Nang magkrus ang landas ng 2 Eva

'Masaya kami at ginagawa namin ang mabuti para sa isat-isa'
Dear Kuya Ben,
May your family and the staff of Filpan be blessed always! I can't imagine I am sharing my life with you and the whole world. Alam kong mayroong mga reaksyon ang ating mga kababayan once na nai-publish mo ito, pero taas noo kong tatanggapin. Tutal nagpakatotoo lang ako at ayaw kong itago ito dahil lamang sa mapanghusgang sambayanan. Ako si Eli dela Cruz, 34 years old. Mayroon akong isang anak at nasa pangangalaga ngayon ng aking magulang. Ginawa ko ang lahat upang magampanan ko ang aking tungkulin sa aking anak at sa aking sarili. Sabi nga nila make the most of your life, after all sandali lang naman tayong mabubuhay sa mundong ito. Sa ngayon masaya akong namumuhay kasama ng aking partner, tawagin natin siyang Joe. Isa siyang lesbian, mali man marahil sa mata ng tao at ng Diyos, pero sa ngayon, dito ako masaya. Siguro destiny ko ito, dahil mayroon din akong dalawang tita na naroroon din sa ganitong kalagayan. Successful naman ang pagsasama nila, bilang mag-asawa. Na-meet ko ang aking partner accidentally. Na-touch ako sa kanya at tila baga lumukso ang aking puso ng makita ko siyang papatawid sa kalsada, nag-sign of a cross siya. Sinundan ko siya at nakipagkilala ako sa kanya. Di ba ang lakas ng loob!
Anyway kung tatanungin mo naman kung mayroon din ba akong mga manliligaw, aba, pinipilihan naman ako, sa kaliwa at kanan, pero naging totoo lang siguro ako sa sarili ko. Ayaw ko kasing pag-aralan ang pagmamahal, gusto ko, yung nararamdaman ko talaga sa puso ko. Actually mayroon ka-live-in si Joe, noong una, pakilala niya, cousin niya, pero ayun, syempre alam ko na ang ibig sabihin noon. Siyam na taon silang nagsama, pero nauwi sa hiwalayan dahil mayroon kasing inililihim si babae, isa pa, ayaw niyang ipakilala si Joe sa iba bilang kanyang partner. Kaya nauunawaan ko si Joe sa kanyang nararamdaman. Doon lalong nahulog ang kalooban ko sa kanya. Hindi naman masama ang loob ng dati niyang partner. In fact siya pa nga ang nag-encourage ng relasyon naming ito ngayon. Alam kong naka-moved-on na rin si Joe. The feeling is mutual, pareho ang aming nararamdaman sa isat-isa. Tinawagan ko ang aking Dad sa Canada noong officially naging kami na. Ang Dad ko, shock siya. Hindi niya akalain na mauuwi rin ako sa sinapit ng mga Aunties ko, pero sabi niya nga sa akin, bakit hindi, kung masaya ako at successful ang pagsasama namin. Kesa naman daw lalaki, na bubugbogin lang ako, pababayaan at pahihirapan pa. Tuloy ang kanyang papel sa akin, hindi siya nakakalimot na bigyan ako ng advice. Ganun din ang Mommy ko. In fact mas-close si Joe sa Mommy ko, kesa sa akin. Nagtatawagan sila na hindi ko alam, basta, dumarating na lang sa akin ang balitang nag-usap sila, kanina, kahapon noong isang araw. Di ba ang saya? Masyadong maalalahanin at supportive ang aking partner, kaya, sa bawat araw, nag-go-grow ang aming relationship. Masaya kami at ginagawa namin ang mabuti para sa isat-isa. Wala na akong hahanapin pa sa relasyon namin. Balak naming mag-sama ng tuluyan bilang mag-asawa . Balak naming umuwi ng Pilipinas kapag-sapat na ang ipon dahil may-plano kaming magkaroon ng business.
Ang tanong ko lang Kuya Ben, bakit mayroong mga taong mapanghusga? Bakit mayroong mga taong pumasok sa ganitong sitwasyon at ikahihiya nila. Ako I am very proud of myself and my partner, bakit kamo, wala naman kaming ginagawang masama sa harapan ng ibang tao, wala kaming ina-agrabyado at wala rin kaming niloloko. Masaya kami na magkasama, kung mayroon mang pananagutan kami sa Diyos, sa amin na iyon, handa naming harapin ang anumang hatol ang ibigay sa amin, dahil sa aming pagmamahalan. Hindi ko ito sinasabi dahil mayroong kaming experience na ganito, honestly, wala! Hindi ganyan ang mundong ginagalawan namin dahil personally at maging siya man, we rebuke it. Ayaw naming bigyang pansin ang mga ganyang bagay. Marami kasi kaming kilala na narito sa ganitong kalagayan na kung hindi man ikahiya, inaalipusta sila ng lipunan. Ayaw ko kaseng niloloko lang nila ang mga tulad nila, ginagamit at kapag natapos na ng pang-gagamit, iiwan.
Kung mayroon kang comment Kuya Ben at maging sa mga readers, buong puso kong tatanggapin. Yun nga lang, buo na ang loob kong hanggang sa huling hininga ng aking buhay, mamahalin ko si Joe unconditionally. Ito ang message ko kay Joe: My ever dearest husband, I just want you to know, I love u so much! Thanks for being a best husband a woman can have.

Gumagalang at Nagpapasalamat,
Eli
PS> Kuya Ben, lahat ng portion mo sa Buhay at Pag-asa, ginugupit ko at pinadadala ko sa Canada, kasi yung 2 sisters ko, fanatic masyado saÕyo, di ko lang alam kung papaano silang makakakuha ng picture mo. Ikaw na bahala.

Salamat ng marami sayong liham Eli. Kung mapapansin mo, tinakpan ko ang mga mata ninyo, hindi dahil sa ayaw kong i-publish ang mga larawan ninyo, kundi dahil sa protection sa inyong dalawa sa mapanghusgang mundo. Abangan mo ang aking sagot sa susunod na Linggo. Meanwhile, tungkol diyan sa ipinahabol mong mensahe, hindi mo na kailangan pang gupitin ang mga column ko at ipadala sa Canada, madali lamang iyan, i-access mo ang www.buhayatpagasa.blogspot.com. Matutunghayan ninyo diyan ang maraming file ng istorya ng ating mga kababayan na lumabas sa Filipino Panorama. Bukod diyan, mayroong bonus pictures! Kahit saang dako kayo ng mundo, sa Canada man, USA, Pilipinas, Kuwait, kapag naka-online kayo sa Internet, puede ninyong ma-access ang mga kuwento ng ating mga kababayan. Puede niyo ring i-search sa google search engine ang word na 'Buhay at Pag-asa', at matutunghayan ninyo ang aking blogsite. Maraming salamat po!

BUHAY AT PAG-ASA

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay sa P0 Box 1301, Safat 13014, Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto ninyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan. Ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito po ay optional. Para sa komento, bumisita sa aking blog site: http://www.buhayatpagasa.blogspot.com/)

‘I felt neglected by my own country’

Hinaing ng isang ‘disabled’

Dear MM,

Tulad ng naipangako ko sayo, ilalabas ko ngayon ang sagot ni Assistant Labour Attache Elmira Sto Domingo, hinggil sayong ibinahaging kuwento sa Buhay at Pag-asa. Sabi nga ni MM nagtatampo siya sa ating pamahalaan, dahil yung mga ipingakong tulong sa pamamagitan ng POEA ay hindi naman talaga ibinibigay sa mga tulad niyang nagkaroon ng kapansanan. Kung nabasa niyo ang kanyang kuwento, nakakalungkot dahil naospital si MM sa Kuwait, siya ang sumagot ng lahat ng mga gastusin sa ospital. Private pa naman dahil hindi raw nakaya ng Al-Razi sa Sabah ang kanyang sitwasyon. Kaya ipinadala siya sa Moawasat Hospital. Naging okay na siya, subalit kinakailangan niyang magpa-therapy kaya umuwi siya sa Pilipinas. Nung kukunin na niya ang umanoy disability benefit na ipinangako ng POEA, aba'y kulang na lang daw ipagtabuyan siya, habang siya ay naka-wheelchair pa naman daw noong siya ay bumisita sa POEA. Hindi raw lubos maisip ng kabayan nating ito, na sa kabila ng mga pangakong tulong ng gobyerno para sa mga OFW' aba ay wala naman daw talaga palang makukuha. Susubukan daw ni MM na lapitan ang mga tanggapan ng gobyerno kahit na raw si Pangulong Arroyo para masagot ang kanyang tanong sa gobyerno. Uuwi raw siya ng December at gusto niya ng sagot.

Sinubukan ko rin pong ipinadala sa tanggapan ni Kabayang Noli de Castro ang problemang ito ni MM, sa pamamagitan ng email, upang mula sa kanya ay malaman natin ang sagot ng gobyerno sa problema niya. Dahil kung inyong matatandaan, si de Castro po ang consultant ni Arroyo tungkol sa kalakaran ng mga OFWs. Habang hinihintay natin ang sagot ni de Castro o kaya ni Bunye dahil naka-CC (Carbon Copy) po sa kanya ang email ko kay de Castro, heto at ibabahagi ko ang sagot naman ng Labour Representative natin na si Sto Domingo. Of course hindi po ako nangangakong sasagutin iyon, ang mahalaga nag-try tayong ipaabot sa kanya ang problemang tulad ng naging pasanin ni MM. Sakaling wala man MM, ikaw na ang bahalang kumalampag sa kanilang opisina, ipakita mo itong katibayan, na ikaw ay lumapit sa Buhay at Pag-asa program sa Kuwait Times, ipaalam mo rin sa akin ang resulta. Okay?

Ngayon, ibibigay ko ang maikiling sagot ni Assistant Labour Attache Sto Domingo sayong sitwasyon. Pihong mayroong maganda siyang rekomendasyon sayong kinakaharap na problema. Basahin mo ito MM...


Sto Domingo: Sa iyo MM ito ang aking masasabi. Nauunawaan kita sayong kinasasadlakang sitwasyon ngayon. Ginusto mo sanang makuha ang sagot, pero hindi ka pinalad na makuha iyon.
Sang-ayon sa iyong salaysay, ikaw ay naaksidente at naospital at matagal na naratay at patuloy ang iyong therapy hanggang ngayon. Alam mo bago ka sana lumapit sa POEA ay sinagot mo muna ang mga katanungan na ito.
Ako ba ay legitimate OWWA member? Kung ang sagot mo ay oo. Ang susunod na itatanong mo ay, ano ba ang hahabulin kong benepisyo, disability benefit o refund of my medical expenses? Ang sagot mo sa katanungan na ito ang siyang magtuturo sa iyo kung saan kang tanggapan dapat sumangguni kung ikaw ay saklaw or may makukuhang benepisyo bilang OWWA member at anu-ano ang mga kailangan mong dalhin na dokumento.
Ang mahalagang dokumento na dapat mong ipakita ay ang recomendasyon at findings ng medical doctor na gumagamot sa iyo. Simple lamang ang maipapayo ko sa iyo at hindi mo na kailangan ang Wasta o kaya ay gumamit ng lakas ng ibang tao, ikaw ay siguradong aasikasuhin ng tamang ahensya ng pamahalaan na pupuntahan mo. Dalhin mo sa OWWA head office sa Pasay ang lahat ang dokumento ng iyong pagkakasakit at makipagugnayan kay Mr. Almario Cristobal at kung siya ay wala, lapitan mo ang Administrator ng OWWA na si Marianito D. Roque at siguradong tutulungan ka niya sa iyong pangangailangan. Salamat sa iyong pagliham at patuloy kanq sumubavbav sa Buhav at Pagasa ni Kuva Ben.

Elmira Sto Domingo, Assistant Labour Attache.

BUHAY AT PAG-ASA
(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay sa P0 Box 1301, Safat 13014, Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto ninyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan. Ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito po ay optional. Para sa komento, bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)
‘I felt neglected by my own country’

Hinaing ng isang ‘disabled’

Dear Kuya Ben,

Greetings!
I've been you avid listener/reader since you started. If I'm not mistaken, that was early 2000 when you started a program Buhay at Pag-asa on Filipino radio here. If you may recall, you had read my letters, I'm MM. That was the code name that I had given to myself, with all the poems and letters I have sent. Up to the present I'm still your big fan.
By the way, I'm sorry to learn that your father had passed away. I know you're brave and you can overcome the pain, yes it was really painful, but God is bigger than anybody else and may His consoling power reign with you and your family!
Alam mo disperado ako sa sistema ng ating pamalaan. Nakita ko kasi ang article ni Labor Attache Leopoldo de Jesus (Panorama-July 29) about the services and benefits na ibinibigay ng OWWA once you are a legitimate member. Sa insurance benefits (b. disability and dismemberment benefits). Kung hindi mo man ipagmamadamot, narito po ang buod ng aking kuwento.
Last August 2006, umuwi po ako ng Pilipinas, bago ako umuwi kumuha po ako ng OEC sa Philippine Embassy sa Kuwait. Bumalik din ako after 15 days or so. Then, umuwi ako just after a month or two, that was October 23, 2006 at bumalik po ako dito sa Kuwait Nov. 16, 2006. Sa POEA po ako nag-process ng Balik Manggagawa ko. At hindi po ako pinagbayad ng OWWA kasi valid pa daw po iyon. So, bali ang binayaran ko lang po ay an Philhealth at ang processing fee.

