lumala sa pagpasok ng Marso dahilan upang ideklara sa ilang mga bayan at lalawigan sa Luzon, Visayas at Mindanao ang state of calamity. Lalo na sa mga lugar kung saan marami sa kanilang mga pananim ay natuyo at walang mapakinabangan sa kanilang produkto. Naglabas din ng mahigit 10 bilyong pisong emergency fund para sa mga nasalanta ng El-Nino si Pangulong Arroyo. Ang panukala ng ilang mga mambabatas na bigyan ng emergency powers si Pangulong Arroyo ay tuluyan nang ibinasura dahil ayon sa kanyang mga kritiko, possible umano itong gamitin ni Arroyo upang ipanalo ang administration bet na si dating Defense Secretary Gilberto Teodoro.
Isa pa, wala rin umanong magandang ibinubunga ang emergency powers na nauna nang nasubukan sa panahon ni dating pangulong Fidel Ramos. Pero sa kabila ng El-Nino, noong Marso din ay lumabas ang balitang nalagpasan na ng Pilipinas ang krisis sa ekonomiya na naranasan kasabay ng mga bansa sa daigdig. Ayon sa Department of Labor and Employment, nararamdaman na ulit ang pagsigla ng empleyo sa bansa. Sa ulat ng DOLE, sa pagpasok pa lamang ng Enero ng taong 2010, tatlong beses na mas-malaki na umano ang bilang ng mga nakakakuha ng trabaho kumpara noong taong 2009. Pero inamin nila na totoong makaka-apekto rin ang nararanasang El-Nino sa bansa lalo na sa sektor ng agrikultura.
Sa sports, muling pinatunayan ni Manny Pacquiao na siya pa rin ang hari ng boxing ring sa pinaka-latest na laban niya kay Joshua Clottey. Nagbunyi ang sambayanan sa muling panalong ito ni Pacquiao. Ang kanyang panalo ay lalong nagpatibay at nagbigay ng malaking tsansa sa kanyang ambisyon na maging kongresista ng Saranggani Province.

April

Ang buwan kung saan unang naranasan ng mga Overseas Filipino Workers sa Hong Kong at Singapore ang pag-boto gamit ang automated machines (computer). Kauna-unahan ito sa kasaysayan ng Pilipinas. Tanging dalawang bansa sa Asya ang nabigyan ng pagkakataon upang makapag pilot-test sa computerized election. Dahil hindi umano mabibigyan ng pagkakataon ang ilan pang mga bansa [na may mga OFWs] dahil sa kakulangan sa oras at logistics. Samantala, sa pag-init ng pulitika, todo bantay ang militar at kapulisan upang maiwasan ang hindi inaasahan. Nagpahayag na rin ng pagkabahala ang ilang sector sa umano'y napipintong failure of elections dahil sa pagpasok ng pamahalaang Arroyo sa automated elections. Magiging automatic din aniya ang dayaan. Samantala, umangat sa survey si Gilberto Teodoro noong Abril. Pero ito ay pansamantala lamang. Dahil bago pa man ang election marami na sa kanyang mga kasamahan sa partido ang kumalas sa administration party.
Abril din ng bawian ng buhay ang kilalang singer composer na si Fred Panopio ang umawit at nagpasikat sa mga awiting Pitong Gatang, Markado, Tatlong Baraha, at ang Kawawang Cowboy.

May
Ang pinakahihintay na May 2010 elections ay sumapit na. Ito ay tagumpay higit sa lahat ng taumbayan. Pero hindi matatawaran ang ginampanang tungkulin o papel ng Arroyo administration. Ayon sa kanyang mga taga-sunod at ilang mga kritiko; tagumpay ang election dahil naganap ang kauna-unahang computerized elections ng maayos at matiwasay. Higit sa lahat hindi rin naganap ang inaakalang failure of elections at ang pag-kapit sa kapangyarihan ni Arroyo. Halos wala ring malaking election related violence, liban sa hindi matutumbasang karima-rimarim na massacre sa Maguindanao na naganap noong pang year 2009 o bago pumasok ang 2010. Landslide victory ang panalo ni Noynoy Aquino. Subalit isa namang miracle ang panalo ni Jejomar Binay. Hindi inaasahan ng marami ang panalong ito ni Binay dahil malayo siya [rating niya] sa mga election surveys. Laging si Mar Roxas ang lumalabas na number one sa mga surveys at malayo ang kanyang lamang sa nanalong si Binay. Oo nga at maliit lang naman ang lamang ni Binay kung kaya hindi ito katanggap-tanggap sa kampo ni Roxas. Hanggang ngayon buo pa rin ang paniwala ni Roxas na siya dapat ang pangalawang pangulo at hindi si Binay.
Tagumpay na matatawag ang kauna-unahang automated election dahil dalawa-tatlong araw pa lamang alam na ng sambayanan kung sino ang tunay na nanalo sa halalan. Hindi tulad ng manual counting of votes na halos abutin ng ilang buwan bago malaman ang resulta. Naging makasaysayan din ito para kay Pangulong Arroyo sapagkat bumaba siya sa kapangyarihan subalit niyakap niya ang mas-mababang posisyon sa Congreso. Nanalo siyang Congresswoman ng ikalawang distrito ng Pampanga.
Naging maingay din ang pagtalaga ni Pangulong Arroyo kay Supreme Court Chief Justice Renato Corona sa kataas-taasang hukuman. Ayon sa mga kritiko, hindi na dapat pang si Pangulong Arroyo ang nagtalaga ng chief justice, dahil sumapit na ang takdang petsa na hindi na dapat pang magtalaga ang papaalis na pangulo. Subalit ayon sa mga dalubhasa at taga-masid, hindi puedeng magkaroon ng transition of power sa executive branch na walang lihitimong Chief Justice ang Korte Suprema. Nakatakdang magretiro si Chief Justice Reynato Puno noong May 17, 2010, at hindi na siya puede pang mag-extend. Sa usaping ito, nag-disisyon ang buong korte kung papayagan ba nilang mag-appoint si Pangulong Arroyo ng bagong Chief Justice. Pumayag ang mayorya. Kinunsidera at pinag-aralan nilang mabuti ang mga legal na aspeto sakali nga at magkaroon ng failure of elections, ano ang mangyayari sa Pilipinas? Kaya nanaig ang kapangyarihan ni Pangulong Arroyo na mag-appoint ng bagong Chief Justice. Kaya nga, makalipas lamang ang ilang araw matapos magretiro si Puno, itinalaga ni Pangulong Arroyo si Chief Justice Renato Corona, sa kataas-taasang hukuman. Naging mainit ang usapin sa pagkakatalaga kay Corono. At dahil sa mga panahong iyon ay sigurado nang uupong pangulo si Aquino, ayaw niyang manumpa sa harap ni Chief Justice Renato Corona. Ayon sa kanyang mga naunang pronouncements, mas-gugustuhin pa niyang manumpa sa harap ng isang baranggay captain, kesa kay Chief Justice Corona.




June

Ito na rin ang huling selebrasyon ng Independence Day sa ilalim ni Pangulong Arroyo. Lumipas itong walang gaanong ingay. Naging payak lamang at hindi na gaanong magarbo. Maging sa Kuwait, walang gaanong selebrasyon dito liban sa flag hoisting ceremony. Dito na rin tuluyang nagtapos ang panunungkulan ni dating Ambassador Ricardo Endaya, na napilitang lisanin ang Kuwait matapos lumabas at mag-circulate ang isang 'open letter' addressed to president Aquino. June 28, dumating sa Kuwait ang kanyang kapalit na si Ambassador Shulan Primavera. Ito na ang pangalawang pagkakataon na maitalagang sugo ng Pilipinas sa Kuwait si Primavera.
Isa rin sa mga makasaysayang petsa ang June 30 sa Pilipinas. Ito ang huling araw ni Pangulong Arroyo bilang pangulo ng bansa, at pormal na pag-upo ni Pangulong Noynoy Aquino bilang ika-15 Pangulo ng Republika. Si Justice Conchita Carpio ang nanumpa kay Aquino bilang pangulo. Sa kanyang talumpati, nangako siyang ibabangon ang Pilipinas at lalakad sa tuwid na landas. Nanumpa rin bilang pangalawang pangulo si Vice President Jejomar Binay.


July

Matapos manumpa bilang pangulo, nangako si Aquino, na mas-lalo niyang ilalapit ang Malacanang sa mga Pilipino. Mag-kakaroon siya umano ng weekly press conferences upang i-update ang mga Pinoy ukol sa mga programang pang-gobyerno. Bukas din umano ang Malacanang sa anumang reklamo at pag-hingi ng saklolo. Samantala, pinuri siya sa selection ng kanyang mga gabinite, kabilang sa bagong upong cabinet secretaries ang mga dating Arroyo appointees, [nanawagan noong July 2007 kasagsagan ng Hello Garci scandal, sa pagbibitiw ni pangulong Arroyo]. Ang mga napasama sa Gabinete ni Aquino ay sina Secs Dingky Soliman sa DSWD, Cesar Purisima sa Finance at Ging Deles para sa Mindanao Peace Process. Sa mga unang araw niya sa Malacanang, ipinalabas niya ang kanyang kauna-unahang Executive Order na nagbu-buo sa Truth Commission, na umano'y mag-iimbestiga sa mga katiwalian sa ilalim ng Arroyo administration. Napiling mamuno ni Pres Aquino sa Truth Commission si dating Chief Justice Hilario Davide. Ang Punong Hukom na nagpanumpa kay Gng Arroyo bilang ika-14 na Pangulo ng Republika. Sa unang bahagi din ng buwang ito, tuluyan isinampa ni Mar Roxas ang kanyang election protest laban sa election victory ni Vice President Jejomar Binay.


August
Tulad ng dati, binalot pa rin ang Pilipinas ng ibat-ibang uri ng kalamidad, bagyo at pagbaha. Pamoso ang nakaraang paghagupit ni Basyang, sa Northern Luzon kung saan 65 katao ang nasawi. Sinisi ni Aquino ang Pagasa sa palpak nitong pagtaya ng panahon. Dahil dito, sinibak niya sa puesto ang chief ng Pagasa na si Prisco Nilo.
Hindi malilimutan ng Aquino administration ang kauna-unahang test-ng-kanyang liderato noong August 23. Isang hostage crisis ang naganap sa bansa na napanood ng live sa buong mundo. Subalit palpak ang naging rescue operations na ikinasa ng Manila Police. 16 na katao ang bihag noon ni Captain Rolando Mendoza dating pulis Maynila. Hiling ni Mendoza na ireverse ng Ombudsman ang kanilang disisyon laban sa kanya upang muling makabalik sa serbisyo. Bago pa man ang disisyon, inisa-isa nang nilikida ni Mendoza ang walo sa kanyang mga bihag na pawang mga Chinese nationals. Nag-ugat ang disisyon ni Mendoza ng mapanood nito sa kanyang TV monitor [loob ng bus] ang walang patumanggang pagdakip sa kanyang kapatid na isa ring pulis. Walong Hong Kong Chinese ang namatay. Tahasang tinuligsa ng Hong Kong ang palpak na rescue operation na ikinasa ng Pilipinas laban sa nag-iisang hostage taker. Nagkaroon ng lamat ang relasyon ng Pilipinas at ng Hong Kong mula noon. Natabunan ng balitang ito ang makasaysayan din sanang panalo ni Venus Raj na natapos ng fourth sa Miss Universe Beauty Pageant, sa Las Vegas. Makasaysayan ito kay Raj, dahil kung hindi sana sa kanyang 'major-major' na sagot baka siya ang tinangghal na Miss Universe 2010. Makasaysayan ito sa kanya, dahil bago pa man ang beauty pageant, tinanggalan na siya ng korona bilang BB Pilipinas Universe 2010 dahil sa usapin ng kanyang nationality. Umano, ipinanganak si Raj sa Qatar at ang kanyang ama ay isang Indiano. Kinalaunan, natukoy din ang pagka-Pilipino ni Raj, nabigyan ng passport at muling naibalik ang kanyang korona.


September

Tuloy ang mainit na usapin sa palpak na rescue operation na kinasangkutan ng mga Hong Kong tourists sa bansa. At dahil nga dito, ayon sa mga opisyal ng Tourism Department, sobrang naapektuhan ang tourism industry ng bansa. Malaking bilang ng Chinese tourists ang hindi na rin tumuloy sa balak na pag-bisita sa bansa bilang suporta sa mga namatay nilang kababayan.
Ikinasa rin ni Pangulong Aquino ang masusing imbestigasyon upang matukoy kung sino ang may-pananagutan sa palpak na rescue operation. Naitakda sana sa mga bansang kasapi ng ASEAN ang unang paglalakbay ni Pangulong Aquino, bilang pangulo ng bansa, subalit dahil sa init ng palpak na rescue operation, ipinagpaliban niya ito. Noong September 24, tumulak si Pangulong Aquino sa Estados Unidos upang daluhan ang isang pagpupulong ng mga bansa na may-kaugnayan sa Millennium Challenge. Inilatag niya sa United Nations ang mga programa ng kanyang adminsitarsyon para dito. Kasama ang ilan pang ASEAN leaders, nag-kausap din sina Pangulong Obama ng Estados Unidos at si Pangulong Aquino.
September din ng maganap ang madugong pagsabog sa Manila sa huling araw ng bar exams sa La Salle, Taft Avenue. Ayon kay Secretary Laila de Lima, ang pagsabog ay maaring bunga ng hidwaan ng ilang mga kilalang fraternity sa bansa. Pangunahing tinukoy ni de Lima ang ilang miyembro ng Alpha Phi Omega (APO) Fratenity


October

Hinatulan si Pangulong Aquino sa kanyang unang 100-araw sa puesto. Mababa ang ibinigay na marka ng kanyang mga kritiko subalit pasado at mataas ang kanyang rating sa maraming Pilipino. Malaking epekto sa kanyang administration ang palpak na rescue operation. Oktobre nabuo na ang pangkat na bubuo-sa Truth Commission na pamumunuan sana ni dating Chief Justice Hilario Davide. Nangako ang grupo ni Davide na paghahandaan nila ang 'Truth Cimmision'. At sa kabila ng mga ingay sa pagpapaliban ng halalan sa baranggay, natuloy din ito at nairaos sa mapayapang paraan.

November

Kasabay ng pagdiriwang ng Undas, nagparamdam din ang Mount Bulusan sa Bicol (Sorsogon) ng ilang beses sa buwan ng Nobyembre. Ilang beses din itong nagbuga ng makapal na usok at abo sa himapapawid. Nagkaroon ng pagragasa ang lahar at ilang mga pananim din ang nasira. Kung kaya ideklara ang state of calamity sa ilang bayang direktang naapektuhan ng mount Bulusan. November din ng muling patunayan ni Pacquiao ang kanyang husay sa boxing ng pataubin niya ang isa pang pinakamagaling na boxer ng Mexico, si Antonio Margarito.

December

Ideneklara ng Aquino administration at ng kumunistang grupo ang pinakamahabang ceasefire o tigil putukan sa kasaysayan. Ito ay upang bigyang daan ng Christmas at New Year. Ang ceasefire din umano ay daan sa pagbubukas ng makabuluhang usapang pangkapayapaan sa pagitan ng pamahalaan at ng mga rebeldeng grupo. December din ay pinalaya na ni Aquino ang Morong 43 na ayon sa DOJ ay walang matibay na ebidensiyang sangkot magpapatunay sa kanilang pagkakasala. December din ng ilabas ng Korte Suprema ang pagbasura sa Truth Commission na ipinalabas ng Aquino administration. Ayon sa Korte Suprema, maraming butas silang nasilip sa EO1 at higit sa lahat labag ito sa Saligang Batas ng Pilipinas. Lumabas din ang final ruling ng Korte Suprema ukol sa Vizconde massacre case. Isang karumal-dumal na pagpatay at panggagahasa noong June 30, 1991, kung saan, kinasangkutan ng mga buena pamilya sa Paranaque. Naging maingay ang kasong ito at nadiin ang anim na mga akusado na kinabibilangan ni Hubert Webb, ang anak ng isang dating senador. Ayon sa disisyon ng kataas-taasang hukuman, pinawawalang sala nila ang mga akusado, dahil hindi natukoy kung sino ang tunay na salarin sa kaso at hindi napatunayan 'beyond reasonable doubt' ang mga paratang laban sa akusado. Kaya marapat lamang umano na palayain ang mga nasasakdal. Sina Hubert Webb at limang kasama ay nakulong na ng may-15-taon.
Dahil din sa bisa ng amnesty na ipanalabas ni Pangulong Aquino para sa mga sundalong nag-rebelde laban sa pamahalaang Arroyo, nakalaya bago mag-Pasko si Sen Antonio Trillanes. Si Trillanes ang leader ng Magdalo na kinabibilangan ng may-300 sundalo na lumusob sa Oakwood noong July 2003 upang iexposed umano ang mga katiwalian at corruption sa Arroyo administration. Noong 2007, sa kanilang pag-dalo ng paglilitis sa Makati RTC, kasama ng kanyang mga ka-tropa, muling nanguna si Trillanes sa martsa patungong Peninsula Manila, at nanawagan ng pagbibitiw ni Pangulong Arroyo.