Sa hindi inaasahang pangyayari, nadisgrasya po ako last Jan. 23, 2007. Na-admit po ako sa Mowasat hospital for 23 days prior to my knee surgery. Hindi po kasi kaya ng Al Razi hospital for some reasons. I paid for the bills.(I had several fractures: clavicle fractures, pelvis factures, broken fibula and my knee was totally damaged). I underwent total KNEE RECONSTRUCTION Surgery which cost me a significant amount of money. After my surgery last Feb. 14, 2007,(same hospital) It's a must to have a therapy in order for me to walk. I did it for a month here in Kuwait. But due to the fact that hospitalization and medication here is very outrageous, I decided to continue my knee therapy in the Philippines, last March 2007 for a month. I went to Ortigas (POEA) as per the advice from the Philippine Embassy here in Kuwait. You know what they told me? I already came home so it means that I'm NOT Disabled anymore. I'm with my brace when I went to POEA, but they gave me that very UNFAIR answer. I showed all my police and medical reports, x-rays, but still nothing has happened. They just throw me out of the seat to entertain another guest. No OPTIONS at all. I felt neglected by my own country, Kuya Ben. I don't know what's the reason behind. Maybe because I don't belong to a known family. I don't have a 'wasta' perhaps like most Kuwaitis do.

I'm going home again this coming December, at gusto kong idulog ang bagay na ito sa Office of the President. Puwede kaya? Kasi alam ko, hindi lang sa akin nangyari at ayaw kong maulit pa ito sa iba pang kapwa Pilipino natin. Sana bigyan din tayo ng pansin lalo na sa aming maliliit na mamamayang Pilipino.

Thanks for your time. I hope na naiintindihan mo kung ano ang nararamdaman ko bilang isang OFW. Minsan tuloy wala na akong tiwala sa ating gobyerno. Magaling lang sila kung sila ang makikinabang, pero kung sa atin nang mga OFWs wala na silang nagagawa, kundi ang mangako at mangako ng wala. Paano na ang mga hindi inaasahang pangyayari tulad ng nangyari sa akin? Kung mayron kang maipapayong mas mabuti, I will really appreciate it. Maraming Salamat po.

Gumagalang at nagpapasalamat,
MM

Hello MM! Mmmmm..Maraming salamat saÕyong liham. Biruin mo mula 2000 ikaw ay masugid ko nang taga-subaybay ng Buhay at Pag-asa. Thank you very much! Isa lamang ang iyong liham sa mga kababayan nating naghahanap ng kasagutan sa tunay na serbisyong ipinangako ng ating pamahalaan para sa mga OFWs. Gusto kong iparating saÕyo ang katotohanang nai-forward ko na po ang iyong liham sa tanggapan ni Vice President Noli de Castro. Hintayin po natin ang kanyang sagot. Sa mga nagtatanong kung anong paki-alam ni de Castro sa affair ng OFW tulad ni MM. Siya po kase ang ini-appoint ni Pangulong Gloria Arroyo bilang consultant ng OFW affairs, so in a way, nagbaka-sakali po ang programang ito na bigyan niya ito ng pansin. Naka-CC rin po ang message kay Ignacio Bunye, ang ating Press Secretary at Spokesperson ni Pangulong Arroyo. Kung hindi man, kalampagin niyo po sila sa kanilang opisina sa Pilipinas pag-uwi mo ng December. Kung tutuusin, mayroong tamang ahensiyang tutulong saÕyo, nariyan ang OWWA at POEA; pero mas magandang mula sa kanila ay matugunan ang problema mo. Sabi mo nga 'wasta'. Sana maayos ang problemang ganyan, dahil, hindi lamang ikaw ang maaaring mangailangan ng tulong--- maaaring ako, kayo--kayong mga nagbabasa o maraming iba pa at harinawa ay maisaayos ang problemang ganyan.
Hintayin din po ninyo next week ang sagot nina Labor Attache Leopoldo de Jesus o assistant Labor Attache Elmira Sto Domingo. Maraming salamat po!

BUHAY AT PAG-ASA

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay sa P0 Box 1301, Safat 13014, Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto ninyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan. Ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito po ay optional. Para sa komento, bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)

Para kaming basang sisiw, walang masandalan, walang mahingahan ng sama ng loob.

'Natutulog ba ang Diyos?'

Dear Danah,
Kuwento ni Danah ang binigyan diin ng Buhay at Pag-asa last week. Kung hindi po ninyo nabasa ang kanyang kuwento, puede pa rin po ninyo itong ibrowse sa pamamagitan ng aking blog site. Ang address ay nasa-itaas lamang po ng artikulong ito. For the benefit of those who cannot access Internet, ibibigay ko po ang maikling buod ng kanyang kuwento. Ilongga po si Danah at naikuwento niya ang kanilang buhay noong nabubuhay pa ang kanyang ina.
Maganda raw po ang takbo ng kanilang buhay noon, pero nagbago ito nang mamatay sa aksidente ang kanyang ina. Nabundol ito at namatay on the spot. Syempre napakasakit sa kanila ang nangyari at tila baga hindi niya tanggap na sa ganuong kamatayan magwawakas ang buhay ng mabait niyang ina.
Nag-asawang ulit ang kanyang Tatay, pero, napabayaan na silang magkakapatid. Ni hindi raw siya natapos ng pag-aaral. Sabi niya nga sa kanyang kuwento, noong mawala ang kanyang ina, para silang mga basang sisiw. Ni walang mahingahan ng sama ng loob at problema sa buhay. Sa inis niya sa kanyang Tatay, lumayas siya at nakitira sa tiyahin sa Bulacan. Doon ay nangako ang kanyang kamag-anak na pag-aaralin siya, pero inabot daw ng kamanyakan ang tiyuhin niya-- kaya, mula doon lumayas siyang muli at nagtungo sa Maynila. Marami siyang challenges na kinaharap doon, nagtrabaho siya sa Divisoria bilang tindera at doon niya nga nakilala ang kanyang napangasawa. Nagkaroon sila ng apat na anak, pero noong masibak ang asawa sa trabaho, ni hindi na raw ito kumilos pa para mag-hanap ng iba. Kaya nagutom silang mag-anak at doon naman nakapag-isip-isip ni Danah na muling magtrabaho at nakaalis patungo sa ibang bansa. Dalawang taon na raw ngayon si Danah sa Kuwait at halos hindi rind aw nagbago ang kanilang buhay. Minsan, tinatanonmg niya ang Diyos kung kalian sila makakaahon sa hirap ng buhay. Tanong niya nga sa atin. Natutulog ba talaga ang Diyos?
Ang ganda ng kanyang kasaysayan. Iniisip ko---kaya niya naitatanong ito dahil sa pangit na kamatayan ng kanyang ina, o isa lamang iyan marahil. Marami pang nag-sanga-sangang pangyayari na hindi niya nakita kung nasasaan ang Diyos ng mga panahong iyon. Hindi natin maitatangi, na dumarating sa buhay ng tao ang nagtatanong tayo sa presensya ng Diyos. Nasaan kaya siya ng mabundol ang kanyang Nanay, kakampi nila sa buhay at tanging sandalan nila sa panahon ng pangangailanganÑnamatay sa isang gruesome na aksidente. Nasaan ang Diyos ng magbuo sila ng pamilya, dumating ang unos at nawalan ng lakas ang haligi ng tahananÉnagutom ang pamilya. Nasaan ang Diyos? Maraming katanungan na alam kong hindi lang ito tanong ni Danah, kundi tanong na marami sa atin. Nasaan ang nga ba ang Diyos? Natutulog ba ang Diyos? Iyan nga ang tanong ng isang awitin na pinasikat ni Gary Valenciano. Balikan nga natin ang lyrics ng kantang ito. Ang sabi sa kanta:
Bakit kaya, bakit ka ba naghihintay
Na himukin pa, pilitin pa ng tadhana
Alam mo na kung bakit nagkakaganyan
Lumulutang, nasasayang ang buhay mo
At ang ibinubulong ng iyong puso
Natutulog ba ang Diyos, natutulog ba?
At ikay ay kaagad sumusuko
Konting hirap at munting pagsubok lamang
Bakit ganyan, nasaan and iyong tapang
Naduduwag, nawawalan ng pag-asa
At iniisip na natutulog pa, natutulog pa ang Diyos
Natutulog ba?
Chorus:
Sikapin mo, pilitin mo, tibayan ang iyong puso
Tanging ikaw and huhubog sa iyong bukas
Huwag sanang akalaing natutulog pa ang Diyos
Ang buhay mo ay mayroong halaga sa Kanya.
Dapat nga ba na ikaw ay maghintay
At himukin pa, pilitin pa ng tadhana
Gawin mo na, kung ano ang nararapat
Magsikap ka at magtiwala sa Maykapal
Nakahanda ang Diyos umalalay sa 'yo
Hinihintay ka lang, kaibigan
Sa mga panahon ng kahinaan natin, sa mga panahon ng trahedya sa buhay, sa mga panahon ng kawalan, madalas tayong nagtatanong kung nasaan ang Diyos? Pero ang sagot ng kanta, dapat nga ba na ikaw ay maghintay? Maliwanag ang tanong ano po? Bakit kaya, bakit ka pa naghihintay? Na himukin pa, pilitin pa ng tadhana. Maraming puedeng isama sa tanong na iyan o maraming puedeng ibig ipakahulugan ng tanong na iyan. Tulad na lang halimbawa ng kailangan ba talaga na maghintay tayo ng mga dilubyo sa buhay natin, bago natin ilingon ang sarili sa itaas? Kailangan ba na mayroong mangyari sa buhay pa natin bago tayo umaksyon?
Rekumendasyon ng kanta, gawin mo na kung ano ang nararapat, magsikap ka at magtiwala sa Maykapal, nakahanda ang Diyos na umalalay saÕyo, hinihintay ka lang---kaibigan. Sa totoo lang naaalala natin ang Diyos sa oras ng kasawian. Oo, totoo po iyan! Pero sa oras ng kasaganaan, hindi siya kasali. Pero ang lakas ng loob nating magtanong kung nasaan siya? Hindi lang ito para kay Danah, ito ay para sa ating lahat! Pero ako man ay walang konkreto at akmang sagot sa tanong kung nasaan ang Diyos sa oras ng mga trahedya sa buhay. Alam ko rin pong walang puedeng sumagot ng tanong na iyan. Pero kayang sagutin ng Diyos ang simpleng tanong na iyan. Mayroong sagot ang bibliya sa mga tanong na ganyan. Hindi ko puede i-dis-cuss sa pahayagang ito, pero ini-encourage ko po kayong magbasa ng banal na aklat upang makita natin ang liwanag at ang sagot sa mga katanungang tulad nito. Hinihintay ka lang, kaibigan.

BUHAY AT PAG-ASA

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay sa P0 Box 1301, Safat 13014, Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto ninyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan. Ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito po ay optional. Para sa komento, bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)

Para kaming basang sisiw, walang masandalan, walang mahingahan ng sama ng loob.


'Natutulog ba ang Diyos?'

Dear Kuya Ben,
Magandang araw po sa inyong lahat! Taga-Ilo-ilo po ako Kuya Ben. Uumpisahan ko ang kuwento ng aking buhay nang mamatay ang aking ina sa aksidente. Nasagasaan po siya ng jeep at dead-on the spot! Noong nabubuhay pa siya, masaya kami bilang isang pamilya. Pero noong mawala siya, para kaming mga basang sisiw na iniwan ng inahin. Masasabi ko rin kaseng iresponsable ang aking ama. Ang ina ko lang halos ang kumakayod para kami mabuhay. Nasa third year high-school na ako noon. Ang hirap nang mawalan ng ina, tapos sa napaka-pangit pang kamatayan. Naitanong ko sa Diyos kung bakit niya hinayaan ang ganun. Wala akong sagot! Mabait namang ina si Nanay. Si Tatay naman, iresponsable pa rin, kung kaya nga, high-school din lang ang natapos ko. Hiningi ko sa tatay na pag-aralin ako, pero hindi siya pumayag dahil katuwiran niya, marunong na daw akong magbasa at mag-sulat, iyon lang naman daw ang mahalaga.
Idinagdag niya na kung mag-aaral daw ako, iba lang daw ang makikinabang. Iyan ang ugaling naipakita sa akin ng tatay namin noon. Hindi ko iyon hihilingin sa kanya kung hindi ko naman nakikitang kaya niya dahil mayroon namang pera ang pamilya. Noon kaseng mamatay ang Nanay, alam kong mayroong malaking perang ibinayad ang nakasagasa kay Inay, pero kinuhang lahat iyon ni Tatay. Ang masaklap pati nga yung mga naipundar ni Nanay noong nabubuhay pa, ipinagbili rin niya at habang kaming mga anak niya, napabayaan.
Ginastos niya lang lahat sa napangasawa niyang iba matapos mailibing si Nanay. Ni hindi niya iniisip na mayroong naghihintay ring mga anak niya sa bahay. Minsan akong lumaban sa tatay, dahil hindi ko na talaga matiis ang ginagawa niya. Pero imbes na makinig, magkasamang sampal ang inabot ko mula sa kanya. Wala raw akong galang at mula nga noon, hindi ko na siya sinasagot at ni-hindi na rin ako nagtatanong kung nasaan siya at kung buhay pa ba siya.
Noong nag-asawa siya ng iba, gusto niyang gawin akong bridesmaid, saan ka nga naman makakita ng ama, na gagawin ang anak na bridesmaid ng asawa niya. Sa inis ko, lumayas ako at nagtungo ako sa Auntie ko sa Bulacan. Naging katulong ako nila. Taga-bantay ng bata. At nangako silang pag-aaralin ako sa gabi. Paalis naman noon sa abroad ang Auntie ko, ibig sabihin, maiiwan ako kasama ng Tito ko. Akala ko okay lang iyon, pero hindi, dahil sinumpong ng pagka-manyakis ang Tito ko. Gusto ba naman akong pagsamantalahan? Lumayas nga ako at nag-tungo ako ng Maynila. Palibhasa wala akong tinapos, sinung-gaban ko kahit na anong trabaho, basta hindi lang masama. Huli kong napasukan ang pagiging tindera sa may-Divisoria. At doon ko nakilala ang aking asawa. Ikinasal kami sa civil lang at nagkaroon ng apat na anak.
Kung kailan lumalaki na ang mga bata, doon ko nakitang iresponsable din pala ang aking asawa. Noon kaseng mag-sara ang pinapasukan niya, ni hindi na kumilos para maghanap ng ibang trabaho. Naging tamad na siya masyado at gustong sa bahay lang siya. Eh papaano kami kakain, papaano mabubuhay ang apat naming anak? Dahil sa ganun at ganuong sitwasyon, nagdisisyon akong makipag-hiwalay. Inuwi ko ang mga bata sa probinsiya, sa mga kapatid ko. Pati sila, sakripisyo ang ginawa para sa mga anak ko. Bumalik ako ng Maynila at bumalik ako sa dati kong amo sa Divisoria. Hindi ko alam kung papaanong bubuhayin ang mga bata na ako lang mag-isa. Kaya nag-isip akong mangibang bansa. Dalawang taon na ako dito sa Kuwait pero ni hindi ko pa rin makita ang liwanag. Hirap na hirap na nga ako, iba pa ang naririnig ko sa panig ng asawa ko, lumayas daw ako sa Maynila para sumama sa ibang lalaki sa Kuwait. Nagpunta ako dito para magtrabaho, tapos iyon pa ang maririnig mo.
Minsan naiisip ko tuloy, ang buhay ngayon ng mga anak ko, tila baga may-kahawig sa buhay din namin noong magkakapatid. Para kaming mga basang sisiw, walang masandalan, walang mahingahan ng sama ng loob. Ganyan din po ang nangyayari sa aking mga anak. Kuya, bakit ganito ang buhay? Hindi ba parang unfair--kase, ikaw na nga itong kumakayod ng tama--ikaw pa itong labis na nagdurusa at nahihirapan. Bakit mayroong mga masamang nangingibabaw? Bakit sila okay ang buhay, pero kami, mahirap pa rin kahit anong gawin?...Natutulog ba ang Diyos!