Pinag-aagawang patubig

Ang kaibigan kong duwende


(Karugtong ng liham kasaysayan ni Narcisa)

Taong 2004 tinawagan ako ng babae ng asawa ko. Butis daw siya. Kinausap ko ang babae, sabi ko, pinasok niya ang pakikipag-relasyon bahala siya, magdusa siya. Kahit galit man ako hindi ko siya pinagsalitaan ng masama. Isang araw, nagpadala ako ng pera pambili ng telebisyon dahil naaawa na rin ako sa mga bata na nakikinuod sa kapit-bahay at nakakarinig ng hindi magandang salita. Ang buong akala ko, fully-paid niya ang telebisyon, iyon pala hulugan. Dahil ang pera ginamit niyang pambayad sa pagpapalaglag ng bata ng kabit niya. Magalit man ako ng husto wala na rin akong magawa. Ako pa rin ang nagbayad ng buo sa telebisyon. Noong mabayaran ko na ng full, pinag-interesan pa rin ng asawa ko. Gustong ibenta dahil mayroon daw siyang babayaran. Sa tingin ko gagastusin niya lang iyon sa babae niya at bisyo. Nagbabala ako na kapag-ibinenta ang telebisyon, katapusan na iyon ng kalbaryong dinaranas ko sa kanya. Hindi naman siya nakinig. Kaya, tumawag ako sa tatay nya (biyenan kong lalaki) at isinauli ko siya. Kinausap ko ang step daughter ko. Oo nga pala, hindi ko nabanggit noong una na mayroon po akong dalawang step daughters. May-anak ang napangasawa ko dahil nakipag-live-in siya sa babae bago pa man naging kami. Kaya sa akin din lumaki ang dalawang bata. Itinuring kong sarili kong mga anak ang mga iyon. Kinausap ko ang isa sa mga step daughter ko sa Maynila kung puedeng alisin muna sa pangangalaga ng tatay nila ang mga bata. Sumunod naman at dinala nga sa Maynila.
Sa ngayon, yung panganay kong anak ay nasa Osamis City na, nakatira sa tiyuhin niya. Pinag-aaral siya ng lolo niya na nasa France. Graduate na siya ng automotive, pero gusto pa niyang kumuha ng Martine Engineering. Kung pag-aaralin siya ng lolo niya, puede, pero kung ako lang, hindi ko na kaya Ben. Sabi ko nga sa kanya magtrabaho na siya. Ang pangalawa ko ay nag-aaral sa Dagupan City. Kumukuha ng computer science, fourth year na siya next year. Ang pangatlo ko, graduating na rin sa H-school ngayong March. Yung bunso ay second year h-school na.
Patuloy ako sa pagta-trabaho sa Kuwait. Sana ay mapatapos ko muna sila sa tulong ng Diyos at nawa bigyan pa ako ng lakas ng katawan para mailagay ko sila sa tama at maayos na buhay bago man ako mawala sa mundo.
Ang problema ko ngayon Ben ay yung mamanahin sana naming magkakapatid mula sa family Elacion. Sa mga magulang ko. Yung Family Elacion po kasi ay mayroong iniwan sa mga magulang naming patubig na nagmumula sa lupaing mana naming sa Pamilya Elacion. Malaking kinikita dito ng baranggay, dahil sila na ang nag-pa-activate noon, pero wala kaming ni-singkong share. Ang patubig ay nagsusuply sa baranggay Campo at Sitio Pagao mula sa lupang pag-aari ng pamilya namin. Ang tanong ay kung papaanong hahabulin ang aming karapatan sa patubig bilang may-ari o at least makuha man lang ang share namin bilang may-ari ng lupa. Papaano ba ang hatian sa kinikita ng patubig, since sila naman po kasi ang gumastos sa mga linya na ikinabit sa mga bahay na kumukunsumo ng patubig. Magkaano ba ang share kung mayroon man? Gusto ko lang po kasing legal at walang away. Kung halimbawa putulin namin ang supply kakasuhan ba kami?


Gumagalang at Nagpapasalamat
Narcisa Gallardo

(Salamat ng marami Ms Narcisa! Sasagutin ko ang iyong tanong next week. Sa mga gustong maging kabahagi ng Buhay at Pag-asa portion, puede po kayong tumawag sa Tel 97277135 o ipadala ang kuwento sa address na makikita sa itaas. Puede rin po tayong mag-usap through telephone kung gusto niyong mag-share ng inyong kasaysayan. Kailangan lamang po ay mag-set tayo ng time na free tayong pareho, upang mai-guide ko kayo sa pag-gawa ng liham. Maraming salamat po)

Karumaldumal na pagpatay sa

KUWAIT: Si Ambassador Shulan Primavera, gitna, kasama sina Vice Consul Sheila Monedero at Assistance to Nationals Unit officer Halim Langco.-Kuha ni Ben Garcia



Ni Ben Garcia


KUWAIT: Matapos ang ilan linggo ring imbestigasyon ng mga tauhan ng Philippine Embassy katulong ang mga awtoridad sa Kuwait, lumabas sa kanilang masusing pag-sisiyasat na tsismis at walang katotohanan ang umano'y brutal na pagpaslang sa mag-asawang Pilipino sa Kuwait kamakailan. Magugunitang ilang linggo ring umugong ang umano'y karumal-dumal na pagpaslang sa mag-asawa, subalit ayon sa embahada, walang katotohanan ang tsismis at pawang mga haka-haka at walang matibay na ibedensiya ang puedeng makapagpatunay sa pamamaslang.
Nakakaalarma ang mga umugong na tsismis, dahil ayon sa kumalat na impormasyon, umano, kinidnap ang mag-asawang Pilipino, hinalay at pinatay sa harapan ng lalaki ang kanyang asawa, pinugutan ng ulo, habang agaw buhay naman umano sa ospital ang lalaki matapos gahasain at hatawin sa ulo.
Sa pulong balitaan ng embahada noong Lunes, iginiit ni Philippine Ambassador to Kuwait Shulan Primavera na hanggang ngayon ay puro haka-haka lamang at wala pang lumulutang na testigo ukol sa pamamaslang.
"Kung totoo man ang impormasyong ito, sa ngayon ay lumutang na sana ang mga abala at sangkot na parties. Tulad halimbawa ng pulis, ospital, yung mga katrabaho, kasambahay at kapamilya ng mga biktima. E hanggang ngayon nangangapa pa rin tayo sa impormasyon," wika ni Ambassador Primavera. "Sa tingin ko, ang impormasyong ito ay based on unfounded hearsay without evidence."
Sinabi ng ambassador na personal nilang pinuntahan ang Department of Forensic Evidence, ang Salmiya Police Station, ang Mubarak Hospital at maging ang Criminal Investigation Department, subalit sila man ay walang natanggap na report ukol sa bayolenteng patayan na sangkot ang mag-asawang Pinoy. Ayon kay Ambassador Primavera, noon pang bago ito nag-circulate sa Filipino community sa buong Kuwait, inatasan na niyang imbestigahan at iverify ang katotohanan ng impormasyon.
"Sa ilalim ng pamumuno ni Sheila Monedero, kasama si Assistance to Nationals Unit (ANU) officer Halim Langco, inilunsad ang operasyon upang imbestigahan ang mga bali-balita. Inisa-isa nila ang records ng pulis at ospital at wala po silang natangpuang insidenteng sangkot ang mag-asawang Pinoy. Kung tutuusin, magandang balita ito sa atin, at hangad ko na sana, walang ganitong uri ng pangyayari na sangkot ang Pinoy."
Iginiit pa ng ambassador na kung totoo mang may-ganitong uri ng balita, noon pa ay nalaman na ito ng mga local police.
Sa katunayan, natanggap din ng Kuwait Times ang balitang ito may-tatlong Linggo na ang nakakaraan, agad din naming pinuntahan ang mga lugar kung saan umano dinukot ang mag-asawa, subalit kami man ay bigong makakuha ng sapat na ebidensiyang puedeng gawing gabay sa balita.
Nanawagan si Ambassador Primavera sa lahat ng Pinoy sa Kuwait na mag-ingat sa pagpapakalat ng mga walang basehang balita. "Ang ganyang uri ng gawain ay puedeng makasama sa ating imahe at puede iyang maghasik ng takot at pangamba hindi lang sa mga Pinoy kundi maging sa ibang lahi. Tayo ay mga dayuhan sa Kuwait, hindi magandang pagmumulan tayo ng masamang balita na walang basehan," dagdag nito.
Ayon pa sa kanya, ang pagpapakalat ng warning o babala na mag-ingat sa mga ispisipikong lugar sa Kuwait ay hindi rin nakabubuting paraan ng pagmamalasakit sa kapwa. Isang miyembro kasi ng Filipino community ang nagpakalat ng email kung saan binalaan ang mga Pinoy na mag-ingat sa mga lugar na binanggit niya [ng sumulat] sa Kuwait. "Oo ngat ang warning ay ginawa upang magbigay abiso o babala lamang, pero ang ganitong uri ng pagmamalasakit ay mapanganib dahil hindi natin ito bansa. Puede itong masamain ng Kuwait at puede tayong akusahan ng paghahasik ng takot at pangamba. Nakausap na namin ang nagpakalat ng email at humingi na naman siya ng paumanhin."
Ang paglutang ng embassy upang linawin ang issue ay naganap isang araw matapos ding pabulaanan ng Ministry of Interior ang ukol sa mga umugong na balita sa Filipino community. Ayon kay Brigadier General Sheikh Mazin Al-Jarrah, ang Assistant Managing Director for Governorates Affairs at ng Criminal Investigation Department ang lumutang na balita ay walang katotohanan.