Gumagalang at Nagpapasalamat,
Danah

Hindi natin masisisi si Danah sa kanyang tanong. Natutulog nga ba ang Diyos? Abangan ang sagot sa susunod na edition. Maraming salamat sayong liham Danah!

BUHAY AT PAG-ASA

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay sa P0 Box 1301, Safat 13014, Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto ninyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan. Ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito po ay optional. Para sa komento, bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)

Pagpupursige, susi sa maganda at maaliwalas na buhay
Subukan sa pangalawang pagkakataon

Dear Kuya Ben,
Tawagin mo na lang akong Ange. Maliit pa ako'y tadtad na ako ng trabaho. Nakapag-aral ako ng H-School dahil sa aking sariling pagsisikap. Kung tutuusin kaya ng mga magulang ko ang mapag-aral ako, pero atubili na silang gawin iyon dahil sa ginawa ng dalawa kong mga nakakatandang kapatid. Nagsipag-asawa matapos makapag-aral, at hindi na nga nila naalala ang aking mga magulang.
Noong matapos ako ng H-School hinayaan na rin akong makapag-asawa, dahil doon din lang naman daw ako pupunta, kahit ayaw din nila ang napangasawa ko.
Dahil siguro sa walang blessing ang pag-aasawa ko, napakaikling panahon lang kaming nagsama. Sa katunayan, anim na buwan pa lang ang tiyan ko noon nag-hiwalay kami. Masakit sa akin ang nangyari. Pero yun na rin siguro ang maganda dahil doon ko pa lang lubusang nakilala ang asawa ko.
Dahil sa buntis nga ako ng kami'y mag-hiwalay, minabuti kong lumapit sa aking panganay na kapatid. Tinanggap naman niya ako, pero ayun, bilang ganti, ako ang naging labandera nila at tumatanggap din ako ng labada mula sa iba. Nagtatabi ako ng pera para sa panganganak ko.
Todo ang panalangin ko na sana malagpasan ko ang kahirapang dinaranas ko. Salamat sa Diyos dahil nanganak akong libre sa ospital. Eksakto po kaseng alas-dose ng hatinggabi isinilang ng bagong taon noong 1994 ang aking anak. Na-murublema ako ng isilang siya dahil inisip ko kung paano siyang bubuhayin. Mag-isa lang kase ako. Iniisip ko kung papaano naman ang kanyang kinabukasan. Labandera pa rin ako matapos ko siyang ipanganak. Pero nag-isip ako kung papaano ko haharapin ang buhay, hindi yata ito maganda na habambuhay akong labandera. Kaya noong mag-iisang taon ang anak ko, sinikap kong makapag-trabaho, at naging Quality Controller ako sa isang pabrika. Pero sapat lang talaga ang kinikita ko para mabuhay kami. Napag-isip-isip kong kaya kong magtrabaho sa labas ng bansa at kumita ng medyo malaking pera. Naglakas loob akong lumapit sa aking mga magulang upang makautang para sa aking planong pangingibang bansa. Sa awa ng Diyos, nakaalis po ako noong 1998.
Noong unang dalawang taon, sadyang napakahirap, masama masyado ang aking mga amo, pero tiniis ko iyon at tinapos ko ang 2 taon para sa anak ko. Mabilis na lumaki ang bata, kaya na-miss ko talaga iyon, kaya nagtagal pa ako ng isang taon sa Pinas bago ako muling umalis. Nagbalik ulit ako sa Kuwait, pero this time sa ibang amo na. Masuwerte namang makatagpo ng mabait at maunawaing amo. Napakabuti po nila sa akin. Ako ang pinagkakatiwalaan nila sa bahay. Masaya ang mga magulang ko dahil mula ng umalis ako sa Pinas, sila ang nagsilbing mga magulang ng anak ko. Natutuwa rin silang matalino ang anak ko at dahil diyan, sila ang laging nagsasabit ng mga medalyang nakukuha ng anak ko.
Sa ngayon kuya Ben, bata pa naman ako, masaya kung tutuusin na ako na lamang mag-isa, pero pagkaminsan, iniisip ko pa ring mag-asawa kung mayroon akong magugustuhang lalaki. Okay lang ba iyon? Kasal kami ng dati kong asawa, pero mayroon na ring mga pamilya iyon. Ano po ang gagawin ko?

Gumagalang at Nagpapasalamat,
Ange

Salamat ng marami sa pagbabahagi mo ng iyong kasaysayan. Ang ganda ng iyong kasaysayan, ikaw ang babaeng hindi natakot at sumusuko sa laban ng buhay. Nakita namin kung papaano kang nagpursige sa buhay. Sabi mo nga, noong buntis ka pa lang, naglabada ka, pero na-feel mong mayroon pang mas-magandang buhay na maibibigay sa anak, kaya nagsumikap ka para makahanp ng trabaho. Yun nga nakakuha ka ng trabaho sa pabrika, sapat man iyon, pero inisip mong mas-mayroon pang magandang kinabukasan kung mag-aabroad ka, kaya, nag-isip kang mag-trabaho sa labas ng bansa. Ganyan po talaga ang tao, nagsusumikap para maibigay ang tama sa kanyang mga anak. Kaya hindi rin ako magtataka, kung isang araw, maghahanap ka ng totoong tao na makakasama mo habang buhay. Pero kung tatanungin mo ang ibang babae, sasabihin nila sayo na huwag na lang. Anyway mayroon ka nang anak na magbabantay sayo once na ikaw ay tumanda na. Pero hindi mo pa rin talaga maipagpapalit ang taong puede mong makasama habambuhay. Nasa sa iyo, kung gusto mong mag-asawa muli, ayusin ninyo ang annulment. Piho namang magiging madali iyan dahil sabi mo nga mayroon nang sariling pamilya ang dati mong asawa. Baka hindi rin sila kasal dahil una ka nang naikasal sa kanya. Hindi mo nabanggit kung pumirma ka ng papel noon sa paghihiwalay ninyo. Kung mayroon baka, legal na ang separation ninyo at malaya ka nang muling mag-asawa. Ang aking panalangin para sa'yo, hari nawa ang lalaking makikita mo ay hindi yung paluluhain ka lang muli at pahihirapan pa sa buhay. Kaya pag-isipan mong mabuti iyan, kung mayroon kang lalaki na sa tingin mo seryoso sa buhay at seryoso sa pagmamahal sayo, why not give your love life another chance.

BUHAY AT PAG-ASA

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay sa P0 Box 1301, Safat 13014, Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto ninyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan. Ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito po ay optional. Para sa komento, bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)

Mag-ingat sa mga alok ng trabaho sa labas!
Birong nauwi sa totohanan, pinagdurusahan

Dear Kuya Ben,
Tawagin niyo na lang akong Tata ng Hawally. Ganito po ang kuwento ng aking buhay. 12 kaming magkakapatid. Mula noong elementary ako, self supporting na ako. Kaya kahit na noong tumuntong ako ng High School self supporting pa rin, maging noong nag-college ako. Nagkaroon ako ng maraming boyfriends. Hindi sa pagmamayabang, may-angkin akong sex appeal sa mga lalaki, sabi nga nila; pero hindi naman ako kagandahan. Noong h-school ako, nakilala ko si Richard. Patay na patay ako sa kanya. Parang langit ang pakiramdam sa tuwing makikita ko siya. Tumagal ang aming relasyon ng may-ilan ding taon. Ngunit isang araw, nabigla ako sa balitang mayroon daw itong babaeng nabuntisan. Biglang nagdilim ang aking mundo, muntik na akong magkapakamatay dahil doon. Pero naghilom din ang sugat. Makalipas nga ang isang buwang pagmumukmok, bumangon akong muli. Sinabi ko sa sariling hindi siya ang nag-iisang lalaki sa mundo. Bumalik man sa akin noon si Richard at nag-alok ng tanan, di ko na iyon pinagbigyan.Pagkatapos ng mga pangyayari, naging parang laro na lang sa akin ang pag-ibig. Maski sinong manligaw sa akin, pinagbibigyan ko. Habang ako, patuloy sa pag-aaral. Kumuha ako ng two year computer course sa Philippine School of Technology, medyo malayo ang bahay namin sa Davao, kaya nag-boarding house ako. Pero ginamit ko ang extra time sa pag-tatrabaho sa isang malaking department store sa amin. Sa day-off o mga pistahan, nagtitinda ako ng mga damit at nakatulong iyon upang matapos ko ang aking pag-aaral.Nagbakasyon ako sa Tita ko, doon ko nakilala si Jhon. Nabighani raw siya sa akin sa unang kita niya pa lang. Gusto niya na raw ako, kaya di niya ako tinigilan. Biniro ko pa nga siya na kung totoo ang sinasabi niya, kaya niyang hingin ang aking kamay sa aking mga magulang. Nagulat na lang ako isang araw, dinala ni Jhon sa bahay kanyang mga magulang. Handa na raw siyang hingin ang aking mga kamay. Galit-na-galit noon ang aking mga magulang dahil ganun lang daw ba kabilis iyon para sa akin? Isinet ang kasal matapos ang tagpong iyon. Halos hindi ko ma-explain ang aking nararamdaman, lumuluha ako ng mga panahong iyon. Hindi ako makatulog, naguguluhan ako dahil ang lahat ay biro lang. Hindi ko siya gusto, napasubo lang talaga ako. Baduy siyang manamit, lahat sa kanya, hindi ko gusto. Hanggang sa dumating na nga ang araw ng kasal. Noong nagsama kami, first year of marriage napakabait niya. Nagsasalita ako nakikinig siya. Second year of marriage siya naman ang madadaldal pinakikinggan ko naman siya. Pero noon tatlong taon na ang aming marriage, we both talk, neighbors listen, at wala na kaming pinagkakasunduan. Sumisigaw na siya, sinusuntok na ako at nagkakaroon na ako ng takot sa kanya. Magulo ang buhay namin, wala siyang trabaho, ayaw niya naman akong pagtrabahuin. Seloso na rin siya at mahilig na ring maglaro ng baraha at mag-inom. Tatlo na ang anak namin ng makapag-isip-isip marahil na di niya kayang mag-isa. Kya pumayag na rin siyang magtrabaho ako. Abroad agad ang alam kong mabilis na paraan para makabangon sa buhay. Pumayag siya at ngayon, 1 year and four months na po ako sa Kuwait. Nagpapadala ako sa kanya every two months noon. Pero noong lumaon, hindi na, dahil nabalitaan kong nambababae na siya. 40KD lang po ang sahod ko sa isang buwan. Hindi ko na kinukuha sa amo ko ang suweldo at pinatatago ko na lang sa kanya para mayroon akong pera sa December, dahil iyan ang uwi ko. Ano kaya ang gawin ko sa mister ko, kalimutan ko na lang ba siya at magpatuloy ako sa buhay kasama ng mga anak ko? Tulong naman po, gusto ko ring magtrabaho sa labas para lumaki-laki ang kita para sa mga anak ko. Ano po kaya ang mabuting gawin? Isa pa, gusto ko rin pong magsimba sa Born Again Christian o Pentecostal Church, mayroon po ba dito?
Gumagalang at Nagpapasalamat,Tata
Welcome back pong muli sa ating regular column na Buhay at Pag-asa. Matapos ang malungkot na pagkamatay ng aking ama, ayun at tuloy ang buhay. Ang programa pong ito ay laan sa inyo. Laan sa ating mga kababayan na mayroong mga suliranin sa buhay. Hangad ko pong makapagbigay ng konting kagaanan sa inyong mga pinapasang problema. Lahat naman po tayo ay mayroon niyan, pero sa iba, hindi madaling resolbahin ang problema laloصt marami sa atin na nagtatrabaho sa bahay walang maka-usap at walang mahingahan ng sama ng loob. Bukas po ang palatuntunang ito para sa inyo.Practical na kasagutan po ang aking dala sa inyo, hindi nangangako ng tiyak na lunas, pero nangangakong sasamahan kayo upang gumaang ang inyong mga kalooban tungo sa pag-harap sa hamon ng buhay. Tiyak din po akong ang programang itoصy nagpapalakas ng damdamin, kalooban at nagbibigay ng konteng ginhawa sa dibdib. Kung legal problem naman ang pag-uusapan, pinipilit ko rin pong sagutin iyan sa tulong ng mga kaibigan nating mayroong background sa umiiral na batas. Maraming salamat sa inyong tiwala at patuloy ko po kayong inaanyayahang sumulat at ibahagi ang inyong kasaysayan upang makatulong sa iba at makapagbigay ng leksyon sa buhay. Samantala, sa mga taong na-touch ng aking sariling kasaysayan o in fact iyon ay isang bahagi lamang ng aking buhay, maraming salamat po! Tulad ng aking adhikain napatunayan kong iyon ay talagang nagbigay ng inspirasyon sa iba. Maraming tumawag sa akin at nagsabing napaiyak sila sa aking kuwento. Ang iba tumawag talaga sa Pilipinas upang iparating ang kanilang pagmamahal sa magulang. Bueno, salamat ng marami kay Tata. Isa na namang kuwento ng kasawian sa pag-ibig. Problema niya as you read them, yung kanyang mister na nambabae at hindi niya na kinuwestyon pa kung bakit niya ginawa iyon. Maliwanag naman marahil sa inyo ang kanyang rason. Although asawa niya, pero hindi naman niya talaga mahal. Sabi niya nga, ipapaubaya na lang ang kanyang mister sa iba. Kakaiba rin itong si Misis? Kung kaya naman ginawa niyang mambabae ay dahil siguro sa hindi niya rin maramdaman ang pagmamahal na mula saصyo kaya, hindi mo rin masisi si lalake. Ang iniisip ko na lang sa inyong sitwasyon ay ang inyong mga anak. Dapat sila ang sentro ngayon ng iyong buhay. Huwag mo silang pababayaan at i-obliga mo rin ang asawa mo sa kanyang papel bilang ama ng kanyang mga anak.Gusto mo kamong lumabas at mag-trabaho? Puede naman, iyan ay kung papayagan ka ng iyong amo na magtrabaho sa labas at mabigyan ka ng release. Kung sakali, puede kang mai-transfer sa iba. Hanap ka muna ng employer na puedeng mag-bigay saصyo ng iqama o visa. Paalala lang, marami ditong sindikatong naghahanap daw ng mga empleyado. Kukumbinsihin kayong lumabas at bibigyan ng trabaho sa restaurant or billiards, tapos ang papasukan pala ay isang bahay aliwan, ikakandado ka pa sa kuwarto at doon ka tatanggap ng mga parokyano. Marami niyan dito at kadalasang involve ang mga Bangladeshi, (sorry sa ibang Bangladeshi na hindi naman involved, pinangalanan ko po ang lahi dahil sila ang kadalasang involved). Mag-ingat!Sa tanong mo kung mayroon bang Born Again Christian Church dito, mayroon po, matatagpuan iyan sa Kuwait City, halos likuran ng Catholic Church. Sama-sama po ang mga Baptist, Evangelical, Protestant, Pentecostal, Born Again at maging Orthodox sa iisang compound. So magtanong ka kung anong grupo ang gusto mong salihan doon.

Mahal ang mamatayan sa Pinas!

Pamahiin/Tradisyon, bahagi pa rin ng bagong hererasyon





Mga minamahal kong mambabasa,

Maraming salamat sa inyong pang-unawa. Dalawang Linggo rin po akong nawala dahil sa pagkamatay ng aking mahal na ama. Salamat din po sa Diyos at coincidentally may nakatuwang po ako sa Filipino Panorama. Totally blocked out po siya pagdating sa akin sa loob ng 2 Linggo dahil kasalukuyan akong nasa state of denial ng malaman ko ang pagkamatay ng aking ama. Sa mga panahong iyon, halos hindi ko maangat ang telepono para mabigyan siya ng suporta. Bukod sa sobrang busy rin po ang inyong lingkod at ang iba ko pang mga kapatid sa mga bagay may-kaugnayan sa libing at paglalagakan ng aming ama.
Napakahirap po palang mamatayan ng minamahal sa buhay. Bukod sa napakalungkot na nga, magastos pa! Tama ang sabi ng mga nakakausap ko at naririnig ko noon hinggil sa namamatayan, sobrang gastos! Mas-madali ang mabuhay; pero ang mamatay, sadyang malungkot na nga, magastos pa.
Pero tradisyon na rin iyon na nagpasalin-salin mula sa lumang henerasyon at hanggang ngayon. Mahal ang kabaong, mahal ang lupang paglilibingan at pagpapakain sa mga nakikiramay na bisita.

Pamahiin
Sa amin bawal daw gutumin ang mga nakikiramay o nakikilamay, kaya maraming pagkain. Maraming pamahaiin akong ngayon ko lang nasaksihan palibhasa (thank God) ito po ang unang pagkakataon na mamatayan ang aming pamilya. Ewan ko kung tama iyon. Pero iginagalang ko ang mga tradisyong iyon, dahil ayaw kong masaktan ang sinuman sa miyembro ng pamilya at mga nakatatanda sa aming lugar. Bawal ang mahulugan ng luha ang kabaong ng patay. Bawal maglinis sa bahay, bawal maligo o maglaba sa bahay, pero pinapayagan kaming makiligo o makilaba sa kapitbahay. Bawal ang maraming tira sa pinggan, bawal mag-habol ng lutuin para pakainin ang ibang naubusang bisita, bawal magsuklay, bawal ang paglagay ng pabango, bawal ang magsindi ng kandila at ipatong sa nauupos nang kandila. Miembro lang ng pamilya ang puedeng magsindi noon. Sa balo (si Mama bawal maligo, pero puedeng maghugas ng katawan hanggat hindi pa naililibing si Papa), hindi rin daw siya puedeng lumabas ng bahay. Bawal matulog sa harap ng kabaong, hindi puedeng iwanan ang patay, (may-paniniwalang puedeng tangayin ng aswang o engkanto ang patay). Paglabas ng patay sa kanyang tahanan, kailangan una ang paa at hindi ulunan, immediately pagkatapos ilabas ang kabaong sa bahay, susundan ng tubig o buhos ng tubig ang lugar kung saan inilagak ang bangkay, babasagin ang jar o boteng pinaglagyan ng donasyon, susunugin ang mga barahang ginamit ng mga nagsi-lamay, aalisin agad ang tent na itinayo sa bakuran at lilinisin ng tubig ang bahay ng taong maiiwan sa bahay. Katiwala at hindi puede yung miembro ng pamilya ang gagawa noon.
Kailangan daw simulan ang paglilinis ng bahay kung nakatawid na sa ilog ang bangkay. (Wala kaming ilog, kaya pati kanal o imburnal puede na raw). Lahat ng iyan ay pamahiing iginalang ng aking pamilya, palibhasa iyan ang tradisyon sa aming baranggay.
Matapos pa ang tatlong araw puwedeng maligo ang balo (si Mama). Doon din ay mayroong seremonyas. Kailangan ay maliligo si Mama ng walang sinumang gising o nakakakita sa pamilya. Gagawin niya iyon ng madaling araw o alas-tres ng umaga. Lalabas siya ng bahay dala ang kandila. Kailangan umikot siya ng tatlong beses sa bahay at tutuloy ng simbahan. Hindi iyon sinunod ni mama. Isang ikot lang daw siya, dahil ang ibang balo daw ay ganun din naman ang ginagawa. Isa pang rason malayo ang simbahan, (mga isang kilomentro yata) at hindi rin siya puedeng maglakad ng malayo ng walang kasama, kaya hindi na rin siya tumuloy ng simbahan.
Mayroon pa raw paniniwala na ang unang taong makita niya (mama ko) sa araw matapos siyang maligo ay mayroong pusibilidad na mamatay din anytime - iyon ay hanggat hindi siya nakakapagdasal (thank God, wala naman daw siyang nakita). Malakas daw po kase ang venom ng balo three days after ilibing ang namatay na asawa. Hindi raw dapat siya tumingin sa tao o sa hayop dahil masama raw iyon. Titingin lang daw sa kalawakan o sa malayong lugar upang hindi makaapekto sa iba. Pero after na maisakatuparan niya ang ritwal, mawawala na ng bisa ang venom. Hindi rin siya puedeng lumabas ng bahay 3 days after siyang maligo. Naisip ko lang, paano kaya kung sa city namatay ang aking ama, ganyan din kaya ang tradisyon? Saan iikot? Papaano kung napakaraming tao sa paligid, maraming taong mamamatay!
Marami ring pamahiin sa mga ipinadadalang favorite na gamit ng Papa. Hindi raw puedeng magpabaon ng rosary dahil may-paniniwala na ang rosary ay magkakasunod na beads o mysteries. Which means magkakasunod-sunod daw ang mamamatay na kamag-anak kung sakaling ipabaon iyon. Instead kung gusto raw talagang isama ang rosary, putulin daw iyon ng ilang beses para putol din ang mysteries. Hindi rin daw tatalab ang pagkamatay ng mga kamag-anakan. Bawal din daw dumalaw ang mga may-sakit, buntis o kamag-anak na mayroon ding namatay hanggat hindi pa umaabot ng 40 days. Magluluksa ang pamilya ng 40 days at magsisimula ang 10 days o 40 days novena para sa kaluluwa ng namatay. After 40 days pa raw puwedeng dalawin sa sementeryo ang inilibing na mahal sa buhay.

Burol
10 days po ibinurol sa bahay ang aking ama, masakit na makitang nasa kabaong ang minamahal na ama. Ayaw ko siyang makitang nasa kabaong; pero anuman ang gawin ko, wala na akong magagawa, kundi ang tanggapin ang katotohanang nasa kabaong na nga siya. Bago ko pa man siya nakita sa kabaong, pinalakas na ang loob ko ng mga taong malapit din sa aking puso. Sinabi nilang tanggapin ko ang masakit na katotohanang iyon dahil lahat naman tayo, doon ang hahantungan. Isa pa, tahimik na raw ang Papa at hindi na nakakaramdam ng sakit. Nakipaglaban nga po pala si Papa sa sakit na cancer, tinamaan po ng kanser ang kanyang atay. Ang masakit, nalaman namin iyon, huling stage na - at hindi na raw puedeng makimo siya, dahil hindi na raw kaya ng kanyang katawan. Matiisin po kase ang aking ama. Anumang sakit na nararamdaman niya sa katawan, hindi niya iyon ini-rereklamo. Lahat kaya niya at tinitiis niya ang sakit. Wala siyang hinangad kundi ang mabuting kalagayan ng kanyang mga anak, apo, di bale nang siya ay mayroong nararamdaman. Kung kaya nga nalaman namin ang kanyang sakit sa huling bahagi na nito. Binigyan siya ng taning na anim na buwan. Hindi ko iyon pinansin, tutal sabi ko nga sa mga kapatid ko, hindi naman Diyos ang mga doctor, mas dapat paniwalaan ang Diyos. Lumagpas ng tatlong buwan ang taning. Maraming nagsabi na masusurvive ni Papa ang karamdaman. Pero itinakda na ng Diyos ang kanyang pamamaalam sa mundo.

Pagsisisi
Napakasakit na mawala ang minamahal na ama. Nagsisisi ako dahil kulang ang pagmamahal na ipinakita ko sa kanya noong siya ay nabubuhay pa. Matagal din po kase ako sa ibang bansa, huling pagkikita namin noong 2005 at noong panahon na naghihirap siya at kailangan niya ng comfort mula mga anak niya particularly sa akin, wala ako, nandito ako sa Kuwait. Kung puwede nga lang sigurong muli siyang buhayin at iparating sa kanya ang aking buong pusong pagmamahal gagawin ko iyon para sa kanya. Pero wala na siya. Subalit naniniwala naman ako na siya ngayon ay tanglaw ng pamilya, alam kong maingat niya kaming babantayan. Namatay man marahil ang physical na katawan ng aking ama, subalit ang tatay na nakilala ko ay habang buhay na mananatili sa aking puso at diwa.

Lesson
Sa inyo na buhay pa ang mga minamahal ninyong magulang, this is the time na ipakita sa kanila ang buong pusong pagmamahal. Uwi po kayo kung kinakailangan upang ipadama ang inyong pagmamahal. Mas-mabuting ipadama sa kanila ang pagmamahal ngayong nararamdaman nila ng physical ang bukal na pag-ibig na mula sa inyo. Bagay na tayo man, once na nakakatanggap tayo ng papuri at pagmamahal mula sa love ones, ang saya hindi po ba? Di natin maiwasan na banggitin na kahit mamatay man tayo ngayon, kumpleto ang buhay! Sabihin ninyo ang inyong nararamdaman sa kanila, ipadama ninyo ang inyong pagkalinga, sadyang maikli po ang buhay ng tao, hindi natin alam ang huling hininga na ipahihintulot ng Diyos sa atin at para sa minamahal natin.

Consolation
Wala akong narining sa mga nakiramay at nakarating na kaibigan, kamag-anakan at kakilala kundi ang nakakatuwang papuri sa isang mapagmahal, mabait, maka-Diyos at matiising ama. Binuhay niya sa kanyang sariling dugo at pawis ang kanyang pamilya. Alam ko iyon at hindi siya umapak ng ibang tao. Matuwid niyang naitaguyod ng tama ang kanyang 12 anak, kabilang po ako doon. Maraming Salamat SaÕyo Mahal kong ama!