(Ang balitang ito ay lumabas sa Kuwait Times-local page section noong Martes. Isinalin sa Filipino sa kapakanan ng mga kababayang nagbabasa ng Panorama tuwing araw ng Linggo.)

SSS: Katuwang sa pagtanda, kaagapay sa kinabukasan

Embahada at Ako


KUWAIT: Si SSS Representative Frank Uy sa kanyang tanggapan sa embahada habang abala sa kanyang trabaho noong Huwebes. --Kuha ni Ben Garcia



Maraming programa ang gobyerno bilang ayuda para sa mga manggagawa abroad man o maging sa Pilipinas. Tinalakay na po natin ang ilan sa mga ito, at nangako akong isusunod ang ukol sa usapin sa SSS o Social Security System. Maraming tanong akong natanggap mula sa ating mga kababayan especially yung mga nag-text sa akin last week, pero bibigyan daan lang natin ang ilan sapagkat, kailangan natin ng space para sa Q & A portion ko kay Francisco 'Frank' Uy, ang representative ng SSS sa Kuwait. Taliwas sa paniwala ng ilan, ang SSS ay ahensiyang pag-aari lamang ng gobyerno. Marami ang nag-aakala, maging hanggang ngayon, na ang SSS ay semi-government lamang. Ibig sabihin, bahagi ay pag-aari ng ilang private companies sa Pilipinas, subalit nilinaw ni Mr Frank Uy na hindi totoo and mga sapantaha, dahil purong gobyerno daw po talaga ang may-ari ng SSS. In fact, si Frank Uy na empleyado ng SSS ay nagbabayad sa GSIS automatic, dahil empleyado siya ng gobyerno. Kung contractual ang isang empleyado ng gobyerno, doon pa lang umano pumapasok sa SSS. Ganun pala iyon.
Ngayon, para lalo nating maunawaan ang mga programang laan para sa kanyang mga miyembro, ito po ang bahagi ng aking panayam kay Mr Uy.

USAPANG SSS

BEN GARCIA: Ano ang SSS?
FRANK UY: Ang SSS ay isang ahensiya na nagbibigay ng insurance o pasiguro para sa mga empleyado ng pribadong kumpanya (private sector employees). Iyan ay counterpart ng GSIS para naman sa mga trabahante ng gobyerno (government employees). Ang SSS ay itinatag upang makatulong sa mga empleyado kung wala na siyang trabaho o regular na kita o pinagkakakitaan, o kahit na temporary na nawalan ng income at maraming iba pang benepisyo.

BEN GARCIA: Pakipaliwanag nga po sa amin ang mga benepisyong hatid ng SSS?
FRANK UY: [1] Income Benefit: Each employee na gumamit na ng kanyang sick-leave halimbawa, tapos naubos na ito pero tuloy pa rin ang kanyang pagkakasakit, puede siyang humingi ng saklolo sa SSS. Ang SSS ay magbibigay ng at least 120 days sick leave benefit per-year. Ibig sabihin, ang SSS ang magbibigay sa kanya ng kanyang suweldo depending on his/her contribution dahil sa pagkawala ng kanyang regular income. At least mayroon kang hulog sa SSS ng one straight year bago mo ito ma-claim. Ano namang mga sicknesses ang covered nito? Lahat ng uri ng sakit ay puede, kahit hindi work-related tulad ng pabalik-balik na lagnat na dahilan upang hindi ka na makapasok sa trabaho sa mahabang panahon. Nasaksak, naputulan ng daliri, nasagasaan, iyan ay puedeng icover ng SSS under lost of income benefit. Kapag lumala na... ito naman ang susunod:

[2] Disability Benefit: Kung grumabe na halimbawa ang sakit, partial lost of sight, naputulan ng kamay, paa, maysakit sa puso, sakit sa atay, kami na ang magbibigay sa kanya ng suweldo, again, depende iyan sa kanyang hinuhulog. Magkakaroon siya ng pension for a certain period of time. Partial disability benefit ang tawag diyan. Kung malala na masyado at hindi na siya puedeng makapag-trabaho, yung miyembro na nakapag-hulog na ng at least three years, puede na siyang bigyan ng lifetime pension. Kahit 30 years old lang siya, ibibigay iyan sa kanya ng SSS.

[3] Maternity Benefit: Yung member na babae na nakahulog sa SSS ng one straight year, qualified na siyang mag-apply ng maternity benefit. Now, ibibigay iyan ng SSS kahit anong kaso; cesarean, normal, o kahit na yung nakunan, ibibigay ang benepisyo sa miyembro. Ang kanyang benefit naman na makukuha ay depede sa kanyang contribution. Ibibigay ng SSS up to four deliveries, ibig sabihin kung manganak ka ng dalawang beses sa isang taon, ibibigay iyan ng SSS. Puedeng ifile ang claim dito [sa Kuwait], darating dito ang cheke, pero babalik ang cheke sa Pilipinas dahil kailangan siyang ideposit sa PNB. Wala na ring illegitimate classification ngayon, basta anak, anak sa pagkadala, pagkabinata, sa labas, ibibigay ang maternity benit ng SSS.

[4] Retirement Benefit: When you reach the age of 60, hindi ka na talaga puedeng magtrabaho, kaya kung miyembro ka, puede kang mag-claim ng lifetime pension sa SSS. Ito yung mga members na dumating na sa retirement age na 60. Kung nakahulog ka na ng ten years, makukuha ang pension mo monthly. Ang requirements diyan dapat nakahulog ka ng 120 months kahit putol-putol basta at ten years ang total. Halimbawa 60 years old ka na at may-minor ka pa [na anak], additional ten percent iyan sa pensioner each child.

[5] Death Claim: Pag-single ang namatay, parent ang claimant niyan. Kapag namatay naman ang asawa, ang death claim ay mapupunta sa asawa. Halimbawa namatay ang asawa ng bata pa, pero, miyembro siya ng SSS, mayroon ding kaukulang pension na mapupunta sa asawa. Kung wala na ang dalawa, puedeng makuha ng kanyang beneficiaries basta dapat anak niya. Kung walang three years ang contribution ng miyembro, puedeng makakuha ng at least 45,000 lump sum.

[6] Funeral: Lahat ng miyembro na namatay kahit isang beses lang siyang nag-hulog sa SSS, puede siyang mag-claim ng 20,000 pesos funeral. Automatic iyan na nakukuha ng member. (Syempre yung kamag-anak o beneficiary niya ang magki-claim ng funeral, mahirap nang bumangon ang patay-hehehe.) Kailangan lang ibigay ang resibo ng funeral parlor at mabilis iyang ipina-process ng SSS.

BEN GARCIA: Liban sa mga nabanggit mong benefits, wala na bang ibang benefits na ibinibigay tulad halimbawa ng salary loan at housing loan?
FRANK UY: Mayroon kaming additional benefits na puedeng iclaim ng members, tulad ng salary at housing loan. Pero ito ay hindi kasama sa mga benefits at tinawag lang namin itong special privileges. Sa salary loan puede kang makakuha depende sa contribution mo, iyon lang ang puedeng ipautang sayo. Sa housing loan naman, puede lang talaga kaming magbigay ng at least one million pesos na pautang. The reason was that nauunawaan namin ang bigat ng responsibilidad sa pagbabayad. Puede kasing umabot sa 3 million kahit one milyon lang ang utang sa housing, dahil sa tubo at depende sa tagal ng taon ng pagbayad mo. Ganun kalala iyan na hindi naipapaliwanag masyado sa nangungutang. At iyan din ang konsidyon ng mga housing loans kahit na nga gobyerno din ang nagpapautang, pasintabi sa mga counterparts namin. Bukod diyan mayroon pa kaming Flexi-fund.

BEN GARCIA: Ano naman po itong flexi-fund?
FRANK UY: Ito naman ay voluntary provident fund para a mga OFWs. Karagdagang serbisyo ito ng SSS bukod sa regular OFW membership. Ang flexi-fund ay pension plan at savings account rolled into one. Isipin mo ang time deposit, parang ganun ang flexi-fund. Ang sa amin lang mas-mataas ang tubo, seven percent, as compared sa at least 2 or even less percent ng tubo na ibinibigay ng bangko. Malaking tulong ang flexi-fund program sa pangangalaga ng kinikita sa abroad. Sa pamamagitan ng programa, makakaipon ang OFW at maaari niyang ma-maximize ang kanyang kita. Ang pinagsasama-samang contribution sa flexi-fund ay isang investment, lalo na kapag natapos na ang kontrata abroad. Bukod sa mga benepisyong matatanhggap sa ilalim ng regular SSS membership, ang flexi-fund ay mayroong mga karadgadang benepisyo mula sa kita ng kanyang inipon sa kanyang flexi-fund account. Maaring makuha ang flexi-fund benefit bilang lump sum, pension o pareho. Ang inipong pera gamit ang flexi-fund ay ini-invest naman ng SSS sa government securities. Base sa average 91-day Treasury bill rate and kita ng flexi-fund contributions at ito ay tax-free. Kaya bukod sa transparent at risk free na, malaki pa ang interes. Flexible ang terms at amount of payment pero ang kontribusyon dito sa flexi-fund ay tumutubo ng seven percent. Hindi tulad ng sa bangko na minsan less than two percent lang o kadalasan one percent lang tubo.

BEN GARCIA: Kailangan ba akong mag-bukas ng panibagong membership sa SSS o puede nang ishift sa flexi-fund ang regular SSS membership ko?
FRANK UY: Hindi na kailangan magbukas ng panibagong number, isisiparate lang iyan through tabulation. Voluntary ito, whatever you earn in the flexi-fund will be yours.

BEN GARCIA: Kung halimbawa, natapos ko na ang ten years at qualified na ako sa lifetime pension, wala pa ako sa compulsory retirement age, puede ko na bang makuha ang pension ko.
FRANK UY: Hindi pa. Maghihintay ka pa ring umabot sa 60 years-old bago mo makuha ang pension mo.

BEN GARCIA: Kung ayaw kong makatanggap ng buwanang pension, puede ko bang makuha ang pension ko ng lump sum?
FRANK UY: Hindi po, ang puede lang ay yung hindi umabot ng 120 months contribution. Kaya nga may SSS para mayroong mabunot ang pensyunado/da sakalit tumanda na siya at least monthly. Para ding kumikita siya buwan buwan sa kabila ng katandaan.


BEN GARCIA: Kapag, nakakuha na halimbawa ng sickness, lost of income benefits, mababawasan ba ang aking retirement pension?
FRANK UY: Ang sagot diyan ay hindi. Kung magkano ang contribution mo sa SSS iyan pa rin ang makukuha mong pension kahit na nag-claim ka na ng sickness, salary at housing loans.
BEN GARCIA: Kung halimbawa hindi ko na-comply ang ten years para maging qualified sa lifetime pension, mayroon ba akong makukuha?
FRANK UY: Oo, puede maibalik sayo ang lahat ng contribution mo plus kung magkano ang tinubo nito.
BEN GARCIA: Saan puede ditong magbayad?
FRANK UY: Mayroon kaming apat na money exchange remittance companies na affiliated ng SSS, naka-spread iyan sa ibat-ibang panig ng Kuwait. Dumarating lang sa akin dito ang mga kopya ng resibo, hindi ako humahawak o tumatanggap ng pera directly dahil bawal o ipinagbabawal iyan ng Commission on Audit. (Magtanong po sa mga money exchange companies sa Kuwait City o saan mang distrito sa Kuwait dahil hindi puedeng banggitin ang mga pangalan nila.)

BEN GARCIA: Gaano kahalaga ang SSS number?
Ang number ay lifetime iyan. Kahit saan ka man naging miyembro, halimbawa sa Pilipinas pa, paglabas mo ng Pilipinas dahil OFW ka na, iyan pa rin ang magiging number mo. Kaya mahalaga iyan. Subalit kung mawala man, nahahanap din natin iyan sa file, through your name and birthday.






(Ito naman ang ilan sa mga tanong na puede kong isama sa usapang SSS)

BEN GARCIA: Mula kay Christy ng Qortuba, sabi niya, nagtrabaho siya sa call center ng four months bago nag-abraod, paano daw ba mai-bi-verify kung pumasok ang four months contribution niya? Ayan My Uy, ang follow-up question ko diyan ay puede bang ma-access sa internet ang monthly contribution ng members.
FRANK UY: Hindi, mahirap, pero siguro, pagdating ng panahon baka puede, pero sa ngayon hindi pa. Hindi kasi iyan ma-i-tsek sa internet dahil mayroong hinihinging BR code na sa atin lang sa Pilipinas accessible. Now yung kay Christy na tanong, madaling mai-verify kung maibibigay mo sa akin ang buong pangalan at SSS number. Sa Pilipinas ko pa i-ti-tsek iyan.

BEN GARCIA: Mula naman kay Myrna ng Salmiya, nag-member daw po siya sa Pinas ng SSS pero ang based salary daw po ay KD120, now noong dumating siya sa Kuwait, KD60 lang ang suweldo niya, nahihirapan na daw siyang magbayad.
FRANK UY: Puedeng ire-adjust iyan, puedeng KD3 lang ang contribution. Punta ka lang sa embassy Myrna.

BEN GARCIA: Mr Uy mula kay Rochana Apolinar ng Jabriya. Ten years na daw siyang nagbabayad sa SSS this December, wala naman daw siyang loan, stop na ba daw siyang magbayad o ipagpatuloy pa rin niya?
FRANK UY: Nasa sa iyo ang disisyon, kung gusto mong mag-continue pa, puede naman, in fact-ini-encourage talaga namin ang mga miyembro na kung mayroon pang chance, e, magbayad hanggat kaya. Mas-mataas ang pension mo kung sakaling magpapatuloy ka. Pero iyan ay nasa sayo, dahil mayroon ka nang sampong taon, kung okay na iyan sayo, then, okay na iyan; may-option ka ika nga.

BEN GARCIA: Mag-aapat na taon na daw sa Kuwait si Levy, pero hindi pa niya nahuhulugan ang SSS niya dahil hindi raw niya alam kung kailangan pang ipa-activate ulit o magbukas ng panibago. Ano daw ba ang puedeng gawin?
FRANK UY: Sabi ko nga, onece a member is member, for life ka nang member. Kaya ako narito sa Kuwait upang magabayan kayo. Punta ka lang dito sa embassy to re-activate your membership.


BEN GARCIA: May SSS ako sa Pinas, gusto kong mag-change ng aking mga beneficiaries [status], puede ba iyang magawa dito sa Kuwait?
FRANK UY: Yes, again, iyan ang dahilan kung bakit ako narito sa Kuwait. Upang matulungan o ma-asistihan ang mga members na naririto. May-form na kailangang ifilled 'SSS members data form or E-4' para sa change ng status. Madali lang ito, punta ka dito sa embassy.

(Para sa karagdagang mga tanong at impormasyon ukol sa SSS, bumisita sa kanilang website: www.sss.gov.ph at puwede ring tawagan si Frank Uy sa Tel 25320224. Puedeng ring ma-access sa www.buhayatpagasa.blogspot.com ang artikulong ito. Maraming salamapot po!--Ben Garcia)