Salamat
Una sa aking misis (Rose) at anak (Rajeev), pangalawa sa aking nabubuhay pang ina, mga kapatid at kaanak, pangatlo sa Kuwait Times - ang aking pangalawang pamilya - kung saan buhay ang kasabihang Ômabilis pa sa alas-kuwatrongÕ kumilos, makauwi lamang ako ng takdang oras. Literally, within five minutes po simula nang malaman ko ang pagkamatay ng aking ama, mayroon na po akong tiket pabalik ng Pilipinas. Mr and Mrs Yousuf Alyan, Abdul Rahman, Jamie Ethrige at Mustafa Qamhiya, maraming salapat po! Lahat ng mga kasamahan ko sa Kuwait Times, mga colleague ko sa reportorial department, kasama ko sa Panorama Joel Sabino, kina Marlyn , Johanna, Mang Pablo, maraming salamat. My sincere gratitude goes to all my friends who shared thoughts and consoling messages during the hardest part of my life. To Ambassador Endaya, Labour Attache de Jesus, Sto Domingo, Administrative Officer Dr Tomara Ayo, to ARTS; and to all the people I personally knew and not, but extended their sympathy through text messages, my deepest thanks goes to all of you! Maraming maraming salamat po! Diyos Mabalos sa indo gabos! (Ang Diyos ang bahala at siyang gaganti sa inyong kagandahang loob!)

Mahal ang mamatayan sa Pinas!

Pamahiin/Tradisyon, bahagi pa rin ng bagong hererasyon




Mga minamahal kong mambabasa,

Maraming salamat sa inyong pang-unawa. Dalawang Linggo rin po akong nawala dahil sa pagkamatay ng aking mahal na ama. Salamat din po sa Diyos at coincidentally may nakatuwang po ako sa Filipino Panorama. Totally blocked out po siya pagdating sa akin sa loob ng 2 Linggo dahil kasalukuyan akong nasa state of denial ng malaman ko ang pagkamatay ng aking ama. Sa mga panahong iyon, halos hindi ko maangat ang telepono para mabigyan siya ng suporta. Bukod sa sobrang busy rin po ang inyong lingkod at ang iba ko pang mga kapatid sa mga bagay may-kaugnayan sa libing at paglalagakan ng aming ama.
Napakahirap po palang mamatayan ng minamahal sa buhay. Bukod sa napakalungkot na nga, magastos pa! Tama ang sabi ng mga nakakausap ko at naririnig ko noon hinggil sa namamatayan, sobrang gastos! Mas-madali ang mabuhay; pero ang mamatay, sadyang malungkot na nga, magastos pa.
Pero tradisyon na rin iyon na nagpasalin-salin mula sa lumang henerasyon at hanggang ngayon. Mahal ang kabaong, mahal ang lupang paglilibingan at pagpapakain sa mga nakikiramay na bisita.

Pamahiin
Sa amin bawal daw gutumin ang mga nakikiramay o nakikilamay, kaya maraming pagkain. Maraming pamahaiin akong ngayon ko lang nasaksihan palibhasa (thank God) ito po ang unang pagkakataon na mamatayan ang aming pamilya. Ewan ko kung tama iyon. Pero iginagalang ko ang mga tradisyong iyon, dahil ayaw kong masaktan ang sinuman sa miyembro ng pamilya at mga nakatatanda sa aming lugar. Bawal ang mahulugan ng luha ang kabaong ng patay. Bawal maglinis sa bahay, bawal maligo o maglaba sa bahay, pero pinapayagan kaming makiligo o makilaba sa kapitbahay. Bawal ang maraming tira sa pinggan, bawal mag-habol ng lutuin para pakainin ang ibang naubusang bisita, bawal magsuklay, bawal ang paglagay ng pabango, bawal ang magsindi ng kandila at ipatong sa nauupos nang kandila. Miembro lang ng pamilya ang puedeng magsindi noon. Sa balo (si Mama bawal maligo, pero puedeng maghugas ng katawan hanggat hindi pa naililibing si Papa), hindi rin daw siya puedeng lumabas ng bahay. Bawal matulog sa harap ng kabaong, hindi puedeng iwanan ang patay, (may-paniniwalang puedeng tangayin ng aswang o engkanto ang patay). Paglabas ng patay sa kanyang tahanan, kailangan una ang paa at hindi ulunan, immediately pagkatapos ilabas ang kabaong sa bahay, susundan ng tubig o buhos ng tubig ang lugar kung saan inilagak ang bangkay, babasagin ang jar o boteng pinaglagyan ng donasyon, susunugin ang mga barahang ginamit ng mga nagsi-lamay, aalisin agad ang tent na itinayo sa bakuran at lilinisin ng tubig ang bahay ng taong maiiwan sa bahay. Katiwala at hindi puede yung miembro ng pamilya ang gagawa noon.
Kailangan daw simulan ang paglilinis ng bahay kung nakatawid na sa ilog ang bangkay. (Wala kaming ilog, kaya pati kanal o imburnal puede na raw). Lahat ng iyan ay pamahiing iginalang ng aking pamilya, palibhasa iyan ang tradisyon sa aming baranggay.
Matapos pa ang tatlong araw puwedeng maligo ang balo (si Mama). Doon din ay mayroong seremonyas. Kailangan ay maliligo si Mama ng walang sinumang gising o nakakakita sa pamilya. Gagawin niya iyon ng madaling araw o alas-tres ng umaga. Lalabas siya ng bahay dala ang kandila. Kailangan umikot siya ng tatlong beses sa bahay at tutuloy ng simbahan. Hindi iyon sinunod ni mama. Isang ikot lang daw siya, dahil ang ibang balo daw ay ganun din naman ang ginagawa. Isa pang rason malayo ang simbahan, (mga isang kilomentro yata) at hindi rin siya puedeng maglakad ng malayo ng walang kasama, kaya hindi na rin siya tumuloy ng simbahan.
Mayroon pa raw paniniwala na ang unang taong makita niya (mama ko) sa araw matapos siyang maligo ay mayroong pusibilidad na mamatay din anytime - iyon ay hanggat hindi siya nakakapagdasal (thank God, wala naman daw siyang nakita). Malakas daw po kase ang venom ng balo three days after ilibing ang namatay na asawa. Hindi raw dapat siya tumingin sa tao o sa hayop dahil masama raw iyon. Titingin lang daw sa kalawakan o sa malayong lugar upang hindi makaapekto sa iba. Pero after na maisakatuparan niya ang ritwal, mawawala na ng bisa ang venom. Hindi rin siya puedeng lumabas ng bahay 3 days after siyang maligo. Naisip ko lang, paano kaya kung sa city namatay ang aking ama, ganyan din kaya ang tradisyon? Saan iikot? Papaano kung napakaraming tao sa paligid, maraming taong mamamatay!
Marami ring pamahiin sa mga ipinadadalang favorite na gamit ng Papa. Hindi raw puedeng magpabaon ng rosary dahil may-paniniwala na ang rosary ay magkakasunod na beads o mysteries. Which means magkakasunod-sunod daw ang mamamatay na kamag-anak kung sakaling ipabaon iyon. Instead kung gusto raw talagang isama ang rosary, putulin daw iyon ng ilang beses para putol din ang mysteries. Hindi rin daw tatalab ang pagkamatay ng mga kamag-anakan. Bawal din daw dumalaw ang mga may-sakit, buntis o kamag-anak na mayroon ding namatay hanggat hindi pa umaabot ng 40 days. Magluluksa ang pamilya ng 40 days at magsisimula ang 10 days o 40 days novena para sa kaluluwa ng namatay. After 40 days pa raw puwedeng dalawin sa sementeryo ang inilibing na mahal sa buhay.

Burol
10 days po ibinurol sa bahay ang aking ama, masakit na makitang nasa kabaong ang minamahal na ama. Ayaw ko siyang makitang nasa kabaong; pero anuman ang gawin ko, wala na akong magagawa, kundi ang tanggapin ang katotohanang nasa kabaong na nga siya. Bago ko pa man siya nakita sa kabaong, pinalakas na ang loob ko ng mga taong malapit din sa aking puso. Sinabi nilang tanggapin ko ang masakit na katotohanang iyon dahil lahat naman tayo, doon ang hahantungan. Isa pa, tahimik na raw ang Papa at hindi na nakakaramdam ng sakit. Nakipaglaban nga po pala si Papa sa sakit na cancer, tinamaan po ng kanser ang kanyang atay. Ang masakit, nalaman namin iyon, huling stage na - at hindi na raw puedeng makimo siya, dahil hindi na raw kaya ng kanyang katawan. Matiisin po kase ang aking ama. Anumang sakit na nararamdaman niya sa katawan, hindi niya iyon ini-rereklamo. Lahat kaya niya at tinitiis niya ang sakit. Wala siyang hinangad kundi ang mabuting kalagayan ng kanyang mga anak, apo, di bale nang siya ay mayroong nararamdaman. Kung kaya nga nalaman namin ang kanyang sakit sa huling bahagi na nito. Binigyan siya ng taning na anim na buwan. Hindi ko iyon pinansin, tutal sabi ko nga sa mga kapatid ko, hindi naman Diyos ang mga doctor, mas dapat paniwalaan ang Diyos. Lumagpas ng tatlong buwan ang taning. Maraming nagsabi na masusurvive ni Papa ang karamdaman. Pero itinakda na ng Diyos ang kanyang pamamaalam sa mundo.

Pagsisisi
Napakasakit na mawala ang minamahal na ama. Nagsisisi ako dahil kulang ang pagmamahal na ipinakita ko sa kanya noong siya ay nabubuhay pa. Matagal din po kase ako sa ibang bansa, huling pagkikita namin noong 2005 at noong panahon na naghihirap siya at kailangan niya ng comfort mula mga anak niya particularly sa akin, wala ako, nandito ako sa Kuwait. Kung puwede nga lang sigurong muli siyang buhayin at iparating sa kanya ang aking buong pusong pagmamahal gagawin ko iyon para sa kanya. Pero wala na siya. Subalit naniniwala naman ako na siya ngayon ay tanglaw ng pamilya, alam kong maingat niya kaming babantayan. Namatay man marahil ang physical na katawan ng aking ama, subalit ang tatay na nakilala ko ay habang buhay na mananatili sa aking puso at diwa.

Lesson
Sa inyo na buhay pa ang mga minamahal ninyong magulang, this is the time na ipakita sa kanila ang buong pusong pagmamahal. Uwi po kayo kung kinakailangan upang ipadama ang inyong pagmamahal. Mas-mabuting ipadama sa kanila ang pagmamahal ngayong nararamdaman nila ng physical ang bukal na pag-ibig na mula sa inyo. Bagay na tayo man, once na nakakatanggap tayo ng papuri at pagmamahal mula sa love ones, ang saya hindi po ba? Di natin maiwasan na banggitin na kahit mamatay man tayo ngayon, kumpleto ang buhay! Sabihin ninyo ang inyong nararamdaman sa kanila, ipadama ninyo ang inyong pagkalinga, sadyang maikli po ang buhay ng tao, hindi natin alam ang huling hininga na ipahihintulot ng Diyos sa atin at para sa minamahal natin.

Consolation
Wala akong narining sa mga nakiramay at nakarating na kaibigan, kamag-anakan at kakilala kundi ang nakakatuwang papuri sa isang mapagmahal, mabait, maka-Diyos at matiising ama. Binuhay niya sa kanyang sariling dugo at pawis ang kanyang pamilya. Alam ko iyon at hindi siya umapak ng ibang tao. Matuwid niyang naitaguyod ng tama ang kanyang 12 anak, kabilang po ako doon. Maraming Salamat SaÕyo Mahal kong ama!

Salamat
Una sa aking misis (Rose) at anak (Rajeev), pangalawa sa aking nabubuhay pang ina, mga kapatid at kaanak, pangatlo sa Kuwait Times - ang aking pangalawang pamilya - kung saan buhay ang kasabihang Ômabilis pa sa alas-kuwatrongÕ kumilos, makauwi lamang ako ng takdang oras. Literally, within five minutes po simula nang malaman ko ang pagkamatay ng aking ama, mayroon na po akong tiket pabalik ng Pilipinas. Mr and Mrs Yousuf Alyan, Abdul Rahman, Jamie Ethrige at Mustafa Qamhiya, maraming salapat po! Lahat ng mga kasamahan ko sa Kuwait Times, mga colleague ko sa reportorial department, kasama ko sa Panorama Joel Sabino, kina Marlyn , Johanna, Mang Pablo, maraming salamat. My sincere gratitude goes to all my friends who shared thoughts and consoling messages during the hardest part of my life. To Ambassador Endaya, Labour Attache de Jesus, Sto Domingo, Administrative Officer Dr Tomara Ayo, to ARTS; and to all the people I personally knew and not, but extended their sympathy through text messages, my deepest thanks goes to all of you! Maraming maraming salamat po! Diyos Mabalos sa indo gabos! (Ang Diyos ang bahala at siyang gaganti sa inyong kagandahang loob!)