Pinag-aagawang patubig

Ang kaibigan kong duwende

Dear Kuya Ben,
Ako po si Narcisa Gallardo, tubong Bacuag, Pagao- Surigao Del Norte. Pito kaming magkakapatid. Pangalawa ako. Iyakin ako noong maliit pa ako at problema ako ng nanay ko kasi sa sandaling hindi ko makita ang mama ko, inu-umpog ko ang ulo ko sa kahit saan, basta matigas na bagay, sa kanto ng mesa, sa kanto ng katre sa pinto, kahit saan. Grabe akong pasaway noong maliit pa ako. Hanggang six years old ganuon ang ugali ko. Nang tumuntong ako ng seven years old, sobrang bait ko naman. Ako ang kasa-kasama ng nanay ko sa kanyang mga lakad at trabaho. Disin kasi, si mama ko lang ang laging kumikilos. Ang tatay ko iresponsable. Hindi ba makatayo sa sariling paa. Nanay ko lang talaga ng nagsumikap para mabuhay kaming magkakapatid. Madaling araw pa lang gumigising na ako para magtanim ng palay at tuwing anihan, ako pa rin ang gumigilik ng palay.
Yung kapatid kong panganay, walang hilig sa trabaho. Noong ten years old ako, pinag-laruan ako ng lamang lupa, dahil nga sa sobra siguro akong mabait. Nagkaroon ako ng matalik na kaibigan sa kanilang mundo. Lumalabas siya kung minsan at nag-aanyong tao, nakikita ko siya, pero hindi nakikita ng mga tao sa paligid ko. Minsan nag-aanyo siyang matanda, bata, pero babae siya, napakagandang babae, ginto ang buhok. Naging sakitin ako dahil gusto akong kuhanin ng mga kaibigan ko sa ilalim ng lupa. Pinagamot ako sa albularyo at nakita nga ang mga kalaro kong duwende. Binigyan ako ng pangontra, orasyon daw iyon. Pero nakikita ko pa rin sila, hindi nga lang sila makalapit sa akin. Dahil sa gusto ko pa rin silang makasama, inaalis ko ang orasyon, tinatapon ko, kaya tuloy ang pagkakasakit ko. Sabi ko sa nanay ko, huwag na nila akong ipagamot kasi yayaman sila kung sasama ako sa kanila [sa mga lamang lupa]. Ipinadala ako sa Palawan para doon ako ipagamot at ilayo sa mga kaibigan kong duwende. Sabi sa akin ng nanay ko kahit na mag-hirap sila at kumain ng buhangin, okay lang basta huwag lang akong mawawala. Mga 11 years old na ako noon ng ipadala ako sa Palawan sa mga tiyuhin ko. Doon ako pinag-aral. Hindi pa ako tapos ng High School ibinalik na ako ng tiyuhin ko sa mga magulang ko sa Bacuag, mga 16 years old na ako noon. Dahil sa mahirap pa rin ang buhay doon. Nagpasiya akong mag-working student kahit alam kong ako lang ang inaasahan sa bahay. Nag-stay ako sa mga tiyahin ko sa Bacuag. Nakatapos din ako ng H-school. Nagtuloy ako ng college sa tiyahin ko. Commerce ang kinuha ko, pero naka-third year lang ako dahil nadisgrasya ako ng boyfriend ko. Nabuntis ako sa panganay ko. Pero dahil sa bata pa siguro ako noon, at gusto ko pa rin namang mag-aral, nagpasiya akong iwan ang anak ko sa tiyuhin ko na walang anak. Sila ang nagpalaki ng anak kong panganay. Kinilala nilang anak ang anak ko, pero alam ng anak ko na ako ang kanyang ina. Okay naman ang buhay ng bata kasi ngayon, nurse na siya. Matapso iwan ang anak kong panganay, nagpunta ako sa Bislig Surigao, nagpatuloy ako doon sa pag-aaral. Working student pa rin, natapos ko ang pagiging teacher noong 1991. Pero hindi ako pumasa sa board. Hindi naman ako bobo, pero hindi ako pumasa. Sobrang lungkot ko noon dahil sa pagbagsak ko sa board. Sinisi ko ang Panginoon, gusto ko ngang magpakamatay dahil sa sobrang kalungkutan. Graduating na ako ng teacher ng mapangasawa ko ang asawa ko. Nagkaroon kami ng apat na anak. Yung asawa ko may kaya, mayroong lupa. Pero ayaw mag-trabaho sa lupa, gusto sa ibang company, ayaw niyang nahihirapan at nagbabanat ng buto. Kaya noong wala na halos kaming makain, nagpasiya akong mag-abroad. October 1997 ako dumating dito sa Kuwait. Yung kita ko na ipinadadala sa Pilipinas winawaldas lang ng asawa ko. Nauubos sa pakikipag-inuman, pambababae, kaya noong 2004 tuluyan ko na siyang iniwan. Sinikap ko pa naman sanang isave ang relasyon namin, pero wala nang panahon. Patuloy pa rin siya sa kanyang bisyo, walang pagbabago, hanggang sa bumalik ako na ako dito sa Kuwait. --Itutuloy

Paa regalo ng amo sa anak ko

FB/FT accounts: Gamit ng kaibigan sa pansariling interest


(Sagot sa liham kasaysayan ni Mila)

Ang liham ni Mila ay idinulog ko po sa ilang mga taong mayroong alam at least sa batas lalo na sa internet. Ang makabagong teknolohiyang nagpapaikot ngayon sa mundong ating ginagalawan. Makabago. Kung kaya nga marami pa rin sa ngayon ay nangangapa sa tamang paraan ng pag-gamit nito. Minsan, nasosobrahan at nakakalimutan ang sarili. Kung ating babalikan ang history ng internet; ang emailing system, computer games, mga social networking tulad ng Friendster, Facebook, Twitter at kung anu-ano pa. Nagsimula lamang po iyan mga ilang taon pa lamang ang nakakaraan. Although ang emailing ay nagsimula iyan mga dekada 70 pa, pero hindi pa gamit ng publiko noon. Sa ngayon ay gamit na ng public. Lahat ng iyan ay malaking tulong sa ating lahat. Pero malaking responsibilidad ang nakaatang sa balikat ng mga gumagamit nito. Sana lang talaga ay gamitin sa tama. Ang mundo natin o henerasyong kinabibilangan ay tunay ngang nag-evolve drastically, lalo na sa pag-pasok ng makabagong computer.
Kung tatanungin mo ang mga kabataan ngayon, kahit na yung 4, 5 years old lamang, alam na nila ang computer. Alam nila ang pasikot-sikot sa mundo ng internet. Noong kabataan namin, wala pa iyang internet. Kung bakit ko iyang binabanggit dahil ang gusto kong ipoint-out dito... bago po ito. Sa ibang mga bansa wala pang mga batas na sasaklaw sa mga krimen may-kaugnayan sa internet. In fact sa Pilipinas, sinimulang pag-usapan ang pagsasabatas ng internet crimes noong 2008 lamang. Mayroon nang mga regulations pero para icriminalized ang internet crimes, umusad lamang po iyan mula noong 2008. Dininig at pinag-usapan noong 2009, hindi pa rin natapos ang debate hanggang sa pumasok ang January 2010 kung saan pinal naisabatas sa Pilipinas ang tinawag nilang Cybercrime bill.
Ito ang listahang kasama sa krimen may-kaugnayan sa internet. Kung ang isang gumagamit ay illegal na-nakapasok o naka-acces sa'yong personal accounts, illegal interception, data interference, system interference at misuse of devices. Covered din sa batas na ito ang mga related offenses tulad ng computer forgery, computer-related fraud, cybersex, child pornography, unsolicited commercial communications such as aiding or abetting the commission of cybercrimes. Sa Pilipinas iyan. Kung sa atin, nitong taon lamang nagkaroon ng batas sa cyber crimes, hindi malayong ang ibang bansa ay ganun din. In fact sa Kuwait sa pagkakaalam ko, wala pang masasabing batas na tutugis sa mga lumalabag sa karapatan ng gumagamit nito. Habang mayroon silang mahigpit na mga panuntunan o patakarang sinusunod dito, pero iyon ay puro inter-agencies regulations pa lamang at hindi pa tuluyang naisasabatas tulad ng ginawa sa Pilipinas.
Dahil sa bago pa lamang ito, marami pang mga testing's o pag-aaral (trial and error stages). Kaya kung mayroong batas, hindi pa iyan gaanong nasusubukan. Aminado ang mga nasa gobyerno ng ibat-ibang bansa na kahit na nga mayroon nang batas ukol sa internet crimes, nahihirapan pa rin talaga silang kontrolin ang paglaganap ng krimen gamit ang internet.
Kung nagbabasa kayo ng mga balita, ang pinakabagong krimen ngayon na na-naglalagablab at mainit na pinag-uusapan ay ang wikileaks. Ang pag-leak ng mga classified information galing sa US State Department. Yung mga impormasyong pang-pribado or confidential ay unti-unti na ngayong lumalabas sa publiko. Katakot-takot ang ginawang pagpipigil dito ng US para hindi mailabas o mailantad sa publiko, pero wala silang nagawa dahil ang gamit ay internet. Lumabas ang mga classified information at isa ito sa dambuhalang usapin sa international scene sa ngayon.
So, ito ngang ganitong klaseng impormasyon, na kung tutuusin ay puedeng gawan ng paraan ay hindi pa napigilan, e yung mga bagay pa kaya na personal na hindi naman tayo ang may-control? Na-aalala nyo ba ang eskandalong hindi mabilang sa Pilipinas dahil sa internet? Nariyan ang Hayden Kho scandal, mga litrato ng hubad na larawan ng mga artista, maging ang ating presidente noon na si Pangulong Arroyo ay hindi nakaligtas diyan. Sa ngayon, nakagawa na rin ng batas ang Pilipinas laban diyan, pero wala pa ring malinaw sa solusyon o mas-mabilis na aksyon para labanan ang krimen gamit ang internet. Naalala niyo ba ang 'LoveBug' virus na rumagasa sa buong mundo noong 2003? Umano ang creator nun ay isang Filipino student. Bilyong dolyar 'lang' naman ang halaga ng mga nasirang computer files at pinasok maging ang pinakamakapangyarihang US State Department (Pentagon). Hindi naparusahan ang istudyante.
Kung kaya, isang payo ang gusto kong ibigay sa inyo. Kung ikaw ay pribadong tao, mag-ingat sa pagamit ng internet. Kung gagamit ng internet, tanggaping ang medium na iyan ay mayroong kapalit, puedeng ma-hack. Kapalit ang hindi natin minsan puedeng kontrolin.
Walang masama sa technology, dapat natin iyang yakapin at bigyang halaga.
Ang technology mga kabayan ay patuloy na mag-iivolve. Ang mga goyerno sa ibat-ibang panig ng mundo ay trial and error ang estado sa ngayon. Kasi, hindi pa completely well-defined kung papaanong haharapin ang makabagong teknolohiyang ito. Pero darating din ang panahon na magkakaroon ng mas-maliwanag na batas ukol dito. Mayroong mga existing rules and guidelines ang mga networking sites, mayroong mga batas na ngayon na puedeng sumaklaw sa krimen may-kaugnayan sa mass-communication na ito; pero hindi pa well-tested and well-crafted ang mga iyan. Maaaring magbago o patuloy na mag-inog. Kaya hinay-hinay lang muna. Mayroong mga paraan ang mga web-servers kung papaano labanan ang mga crimes sa internet. Mayroon silang mga kanya-kanyang paraan, tulad halimbawa sa hotmail, yahoo, facebook, gmail, twitter at friendster kung saan sila mismo ang nag-si-set ng implementing rules para sa kanilang mga users.
In fact Mila, yung sa Friendster mo ay pina-block at delete abuse na po iyan sa network provider ng FS. So under investigation na ngayon iyan ayon kay Demetrius Reyes, isang kaibigan na nagmagandang loob para matulungan ka sa problemang mong iyan. Ukol sa Facebook, ginagawan din niya iyan ng paraan para tuluyang maipa-block ang account gamit ang pangalan at ang sarili mong profile.
Gusto ko lamang iparating sayo Mila, na, malabo pa ang paghahabol mo ng katarungan ukol sa ganyang uri ng krimen. Puede mo iyang ireport sa pulis at maaaring subaybayan ang taong gumagamit ng account mo. Puede mo rin namang kasuhan siya, pero willing ka ba na gumastos ng malaking halaga para ipaglaban ang karapatan mo? Isa pang tanong willing ka ba na mag-hintay ng mahabang panahon para sa ikalulutas ng problema mong iyan?
Dahil sa ang krimen ay naganap sa Kuwait ang law ng Kuwait ang dapat umiral. Pero tulad ng sinabi ko, sa Kuwait, hindi pa rin po well-defined ang batas nila dito sa internet crimes. Sila mismo ay struggle sa kung papaanong mapipigilan ang pag-laganap nito. Marami-rami na ring mga locals nila, ibig kong sabihin mga Kuwaitis ang nakukulong dahil sa involvement nila sa internet crimes, pero, eventually napapalaya din dahil sa hindi pa nga ganuon kalinaw ang batas ukol sa krimen gamit ang internet.
Mayroon akong lawyer na pinadalhan ng liham mo Mila, ayaw na niyang magpabanggit ng pangalan sapagkat wala siya dito sa Kuwait, ito ang kanyang komento: 1. Dapat alamin muna ang applicable Kuwait laws dahil ang pangyayari happened in Kuwait. The applicable laws are those of Kuwait. 2. Dapat ding sabihin na may kasalanan din si Mila dahil ipinagamit nya ang kanyang account sa iba, (in your case pinagkatiwalaan ang kaibigan mo). Hindi ito ninakaw o patago na ginamit, alam mo ang ginagawa niya. Kusa mo itong ipinagamit, kaya magdusa ka sa kahinatnan nito. 3. Hindi mo mapapatunayan na ang naninira ay si Linda dahil account niya (account mo) ang ginagamit ni Linda.
Ang magandang gawin dito ay pumunta sa Embassy baka puede siyang matulungan doon ng Labor Attache o kung hindi man ay ang Welfare Officer ninyo diyan. Lumagay lang sa ayos para hindi kahiya-hiya sa bandang huli.
Iyan po ay komentong padala sa akin ng isang kilalang lawyer na ayaw nang magpangaggit pa ng kanyang pangalan. Maraming salamat sa tiwala Mila.

(Puede n'yo pong balikan ang kanyang estorya sa blogsite na nakapost sa itaas na bahagi ng portiong ito. Sorry doon sa mga nagbigay opinion at hindi napasama ngayong araw. Hayaan ninyo't bibigyan daan ko po iyan next week. Kung nais maging laman ng Buhay at Pag-asa column, makipag-uganayan po sa Tel 97277135)
Editor's Note: Magbabalik po ang Embahada at Ako sa susunod na Linggo. Kung mayroon kayong mga tanong ukol sa SSS, mangyaring ipadala through SMS sa number na iyan na makikita sa itaas. Ukol po sa mga usapin sa SSS ang isusunod nating paksa. Abangan!

Paa regalo ng amo sa anak ko

FB/FT accounts: Gamit ng kaibigan sa pansariling interest





(Karugtong ng liham kasaysayan ni Mila)

Bago matapos ang kontrata sa una kong amo (Italian din) nagkakilala kami ng kaibigan ko. Tawagin na lang natin siyang Linda. Si Linda ay nagta-trabaho sa isang hotel ngayon. Pero noon, isa siyang kasambahay, na tulad ko. In fact magkaibigan ang mga amo namin noon. Nagustuhan ako ng kanyang amo, gusto nyang kunin ako kapag natapos na raw ang kontrata ko.
Hindi naman nangyari iyon dahil nung matapos ang kontrata sa dati kong amo, pinagsilbihan ko ulit ang pumalit sa kanya. Ang amo kong iyon ang tumulong sa aking anak para magkaroon ng prosthetic na paa. Siya ang nagbayad ng lahat ng gastusin. At siya din ang magbabayad ng permanent prosthetic legs para sa anak ko. Pero umuwi na ang amo kong iyon sa Italya at ang pumalit sa kanya ang naging amo ko ngayon.
Ang amo kong iyon ay sadyang mabait, mula ng maging amo ko siya, open sila sa lahat sa akin. Ang turing nila sa akin ay kapamilya, hindi katulong. Sa tuwing dumadalaw kami sa kanilang bahay, doon nadevelop ang aming closeness sa isa-isa, kaya naging matalik kaming magkaibigan ni Linda. May-tiwala ako sa kanya. Siya lang ang tangi kong kaibigan sa Kuwait. Pero nagbago ang lahat ng may-isang pagkakataon na humingi siya sa akin ng pabor at hindi ko siya napag-bigyan. Iniisip niya marahil na tinik ako sa kanyang mga kahibangan. Lumipas ang mga panahon, si Linda ay patuloy na nag-pursige para makapagtrabaho sa labas. Masuwerte namang nakuha siya ng isang manager ng hotel at kinuha siyang katulong sa kanilang bahay. Kaya matapos ang kontrata niya sa kaibigan ng boss ko, umuwi siya sa Pilipinas at doon hinintay ang kanyang visa. Nakabalik siya sa amo niyang manager ng isang hotel, at matapos ang isang taong pagta-trabaho, nai-release siya at nagtrabaho sa hotel kung saan connected ang dati niyang boss. Tuloy pa rin naman ang aming communication mula noon. Nagpatuloy ang aking pakikipagkaibigan sa kanya. Sa tuwing nagpupunta siya ng bahay, kahit anong makita niya at nagustuhan niya, ibinibigay ko sa kanya. Lipsticks, pabango, make-up at kung anu-anong mga kolerete na galing pa sa Italya. Ibinibigay ko sa kanya. Hindi naman kasi talaga ako mahilig sa mga bagay na iyon, kaya, siya ang nakikinabang ng lahat ng pasalubong sa akin ng amo ko. Kapag-pumumunta siya sa amin, kung wala siyang pang-taxi-binibigayn ko. Kung wala siyang pera, pinahihiram ko. Open ang bahay na pinag-tatrabahuan ko para sa kanya. Isang araw, pinagkatiwalaan ko siya ulit. Nagpunta ng bahay, as usual, pero may-nangyaring hindi kaiga-igaya sa loob ng bahay involved ang anak ng amo kong lalaki at siya. Hindi ko gaanong nagustuhan dahil ayaw ko bang masira ang pagtingin ng amo ko sa akin. Kasi sobrang tiwalang ibinibigay nila sa akin, tapos, mayroong hindi magandang mangyayari. Mula noon naging matabang na siya sa akin, pero titinuturing ko pa rin siyang kaibigan. In fact yung BF ko, noong binilhan ako ng laptop. Si Linda pa rin ang pinagkatiwalaan kong magturo sa akin ng pasikot-sikot sa internet. Siya ang nag-bukas ng email address ko, siya rin ang nag-bukas ng aking Facebook at Friendster accounts. Kaya alam niyang lahat ang aking passwords, kaya minsan siya na ang nag-oopen noon. Hindi ko alam na sa pagdaan ng panahon, iyon din ang gagamitin niyang weapon laban sa akin.
Yung account ko ang ginagamit niya sa pag-si-send ng mga masasamang message sa mga kaaway niya. Di ko alam na gamit niya iyon sa kalokohan niya. Pati ang mga pictures ko, ginagamit niya rin, halimbawa sa mga gusto niyang lalaki, O minsan nahuhuli kong nakikipag-chat gamit ang aking account. Ang inihaharap niyang picture ay yung sa akin. Gusto niya ngayon na lahat ng mga kaaway niya, kaaway ko na rin. Isang beses sinabihan ko siya, tungkol sa nadiskobre ko, sabi niya sa akin, wala daw akong pakialam. Minsan naman, kahit mali na siya, hindi na lang ako umiimik kasi, ayaw kong magkaaway kami. Ayaw kong may-masabi siyang masabi laban sa akin. Kaya pinagbibigyan ko siya. Pero hindi ko na matanggap na ginagamit niya ang account ko sa pag-si-send ng mga masasamang salita laban sa akin. Sinisiraan niya ako sa mga taong kakilala ko. Sa mga anak ko, siniraan niya ako, kesyo nanlalaki raw ako, nagpuputa at kung anu-ano pang paninira.
Ano po ang puedeng gawin?