Buhay at Pag-asa

Jenny tumangging makisukob, makisalo sa isang lalaki


Mahal ko ang ex ko

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay sa P0 Box 1301, Safat 13014, Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto ninyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan. Ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito po ay optional. Para sa komento, bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)



Dear Ms Jenny,

Salamat ng marami sa 'yong liham. Marami kang napaiyak dahil sa eksenang naikuwento mo, lalo na raw yung lumabas na dalawa kayong buntis sa iisang lalaki. Yung binigyan kayo ng kutsilyo para tapusin ang lalaking nanloko sa inyo. Ang iba naawa, marahil ang iba naka-relate sa kuwento ng buhay mo. Iyan po ang buhay ng tao, iba-ibang eksena, iba-ibang palamuti at sa bawat kulay nito, doon tayo natututo at nakakakuha ng aral. Kaya ako sa inyo i-share niyo buhay niyo sa column na ito para magbigay-leksyon sa iba.
Jenny gusto kong pag-aralan nating paapyaw kung bakit ka nasadlak sa ganyang sitwasyon. Ikaw na rin ang maysabi na sinuhay mo ang utos ng iyong mga magulang. Hindi iyan bago, at lahat naman tayo nagkakamali. In fact, iyan ang minana natin sa ating kanununuan, nung unang panahon na likhain ng Diyos ang tao. Nagkasala na tayo, sumuhay na tayo sa gusto ng Diyos. So hindi po iyan bago at lahat tayo dumadaan sa pagkakamali.
Maganda at hinahangaan kita sa iyong naging pasiya na tuluyang kumawala sa lalaking nanloko sa 'yo. Magiging miserable nga ang buhay nyo kung pagsasaluhan ninyong dalawa ang isang lalaki. Hindi lang talaga siguro katanggap tanggap sa ating kultura; pero hindi naman natin dapat husgahan ang mga taong nasa ganyang klaseng pamumuhay. Mayroon po talagang ganyan at legal iyan sa iba, pero sa atin, medyo hindi iyan tanggap. Pero marami rin namang gumagawa ng ganyan. Kaya, huwag tayong mang-husga. Nagkataon lang na kultura ng nakararaming Pilipino ang isa ang ama at isa ang ina.
Maraming puedeng sakripisyo ang papasukin kung sakali. Una, papaano mo maipapaliwanag ng mabuti sa 'yong anak, mahirap, dahil makikita ng mga anak mo-- iba ang set up ng pamilya sa paligid nila. So magtatanong ng magtatanong sila sa inyo. Maaari ka rin lang lumuha o umiyak dahil darating ang panahon ng inggitan at pagalingan sa buhay. Kaya kayang pangatawanan ng lalaki ang ganyang set-up? Buti na lang at mayroon kang magulang na nakahandang umalalay sa 'yo sa lahat ng pagkakataon. Kahit na nadapa ka, pilit ka pa ring ibinangon pataas.
Ganyan po talaga ang typical na ugali ng magulang, o pagmamahal ng magulang sa anak, walang kundisyon.
Sa mga hindi nabasa ang kuwento ni Jenny, puede po ninyong i-access ang aking blogsite. Doon ninyo mababasa ang buo niyang kuwento; pero sa mga walang access at ngayon lang nalaman ang tungkol sa kuwento ni Jenny, bibigyan ko kayo ng maikling buod. Tapos ng pagiging-teacher si Jenny. Pero dahil sa hirap ng buhay sa atin, nakarating siya sa Kuwait. Noong matatapos na ang kanyang kurso, ipinagkaloob niya ang sarili sa matagal na niyang kasintahan. Minahal niya ito ng husto. Nalaman ng mga magulang niya ang tungkol sa lalaki, kaya, nag-set sila ng date para magkita-kita sila ng kanilang mga magulang para sa balak na pagpapakasal. Pero, lingid sa kaalaman ni Jenny, mayroon din palang ibang babae ang lalaki ni Jenny. Buntis din ito ng magtagpo sila ni Jenny. Upang maresulba ang problema, nagkaharap sila ng bawat partido. Payag ang isang babae na magsama sila sa iisang bubong - ibig sabihin, dalawang babae sa isang lalaki. Hindi pumayag si Jenny at ang kanyang partido. Kaya, nagkasundo na lang sila na layuan ang isat-isa at si Jenny na lamang ang nagparaya na magpalaki ng bata.
Now, ito ang gustong itanong ni Jenny, mayroon siyang boyfriend ngayon - nasa Saudi Arabia. Alam ng boyfriend ni Jenny ang lahat ng kanyang nakaraan, pati na ang pagtatapat niyang mayroon pa rin siyang natitirang pagmamahal sa ama ng kanyang anak.
Nakukunsensya siya dahil kung pakakasal siya sa lalaki, hati ang kanyang pagmamahal. Parang niloloko niya raw ang kanyang boyfriend at sarili. Ano raw kaya ang mabuti niyang gawin? Naku, heto na po papasok ang aking trabaho--medyo mahirap na tanong di ba? Pero sasagutin ko iyan. Hindi ko kini-claim na tama lahat ang sasabihin ko sa 'yo. Nasa sa iyo pa rin ang huling pagpapasiya. Sa kuwento mo Jenny, binanggit mo na alam ng boyfriend mo ang tungkol sa buhay mo at tungkol sa natitira mong pagmamahal sa dati mong boyfriend. Hanga ako sa katapatan mo, hanga ako sa tapang mo sa pag-harap sa sitwasyon. Kaya, hindi ako magugulat na ang susunod na hakbangin mo ay talagang buong pag-iingat at gusto mo yung sigurado at hindi ka na iiyak. Dapat ganyan ang spirit, mayroon ka nang experience--in fact vast experience at puede mong gamitin iyan sa 'yong buhay.
Naniniwala ako Jenny na tama ang boyfriend mo - na darating ang panahon, mamahalin at matututunan mo rin siyang tanggapin bilang kabiyak ng iyong puso. Nakita ko ang kanyang commitment sa inyong relasyon. Dahil despite na alam niya ang iyong nakaraan, handa ka pa rin niyang pakasalan; at kahit na alam niya na mayroon ka pa ring natitirang pagmamahal sa ex mo, handa pa rin niyang subukan iyon. Jenny, maraming babae kung tutuusin, bakit ikaw pa? Bakit pinipilit niyang ikaw pa ang pakasalan? Dahil nakuha niya ang buong tiwala sa 'yo. Dahil nakita niya ang iyong puso, ang pagsasabi mo ng buong katapatan. Hindi niya kinunsider ang lahat ng iyong nakaraan. Gusto niyang bigyan ka ng pangalawang pagkakataon.
Hindi ako naniniwala na ang 'first love never dies'. Bakit ako ang first love ko, namatay na...ibig kong sabihin namatay na ang pagmamahal ko sa first love ko. Hindi ko lang alam sa case ng babae; pero pareho lang din siguro. Dahil marami akong alam na ang first love ay hindi nagkakatuluyan. Papaano kung niloko ka ng first love mo, never die pa rin ba? Baka sarap patayin, hehehe (joke). Now, sang-ayon ako sa boyfriend mo na puedeng pag-aralan ang pagmamahal. Puede mo ngang pag-aralang mahalin ang ibat-ibang uri ng pets, aso, pusa, ibon, isda, kapag - nakikita mong nagbibigay sila sa 'yo ng kasiyahan, mamahalin mo sila, bibilhan ng pagkain, paliliguan, aalagaan at hahanap-hanapin. Ano pa kaya ang tao? Maraming salamat po! --Ben Garcia

Buhay at Pag-asa

Jenny tumangging makisukob, makisalo sa isang lalaki


Mahal ko ang ex ko

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay sa P0 Box 1301, Safat 13014, Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto ninyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan. Ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito po ay optional. Para sa komento, bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)



Dear Kuya Ben,
Unang-una ang aking pasasalamat, in behalf sa marami nang taong iyong napasaya, dahil sayong nakakalibang na programa, Buhay at Pag-asa.
Ako po si Jenny Morales, bunso sa tatlong magkakapatid, taga-Cagayan Valley. Dalawampo at limang taong gulang na po ako ngayon. Isang guro subalit napadpad sa dakong ito ng mundo, dala ng kahirapan ng buhay sa atin. Nakilala ko po si Marvin sa huling taon ng aking kurso BS-Education. Marami ring nanligaw sa akin, pero si Marvin ang nagpatibok ng aking puso. Magkatabi ang aming kuwartong tinutuluyan malapit sa aming school, boarding house. Mula pa noong una, ugali ko na ang sumunod sa payo ng aking mga magulang. Hindi sa pagbubuhat ng bangko, masunurin po akong bata, lahat ng payo ng aking mga magulang, hindi ko iyon binubura sa aking isipan. Pero nang dumating si Marvin sa buhay ko, nag-iba ang takbo ng aking mundo. Masyado akong nahulog sa kanya, kaya, sa mga natitirang araw ko sa kolehiyo, ipinagkatiwala ko ang sarili sa kanya. Handa na akong suhayin ang mga magulang ko, alang-alang sa pagmamahal ko sa lalaking sobrang nagpatibok ng aking puso.
Isang buwan ang lumipas, nabuntis ako, iyan ang masakit na katotohanan na tanging iginanti ko sa kabutihan ng mga magulang ko. Kinausap ng Nanay ko si Marvin, sinabi niya ditong dapat akong pakasalan, bago mahalata ang dala kong sanggol sa aking sinapupunan. Nangako si Marvin na gagawin iyon, pero, bago nangyari ang pangakong pagpapakasal sa akin, mayroong babaeng dumating sa aming boarding house, babae ni Marvin-- buntis din ng apat na buwan. Lumabas daw ang babae para patunayan kung totoo ang balitang mayroon itong kinakasamang babae, ako nga iyon, at buntis pa raw.
Hindi ako makapag-salita, hindi ako makapaniwala dahil sa kuwento lang sa mga pocket books ko iyon nababasa, pero sa pagkakataong ito, ako na pala ang nasa riyalidad. Napakasakit, na malamang sa kabila ng pangakong ikaw lang at walang iba, the other way pala. Nang dumating si Marvin sa boarding house, nagulat siya sa kanyang naksaksihan, ang dalawang babaeng nabuntis niya, nag-uusap. Mabait ang babae, papangalanan kong Adel, agad kong nahalata ang kabaitan niya. Nung dumating si Marvin sa boarding house lumapit siya agad sa akin, humihingi ng tawad, hindi niya lang daw alam kung papaano niyang haharapin ang sitwasyon. Mahal niya raw ako at ayaw niya akong mawala sa kanya.
Hinintay niya kung anong gagawin namin sa kanya, pero nung wala kaming magawa, kumuha siya ng dalawang kutsilyo sa kusina at ibinigay sa aming dalawa. Patayin na lang daw namin siya kesa pagpiliin siya kung sino sa aming dalawa. Hindi ko natagalan ang eksenang iyon, pilit akong lumabas ng bahay para mapag-isa. Mabilis na dumating ang buwan ng kasunduan na maghaharap ang mga magulang namin para sa balak na pagpapakasal. Ng dumating iyon, tatlong pamilya agad ang nagkaharap. Ako at ang pamilya ni Adel. May-kaya sina Marvin, kaya, payag ang mga magulang ni Adel na magsama kami sa iisang bubong. Pero hindi sumang-ayon ang mga magulang ko sa ganuong arrangement. Ayaw daw nilang makita akong nagdurusa at mas-gugustuhin pa raw nilang sila na lamang ang magpalaki ng bata kesa pagsaluhan ang iisang lalaki. Tinanggap ng mga magulang ko ang kalagayan ko, masakit sa akin ang magparaya, pero iyon lang ang tanging solusyon sa problema namin. Sa paghihiwalay namin, araw gabi akong luhaan. Inilayo ako ng tuluyan ng mga magulang ko sa lalaki, hanggang sa ako'y makapanganak. Gusto mang puntahan ni Marvin ang bata, hindi iyon posible dahil may-bantang masama sa kanya ang mga kapatid ko. Inirehistro ko ang bata bilang single mother, hindi ko na rin tinanggap ang kahit anong sustento mula sa ama ng anak ko. Nung makarating ako dito sa Kuwait nagkaroon ako ng boy friend, kababayan ko rin, pero sa Saudi Arabia siya naka-base. Gusto niya akong pakasalan, pero alam kong kulang ang pagmamahal ko sa kanya. Hindi pa rin mawala sa isipan ko si Marvin, ipinagtapat ko ito sa kanya, okay lang daw, pero ang tanging gusto niya ay makasal kami at magsama, eventually, makakalimutan ko rin daw si Marvin. Kuya, ayaw kong lokohin ang sarili ko, pero ayaw ko na ring palagpasin pa ang pagkakataon, naguguluhan ako, paano nga kung pakakasal ako na half lang at hindi buo ang pagmamahal ko sa kanya, di ba unfair iyon sa lalaki? Payuhan mo ako!

Gumagalang at Nagpapasalamat
Jenny Morales.

Naglahong parang bula ang anak ni Emerlinda

Sa ngalan ng ina, anak

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay sa P0 Box 1301, Safat 13014, Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto ninyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan. Ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito po ay optional. Para sa komento, bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)

Sagot sa padalang liham ni Emerlinda

Dear Emerlinda,
At katapusan ng liham ni Emerlinda, ang iniisip ko, gusto niyang hanapin ang kanyang nawawalang anak. Mali pala ako, gusto niyang maghanap ng makakasama habambuhay. Hindi naman masama; unang-una, walang asawa si Emerlinda. Yes...may-anak, pero wala siyang asawa, nakisama siya ng anim na buwan sa ex-convict na nag-rape sa kanya. Ginawa niya iyon dahil sa takot - takot na baka patayin siya anumang oras, dahil ex-convict nga naman. Pero nung nagkaroon siya ng pagkakataon, lumayas siya. Naiwan sa kanya ang ala-ala ng pananamantala ng ex-convict sa kanya! Alam niyo hayaan niyo muna akong ilihis ko kayo ng konte sa gustong mangyari ni Emerlinda; pero sisikapin kong ibalik kayo sa aking payo para sa kanya.
Malaking usapin sa simbahan at estado ang pagpapalaglag (abortion) ng buhay sa sinapupunan ng babae. Patuloy itong pinag-dedebatehan sa simbahan at maging sa makabagong sibilisasyon. Ang mga katanungan ay ang mga sumusunod, paano kung ang ipinagbubuntis mo ay kailanman hindi mo ginusto? Papaano mo ito bubuhayin? Papaano mo ito palalakihin? Sa ilang bansang kanluranin, mayroon na silang sagot sa problemang ganyan. In fact, legal ang pagpapalaglag sa mga tulad ng kaso ni Emerlinda. Kasama diyan syempre, yung pagpapalaglag sa mga hindi plinanong pagbubuntis, mga napatunayang mayroong deformities bago isilang, payag silang i-abort iyon. Kasi idinadahilan nila, kung bubuhayin mo nga naman ang bata, pahihirapan mo pa ang bata, makakatikim pa ng pasakit sa mundong ito.
Pero, ang bagay na ito ay labag sa moralidad at prinsipyong Kristiyano at maging sa Muslim. Hindi ito matuwid sa mata ng tao at ng Diyos. Pero kung mayroong mga bansang nagpapatupad niyan, igalang natin sila. May karapatan sila bilang malayang bansa. Salamat na lamang dahil sa atin, alam kong matagal pa ito bago tanggapin ng ating sibilisasyon. Ika nga, mayroon pa kahit papaanong natitirang konsensiya, tulad ni Emerlinda. Ang buhayin ang inosenteng bata anuman ang kalagayan niya. Kung sakaling mayroong magtangkang itulad ang batas na umiiral sa ibang bansa sa atin, tiyak akong patuloy na bababa ang populasyon ng isang bansa, bababa ang moralidad ng community at marahil pati konsensiya ng tao, tuluyan nang babagsak. Sino pa ang katatakutan ng tao? Wala na!
Si Emerlinda ay iba. Despite the fact na alam niyang hindi niya ginusto ang ipinag-buntis niyang bata, binuhay niya. Pero, nangibabaw ang pagiging tunay na tao ni Emerlinda, kinamuhian niya ang kanyang anak. Pero hindi tayo dapat masurpresa, hindi rin dapat natin siya husgahan. Maliwanag sa kanyang kuwento ang kanyang madilim na nakaraan. Nakita ko sa kanyang kuwento na hanggat maaari, ayaw niyang pag-usapan, pero parte ito ng kanyang buhay. Kaya, paikutin man niya ang kuwento, babalik at babalik siya sa katotohanan --at papaanong maibabahagi sa kanya ang asam niyang payo ng kahit sinong individual kung hindi niya ilalatag ang katotohanan?
Balik siya sa katotohanan na ang kanyang iniluwal sa mundong ito ay parte ng kanyang dugo, nananalaytay ito sa pagkatao ng kanyang anak. At dahil diyan hindi niya maiiwasang maikuwento sa iba ang katotohanang ito.
Mapait sa kanya, pero sa tingin ko ang dahilan niyan ay dahil ayaw mo lang tanggapin ang naganap sa'yong buhay. Emerlinda, hindi kita puedeng digtahan sa kung ano ang dapat o tama sa'yong sitwasyon. Ang sasabihin ko sa'yo ngayon ay aking pakiramdam lamang. Hindi ko sinasabi ito para paniwalaan mo; sinasabi ko ito dahil bahagi ito ng trabaho kong paglingkuran kayo. Nasa iyo kung gustong mong gawin o hindi. Pero babalik ako sa pahiwatig kong mensahe sa unang bahagi pa lamang ng aking pagbibigay payo, hapapin mo ang anak mo! Isa siyang mahalagang bahagi ng buhay mo. Sigurado akong makikita mo pa rin siya. Ang rason kung bakit dis-oriented ka sa buhay ay dahil mayroong nawawala, mayroong kulang, mayroong hindi tama, mayroong kelangan ituwid sa'yong buhay. Nasubukan mo na bang may-naiwan kang isang mahalaga o imporanteng bagay sa bahay? Hindi mo alam kung ano iyon, dis-oriented ka. Pero deep within, mayroon kang hinahanap, mayroong kulang, mayroon kang nawawala. Oras na naalala mo kung ano iyon at iyong nakita, pakiramdam mo nabunutan ka ng tinik, babalik ka sa tamang konsentrasyon. Hindi ba para kayong nanalo ng hindi mabilang na halaga? Ang feeling na iyan ay batid kong naramdaman at patuloy na nararamdaman ni Emerlinda. Merong kulang, mayroong nawawalang bahagi, mahalaga, pero hindi mo alam dahil pilit mong idina-divert ang attention sa ibang bagay.
Sa tingin ko Emerlinda, yung feeling mo na mayroong kulang at ang sagot ay asawa, baka nga mali, baka dahil mayroon lang talagang kulang. At iyan ay walang iba kundi ang iyong anak. Kulang dahil buhay siya ng iyong buhay, dugo siya ng iyong dugo, nananalaytay ang katotohanang galing siya sa'yo, kaya kulang ka, mayroon kang nararamdamang kulang. Hindi mo pa tuluyang naipapadama sa'yong anak ang tunay na pagmamahal. Patunay niyan ang pagmamalupit mo sa kanya noong nasa pangangalaga mo pa siya. Alam kong patuloy mo itong ipinagkakait, kinikimkim mo ang galit, dahil sa ex-convict ang kanyang ama, sabi mo nga. Sa huling bahagi ng iyong liham, naghahanap ka ng makakasama habambuhay. Pero, ang totoo niyan, yung makita mo lang ang iyong anak, at maipadama sa kanya ang iyong pagmamahal bilang ina, sapat na iyon marahil upang sabihin mong kumpleto pala ang iyong buhay. Hindi pala asawa ang kailangan mo - "anak ko ang tunay kong kailangan." Hindi ko inaalis ang karapatan mo sa pag-aasawa. Pero, hangga't hindi mo inaako ang katotohanang mayroon kang anak na dapat na kilalanin, maipadama sa kanya ang tunay na pagmamahal bilang ina, makakita ka man ng makakasama sa buhay, kulang ka pa rin. Dahil mayroong nawawalang bahagi ng iyong katawan. Huwag mong tuluyang burahin sa iyong sisipan ang iyong anak! Hanapin mo siya, ipakilala mo sa kanyang tunay na ama. Alamin mo kung nasaan ang kanyang ama. Buhay pa ba siya? Nag-asawa na ba? O bumalik ulit sa kulungan? Ang mga bagay na iyan ay alam kong hindi mahalaga sa'yo. Pero isa iyang napakahalagang parte sa buhay ng anak mo. Ang makilala ng lubusan ang ina at maramdaman ang pagmamahal niya at makilala ang tunay niyang ama. Nawawala siya, umuwi ka. Hindi mo hinanap, hindi niya kasalanan ang ipanganak sa mundong ito na ikaw ang ina at ex-convict ang kanyang ama. Nagkataon lang po na ipinagkatiwala siya (anak mo) ng Diyos sa'yo. Pinili mong buhayin siya karapatan niya ngayon ang maramdaman ang tunay mong pagmamahal at maging mula sa kanyang tunay na anak.
Hanapin mo muna ang iyong anak, bago mo ituloy ang planong mag-hanap ng makakasama habang-buhay. Who knows baka siya ang sagot sa'yong matagal nang hinahanap.

Buhay at Pag-asa

Ni Ben Garcia

Kung gusto, maraming paraan, kung ayaw maraming dahilan

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay, P0 Box 1301 Safat 13014 Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto nyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan, ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito pa ay optional. Para sa komento bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)

Dear Kuya Ben

Ako po si Venus G Santiago tobong Pangasinan-may-apat na anak. Apat na taon na po ako ngayon sa Kuwait. Di pa rin ako nakakauwi sa atin mula ng tumapak ako dito at di ko na halos mabilang kung ilang amo na ang pinagsilbihan ko. Yung huling nag-visa sa akin, hawak niya ako, pati puso ko hawak niya. Ang gusto niyang mangyari pakasal kami, kahit na alam niyang mayroon akong apat na anak sa atin. Pinag-aral niya ako ng pagiging Muslim, at sa katunayan nakuha ko ang certificate bilang kaanib sa pananampalatayang Muslim. Yung taong nag-visa sa akin, ibang lahi, pipilitin niya raw magbago para sa akin, pero ako, hindi na rin naman ako umaasa. Dumating ang unos sa aming buhay ng hindi inaasahan, dahilan upang ang lahat sa amin ay mawala, pati siya. Sa kabutihang palad kinupkop ako ng isang kabayan natin na mayroong business sa Kuwait. Dalawang taon akong walang trabaho at hindi nakakapagpadala ng pera para sa pamilya ko at apat kong mga anak. Pero alam nila ang kalagayan ko dito, kase halos araw araw naman akong nag-ti-text sa kanila.
May-ilang araw na ang nakakaraan, muli akong tinawagan ng taong may-hawak ng visa ko, sunduin daw niya ako at puntahan ang kanyang ina dahil mayroon daw sakit, pero wala naman pala. Kuya Ben naguguluhan ako, nererespeto ko siya bilang kaisa-isang taong dumamay sa akin noong wala akong mapuntahan, pero, ang ugali niya, kung kasama ang mga kaibigan niya, nawawala siya sa sarili. Gusto ko na pong umuwi dahil gusto kong makita ang mga anak ko, pero wala akong pamasahe, tama lang ang kinikita ko sa panggastos ko upang makatawid sa buhay dito sa Kuwait.

Gumagalang at Nagpapasalamat
Venus Santiago.

Hello Venus, nakita kong marami kang inireserve na kuwento sa sarili mo, kung kaya, hindi ko gaanong maintidihan ang tunay na kalagayan mo. Sabi mo, mayroon kang apat na anak, pero di mo sinabi kung mayroon ka pang asawa, nasaan siya? Sumakabilang buhay na po ba siya o nag-hiwalay na kayo ng tuluyan. Sabi mo, ang nag-visa sayo ay naging kasama mo sa buhay dito, wala kang gaanong naikuwento kung sino ba siya, ano ba siya sayo, ang tanging sinabi mo tungkol sa kasama mo ay yung taong sumalo o nag-visa sayo, nag-convert sayo, nawawala sa sariling katinuan kung kasama ang mga barkada niya. Naguguluhan man ako sa estorya ng buhay mo, pero sisikapin kong mabigyan ka ng katugunan at hari nawa umakma sa pangangailangan mo. Nakakalungkot ang sinapit mo Venus, pero kung tutuusin, kasama ka sa gumuguhit ng kapalaran mo, hindi iyan gawa ng ibang tao sayo, kundi, kasama iyan sa mga disisyon mo, kung kaya nariyan ka sa kalagayan mo ngayon. Kinunsente mo o sumang-ayon ka na ganyan ang mangyari sayo. Venus hindi ka bilanggo, hindi ka naka-posas upang hindi tangihan ang alam mong bagay na hindi sang-ayon sa kalooban mo, sa plano mo, hindi sang-ayon sa prinsipyo at pananaw mo sa buhay. Binigyan ka rin ng kalayaan o tamang pag-iisip upang matino mong mapag-pasihan ang buhay na alam mong mabuti at kaiga-igaya sayo.
Ang sabi mo, gusto mong umuwi, maraming mabuting paraan upang ang adhikaing iyan ay matupad mo. Maraming puedeng gawin. Unahin ko na ang dapat mong gawin, iyan ay ang pag-iipon ng pera ng unti-unti mula sa dugo at pawis mo. Alam kong kaya mong mag-laan ng halaga kung gusto mo talagang umuwi. Mag-tabi ka ng kahit konteng barya, (fils) o hanggang isang dinar, bawat araw, lingo, o buwan--then, eventually makaka-ipon ka ng halagang kakailanganin mo. Bakit sabi mo araw-araw kang nakakapag-text sa pamilya mo, pero hindi ka, makaipon ng halagang kailangan mo sa pag-uwi mo? Kung ikaw ay nasa emergency status, maraming puedeng lapitan, maraming mga Filipino organization dito ang puedeng makagawa ng paraan upang mai-raise ang halagang kailangan mo, ultimately kung walang-wala na, nariyan ang embassy natin, tumutulong sa kagaya nating OFW na wala talagang masilungan, na wala talagang magawa kundi ang umasa ng saklolo nila. Tiyak akong hindi ka ipagtatabuyan! Gusto ko lang ipakita sayo ang maraming paraan Venus. Sabi nga nila, kung talagang gusto mo, maraming paraan, kung ayaw maraming dahilan.

Buhay at Pag-asa

Ni Ben Garcia

Saan sisilong ang sugatang puso ni Virgo?

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay, P0 Box 1301 Safat 13014 Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto nyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan, ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito pa ay optional. Para sa komento bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)

Dear Kuya Ben,
Tawagin niyo na lang po akong Virgo Girl. Nakipagsapalaran at lumuwas ako ng Maynila noong ako'y 16-taong gulang pa lamang. Magsasaka ang aking ama at nagtitinda naman ng gulay sa palengke ang aking ina. Sa ganyang hanapbuhay naitaguyod kami ng aming mga magulang. Pero hanggang sa High School lamang. Lima kaming magkakapatid, ang panganay at pangalawa, may-asawa na't mayroong nang sariling pamilya. Marami akong nasubukang trabaho sa Maynila, mula sa pagiging sales-lady at pagtatrabaho sa factory. Mula sa katas ng pagta-trabaho ko sa Maynila, nakapag-aral ako ng vocational course. Matapos ang dalawang taon, nakapasok ako sa isang malaking kumpanya sa Pasig. Doon nagsimula ang gulo ng buhay ko ng matuto akong umibig. Doon din nasira ang aking konsentrasyon sa pagtatrabaho at maging sa pamilya. Pero tumagal lang iyon ng maikling panahon, nangibabaw parin kase ang pagmamahal ko sa mga kapatid ko at magulang ko. Pakiwari ko masaya, pero malungkot din palang umibig. Taong 1994, naisipan kong mangibang bansa, alam kong mas-makakatulong ako sa aking mga magulang. Sa Kuwait po ako napagpad. May-ilang taon na rin po ako rito, pero walang naiipon dahil ipinadadala ko sa mga magulang ko ang aking kita. Mayroon na rin akong naipundar kahit papaano mula sa aking pagpapakahirap dito, pero hindi ganuon kalaki, dahil, alam niyo naman ang suweldo namin dito. Sa aking pagtanda, iniisip ko ang aking kinabukasan, papaano kaya ako bukas? Mayroon akong karilasyong Pinoy nayon dito, medyo matagal na kami, noong una, sabi niya wala naman siyang asawa, pero, kinakaunan, nalaman ko rin ang totoo. Nangangako siyang pakakasalan ako, pero, nabuko ko rin na marami na pala siyang pusong sinugatan. Mayroon siyang pamilya at dalawang anak sa PInas. Bakit kapwa ko pa Pilipino ang magpapaiyak sa akin, bakit kapwa ko pa Pilipino ang manloloko sa akin. Sa totoo lang po, mahal ko si Pinoy, pero paano na ang kinabukasan ko kung sakalali't magpapatuloy ang bawal na pag-iibigan namin. Gusto ko siya, at sinabi naman niyang pakakasalan ako. Pero, iniisip ko lang kung papaano iyong mangyayari gayong pareho kaming Kristyano, isa lang ang allowed na asawa. Sana po ay payuhan niyo ako.