Gumagalang at nagpapasalamat,
Mila ng Shaab
(Puede kayong magbigay opinion ukol sa kanyang kuwento o kung mayroon kayong alam na batas ukol sa internet crimes na tulad ng kanyang kuwento, itext po lamang sa Tel no. 97277135, o isend ang comments sa www.buhayatpagasa.blogspot.com or you may search 'Buhay at Pag-asa' sa Google search engine kung gusto niyong basahin ang buong kuwento ni Mila)

The Bicolanos in Kuwait, revived

KUWAIT: In this file photo, Carlito Ragos, with other community leaders, is receiving here, then newly appointed ambassador to Kuwait Shulan Primavera. The new ambassador happened to be from Bicol region as well.

The Bicolanos in Kuwait, revived

By Ben Garcia

KUWAIT: The Bicolanos in Kuwait (TBIK) elected their interim officials on Friday to manage the transition of the newly reorganized Filipino group. The new TBIK was revived after a hiatus. The organization of the Bicolanos in Kuwait was born in the early 1990s, headed by Carlito Ragos. Since inception, their contribution to the community include instituting an annual scholarship grant for well-deserving Bicolano students that excel in their academic performances. TBIK usually conducts various cultural performances and sporting activities to support their programs. The Bicol Region (Bicolandia) is one of the 17 regions of the Philippines. It occupies the Bicol peninsula at the southeastern end of Luzon Island, and some other islands. Wikipedia describes Bicolandia having six provinces namely; Albay, Camarines Norte, Camarines Sur, Catanduanes, Masbate, and Sorsogon. It has one independent component city, Naga city, and six component cities, Iriga, Legazpi, Ligao, Masbate, Sorsogon, and Tabaco. The regional centers are Legazpi City, the region's political and administrative center, Naga city, the region's cultural and religious center. Legazpi, Naga, and Sorsogon are the leading cities in the region in terms of urbanization and also the hub of the region's economic activity and tourism. The region is famous in many ways - from its physical and natural realms to home-grown talents and skills.
Bicol is famous for Butanding watching and Wakeboarding, not to mention the majestic beauty of volcanoes namely Mayon (in Albay) and Bulusan (in Sorsogon). Of the region's total land area, around 71 percent is disposable, while the remaining 29 percent is public forest area. The Bicolanos in Kuwait was formerly headed by Lito Ragos, a well-known recipient of Gawad Henny Lopez Awards (2000) Bayaning Filipino sa Gitnang Silangan. In 2005, after reaching the age of compulsory retirement, as procurement officer at the Kuwait's Ministry of Defense, Lito Ragos left the country, but promised to return. The group has since been inactive. After almost a year of absence, he was hired again by a private company, but fell ill after almost two years of service. He went through series of regular medical check-ups. Ragos finally underwent a successful open heart surgery in early October 2010, but finally bid goodbye to Kuwait, just recently. Before leaving, one of his staunch supporters had informed him that he was willing to constitute the same group in order to continue his legacy in Kuwait. The first meeting of the newly formed group was held a day before he left the country for good. He bid goodbye to everyone, but urged them to continue their programs and activities especially dedicated to education of Bicolanos.
After holding two consecutive meetings, the new TBIK group was finally revived, electing the temporary leadership now headed by Clive Brookes, a British citizen who has confessed to being more Bicolano (in fact Filipino), after being married to a Filipina named Julie for over 25 years. Julie was also elected secretary during this interim leadership, "We will form new bylaws to guide us in the new path in which we are heading; as you can see, we are just the interim officials. We'll see the old programs we could reconstitute to fit in the new programs we are planning in the future. Surely, education or sponsoring valedictorians back in Bicol will be added but we have to re-establish our contacts first. We have been thinking of many projects to help us achieve our goals as one group. We shall see through as we meet every Friday to revive the glory of old TBIK," Brookes said. Brookes will be leading TBIK with Santi Dolz, as his Vice Chairman. Other officials include Marriotte Vito (Treasurer), Millet Cox (Assist Treasurer), Julie Brookes (Secretary), Tony Trono (PRO), Noel Manimtim (Assist PRO), Ruben Llizana Sr, Juanito Villanueva, Demetrius Reyes and Jojo Benito (Protocol Officers). The election for 2011-12 office bearers will be held after three months. The next meeting will be held (Friday November 26, 2010 at Al-Dawliah Complex (same venue at a Coffee Shop Ground Floor) in Kuwait City. The group continues to encourage Bicolanos to register and become members of a once dynamic group of Filipinos to help their kababayans back home. (You may read this article by searching 'buhay at pag-asa' on Google search engine or simply browsing www.buhayatpagasa.blogspot.com)

Paa regalo ng amo sa anak ko

Friendster account: Gamit ng kaibigan sa pansariling interest


Dear Kuya Ben,
Ako po si Mila, tubong Pangasinan sa Asingan. Noong second year High School ako nagtanan kami ng BF ko. Naging mabuti naman ang pagsasama namin, pero dalawang beses akong nakunan. After two years nabuo yung panganany naming. Ang pangalan niya ay Clarence, 22 years old na siya ngayon, ang pangalawa ay tawagin na lang nating Boy-19 years old nap o siya. Si Boy ay may-inborn na kapansanan. Ipinanganak siyang wala ang isang paa, tangin maliit na laman ang tumubosa isa niyang hita. Ang asawa ko ay tricyle driver, hindi sapat ang kinikita niya sa pangangailangan namin bilang pamilya. Nagtrabho ako bilang tindera sa palengke. Mga taong 1987 ng lumisan naman ang aking ina para magtrabaho sa Kuwait. Kinuha ng nanay ko ang asawa ko at naging boy siya sa trabaho ng nanay ko. Nagpapadala naman sa akin buwan-buwan, pero kinakaunan nawala rin. Sabi ng mama ko noon, pabayaan na lang at nag-iipon naman daw. Hindi alam ng nanay ko ang ginagawa ng asawa ko sa paglabas-labas niya. Maraming panahon na nalinlang ng asawa ko ang nanay ko; kapag-umaalis sa bahay nila, sabi nag-lilibang lang daw. Pinagtakpan ng nanay ko ang kalokohan ng asawa ko; ang buong akala ko noon ganun nga lang talaga ang ginagawa niya, pero nambababee na pala.
Isang araw nakatanggap na lang ako ng tawag mula sa kanya na ang sabi 'mag-hanap na daw ako ng iba, dahil may-asawa na siya'. Para bang sandaling nahinto ang pag-inog ng mundo ko. Tumawag siya sa akin, at ipinakiusap pa sa akin ang babae niya at pinagtatawanan pa nila ako. Galit-na-galit ako sa nanay ko, pero, naunawaan ko rin siya dahil hindi naman lahat nfg pag-kakataon ay nababantayan niya ang kanyang manugang.
Nag-hintay ako ng mga ilang buwan, nagpapadala pa naman para sa mga anak ko, pero natigil kinalaunan. Sabi ko sa Nanay ko, sabihin sa asawa ko na kailangan ng tulong ng mga bata; kung hindi sabi ko sa mama ko, ipa-deport niya ang asawa ko. Kinausap ng mama ko ang amo nila, pag-karaan ng ilang buwan, deported sa Pilipinas ang asawa ko. Hindi na rin umuwi sa amin ang asawa ko. Ang alam ko, siya pa ang nagsalubong sa kanyang babae noong umuwi ng Pilipinas, at kinalaunan nagsama din sila.
Pumunta ako dito sa Kuwait sa tulong ng kapatid kong babae. Natulungan ng nanay kong makarating din sa Kuwait ang isa kong kapatid. Kaya noong Feb 2002, dumating ako dito. Naging amo ko ang anak ng kapatid ng amo ng kapatid ko. Nagkataon kasi na naghahanap ng katulong, kaya ako ang kinuha. Pero 1 yr 9 months lang ako sa kanila. Nagpunta ako ng embassy dahil gusto akong isoli ng amo ko sa agency ko, hindi ako pumayag at sa embassy ako nagtungo. Doon naman ako kinuha ng amo kong Italian, taong 2004. Sa embassy ng Italy sa Kuwait sila nag-ta-trabaho. Mababait sila, in fact, ang Italian kong amo ang nagbigay ng pagkakataon sa anak ko para maka-pag-lakad ng normal. Temporary, binigyan siya ng paa at nangako sa akin ang mga amo ko, na-bibigyan ulit ng permanent na paa ang anak ko.
Okay ang kalagayan ko sa amo at hanggang ngayon nandito pa rin ako at nag-ta-trabaho sa kanila.
Mayroon akong isang kaibigan dito sa Kuwait. Ginagamit ang aking 'Friendster account' sa pansariling niyang interest.
-Itutuloy