Gumagalang at Nagpapasalamat,
Virgo Girl
Naku, medyo marami ganyang kaso dito. Minsan nga, nakakalungkot man, pero parang bang tinatanggap na natin ang ganitong sitwasyon sa ating lipunan. Kase, piho bang ganito na yata ang alam nating kasasapitan kapag umalis ng bansa ang ilan sa atin. Anticipate na ang maaaring maganap, ang mawasak ang pamilya o mag-wasak ng pamilya, o ang makasakit ng damdamin ng iba. Pasintabi, lang po doon sa mga matitino namang tao, pero alam kong aware kayo, base sa siyentipoking pag-aaral, lumabas na marami talagang kababayan natin ang nangingibang bansa na nasisira ang pamilya. Marami namang magandang dulot ang pangingibang bansa, nariyan ang katotohanang nakakatulong tayo sa ating ekonomiya, nag-iimprove kahit papaano ang kalagayan natin financially compared sa Pinas na kahit siguro pumiti na ang buhok natin, hindi natin mararanasan ang medyo maaliwalas na buhay. Huwag tayong mag-deny diyan. Pero kapalit nga niyan ang hindi natin napapangalagaang pamilya, napapabayaan natin ang ating role bilang asawa, anak, kapatid, o iba pa, resulta, wasak ang pamilya. Hindi ako ang derektang nagsasabi niyan, iyan ay base sa pag-aaral. Nabanggit ko po iyan dahil parte iyan ng naging buhay ni Virgo Girl, oo, dalaga si Virgo, pero, yung umaaligid o umaalembong sa kanya, mayroon nang pamilya. At nakukuha pa niyang magsinungaling na wala pa rin siyang anak o pananagutan. Heto naman si Virgo, naniwala, pero hindi niya alam, kandidato pala siya sa mga naging biktima ni Pinoy. Ang masama, aba'y napaibig yata masyado si Virgo at iyan ang dahilan kung bakit siya sumulat sa akin, gusto niya ng aking opinsyon. Gusto mo ng aking opinyon kamo? Wala naman akong sasabihin sayo, kundi ang layuan mo na lang si lalaki. Mahirap iyang ganyang napakarami palang niloloko ang boyfriend mong iyan, isa ka na diyan, ang masama, mayroon nang pamilya iyan, papaano ka niya pakakasalan o papaano ang pamilya niyang tunay? Iyan na lang siguro ang ilagay mo sa isip mo, maaari kang makasagasa o makasakit ng damdamin ng isa o higit pang kaluluwa, (ang pamilya ng lalaking iyan).

Buhay at Pag-asa

Ni Ben Garcia

Rose at Elvie, nagnakaw dahil sa kalam ng sikmura!

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay, P0 Box 1301 Safat 13014 Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto nyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan, ipadala ang 2X2 photo o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito pa ay optional. Para sa komento bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)

Dear Kuya Ben,
Ako po si Rose, 28 years old, single. Naisip kong ipadala sa Buhay at Pag-asa ang buhay ko dahil alam ko, mabibigyan mo ako ng lakas ng loob upang tahakin ang buhay. Taga-Mindanao po ako Kuya Ben. Panganay sa walong magkakapatid at high-school lamang po ang natapos ko, gusto ko sanang makapagtapos ng pag-aaral pero, hindi kaya ng magulang ko. Pero, sa kabila ng mababang pinag-aralan, nakapasok ako sa factory ng tuna sa aming lalawigan. Five years ako doon, then, nag-resign ako dahil pinalad akong makapasa sa interview sa ibang bansa. Sa Kuwait po ako napadpad. Sa unang employer ko nag-umpisa ang unos sa aking buhay. Dalawa kaming pinay sa isang bahay, si Elvie. Malupit ang amo namin at hindi kami binibigyan ng tamang pagkain. Sa loob ng maraming buwan, tubig at tinapay lamang ang ibinibigay sa amin. Ako ang nagbabantay sa 9-na-buwang bata, lagi ko siyang karga kahit wala akong kain. Lagi akong nahihimatay. Sa ganuong sitwasyon naisipan ko pong magnakaw ng pagkain, ganuon din ang kasama kong si Elvie, ginagawa namin iyon dahil gusto naming malagyan ang aming tiyan ng pagkain para kami mabuhay.
Sa bathroom kami kumakain ng kung anong pagkaing makita namin. Sa ganuong kalagayan, naisipan naming tumakas, umalis kami ng bandang alas-4:30 ng umaga at may tumulong sa amin na ibang lahi. Akala naming ihahatid kami sa agency o embassy, pero dinala kami ng isang lalaki sa isang kuwarto at gusto kaming halayin, umiyak ng umiyak kami sa lalaki, nagmakaawa kami na pakawalan kami. Ang sabi namin, kung wala silang respeto sa Pilipina, matakot sila sa Allah nila, dahil wala kaming ibang gustong mangyari kundi ang makabalik sa agency. Iyon at iyon lagi ang binabanggit namin sa lalaking kumuha sa amin, sa sandaling gusto kaming gahasain. Dahil sa wala siyang magawa puro iyak ang naririnig sa amin, naawa ang lalaki at agad kaming dinala sa agency.
Nung dumating kami sa agency, pinagalitan pa kami, 3 months pa lang daw kami, umalis na kami sa amo namin, ipinaliwanag namin ang dahilan, pero wala silang puso, muli kaming ibinalik sa among tinakasan na namin. Noong ibinalik kami sa aming amo, pinagsasampal kami ng amo namin, tiniis namin iyon, dahil parang wala naman kaming kakampi dito, pati nga ahensyang ang akala namin ay makakatulong sa amin, wala ring nagawa, ibinalik pa rin kami ulit sa salbahe naming amo. 7 months na kami sa kanila, pero tatlong buwan pa lang salary ang naibibigay sa amin. Gusto nang kuhanin ni ate Elvie ang pera, dahil kailangang kailangan ng pamilya sa Pinas, pero nag-away lang sila ng amo namin at bigla siyang nahimatay. Siguro dahil sa highblood at dahil na rin sa wala talaga kaming makain na mabuting pagkain. Tinulungan ko siya para makatayo ulit, nagalit sa akin ang amo kong babae at hayaan na lang daw si Elvie na mamatay. Nagdilim ang paningin ko at sinigawan ko talaga sila, sabi ko, 'dapat kayo ang mamatay dahil sila ang hayop!
Siya namang pagdating ng amo naming lalaki, nagalit sa akin at sinampal ako ng malakas ng malamang sinigawan ko ang amo kong babae, tinadyakan ako at nahulog ako ng hagdan. Tumayo ako at sinabi ko sa lalaking amo na wala silang damdamin, wala silang puso, umalis ako sa harapan niya, nagalit siya ng husto, kinuha ang bangko at pinalo sa ulo ko.
Nung mahimasmasan si Elvie, sinabi pa niya sa akin na mag-sorry na lang daw ako para walang gulo. Dahil sa pakiusap ni Elvie, ginawa kong mag-sorry para di ulit ako masaktan. Tinanggap ang sorry ng amo ko, pero pinaluhod akong nakadipa at nilagyan ng libro ang kamay, dalawang oras ako sa ganuong posisyon. Matapos ang dalawang oras na paghihirap, nagpasiya silang ihatid kami sa agency, sinabi ang lahat ng kasinungalingan. Yung mga damit namin, itinapon sa basurahan at tanging mga damit na lang namin sa katawan ang aming dala. Buti na lang at mayroong Indonesian doon na tumakas din at iyon ang nagbigay sa amin ng kasuotan. Nagbanta sa amin ang amo namin na oras na magsumbong kami sa embassy ipapakulong daw kami. Sobrang paghihirap ang tiniis namin sa kanila, umalis kaming hindi pa naibibigay ang suweldo, pero sabi ng agency hwag na lang daw iyon habulin. Taimtim akong nanalangin sa Panginoon, na iadya na ako sa masamang amo, dininig ng Diyos ang panalangin ko at nakatagpo nga ako ng mababait na amo. May day-off na ako ngayon, isang beses isang buwan, okay na iyon, at happy na ako ngayon. Tanging panalangin ko na lang ay sana nakatagpo na rin si Elvie ng mabait na amo at kung sakaling nagbabasa rin siya ng Panorama, sana muli kaming magkita.
Gumagalang at Nagpapasalamat
Rose.

Dear Rose, salamat sayong liham, ilan lang iyan sa mga kasaysayan ng ating mga kababayan sa loob ng kanilang pinagsisilbihang amo dito, inuulit ko hindi lahat ng amo ay tulad ng natagpuan nila, pero dahil sa ang trabaho ko ay nasa media, lagi kong na-eencounter ang mga nakakalungkot na karanasan tulad ng ikunuwento sa atin ni Rose. Alam kong hindi iyan kathang isip ni Rose dahil marami akong na-encounter na ganyang kaso, ang iba, mas malala pa diyan. Tanging pakiusap na lang natin sa mga ahensiyang nagbibigay ng mga kabayan nating Pinay para magtrabaho, alam ko lahat ng recruitment and deploying agencies dito ay mayroong secretaryang Pinay ang iba pa nga ay Pinay mismo ang mga may-ari. Alam ninyong mapapahamak ang inyong mga kababayan, huwag na po ninyong I-deploy sa mga mayroon nang records na amo. Tulad niyan, bumalik na sa inyo ang kabayan natin, pero ibinalik pa rin ninyo sa pinanggalingang amo, after sabihin sa inyo ang dahilan. Dapat, kayo, bilang deploying agencies, alam dapat ninyo kung kailan dapat paniwalaan ang tao. O kaya, mayroon din kayong sariling investigating team upang mapangalagaan din ang kapakanan ng ating mga kababayan. Pangalagaan po natin sila, ilagay kaya ninyo ang inyo sarili sa kanila, o kaya, paano kung isa na sa mga kamag-anak ninyo ang minamaltrato. Alalahanin po ninyo na anumang ginawa nating masama sa ating kapwa, mayroon po iyang balik sa atin.
Para doon sa dating kasama ni Rose, sulat ka o makipag-coordinate ka kay Rose, dahil gusto niya ring malaman ang kalagayan mo this time. Salamat at nalagpasan din ni Rose ang mga pagsubok na nararanasan din ng marami sa ating mga kababayan.

Buhay at Pag-asa

Ni Ben Garcia

Mga multong kinatatakutan ni Valencia, nagpaparamdam, nagpapakita!

(Ipadala ang kuwento ng inyong buhay, P0 Box 1301 Safat 13014 Kuwait o mag-email sa radio_bengarcia@yahoo.com kung gusto nyong ma-ilathala ang inyong kuwento kasama ng inyong larawan ipadala ang 2X2 photo, o anumang klarong kopya ng inyong larawan. Ito pa ay optional. Para sa komento bumisita sa aking blog site: www.buhayatpagasa.blogspot.com)

(Pagpapatuloy sa liham kasaysayan ni Valencia)

Marami akong naging kaibigan doon sa bago kong trabaho, matagal din akong nanatili, hindi ako napi-finish contract tulad ng iba na tumatagal lang ng anim na buwan, umaalis din agad dahil finish contract na, pero ako hindi. Alam nyo po ba ang dahilan, dahil sa pangalawang multong ginawa ko sa buhay ko. Si Sir, supervisor ko sa trabaho, medyo nagkagustuhan kami, si Sir mayroong asawa at anak, pero nanligaw sa akin at noong naroroon ako sa trabaho, kumapit ako sa kanya, ayaw ko kaseng lilipat na naman ng trabaho. X-rated na ang mga sumunod kaya akin na lang iyon. Pero matino pa naman ang isip ko, aware ako sa pamilya niya, kaya hindi rin ako pumayag na maging kabit niya. Mayroong nang nangyayari sa amin ni Sir ng dumating sa akin si Henrick, sa kabilang banda, okay na rin iyon sa akin, dahil ayaw kong lunurin ang sarili ko sa kahibangan sa lalaking mayroon nang pananagutan. Sinagot ko si Henrick, mabilis ang mga pangyayari at sa katunayan, ikinasal kami na puro tutol ang pamilya namin sa isat-isa. Kaya solusyon, nagtanan kami, wala na silang nagawa, dahil nabutis na rin ako. Dalawang lalaki ang umiyak at naglasing ng ikasal ako. Si Sir at ang dalawang taon ko na ring manliligaw. Nang mabuntis ako, nag-resign ako sa trabaho. Lalaki ang naging anak ko kay Henrick, at dito ko na rin napagtanto ang sinasabi ng magulang ko, kung bakit si Henrick pa ang napangasawa ko. Halos kapapanganak ko pa lang sa bata, tinanggal ang asawa ko sa trabaho dahil napasama siya sa union, nagsampa ng kaso, pero natalo, at simula noon, di na siya nagtrabaho. Nabubuhay kami mula sa pera ng mga magulang niya. Mahigit tatlong taon din ng hindi nagkakalaman ng pera ang pitaka ko. Doon ko naisip ang mga magulang ko at mga kaibigan ko, pero sa totoo lang mabait naman ang asawa ko, ni hindi niya ako napagbuhatan ng kamay.
Ako pa nga ang nakakasakit kapag nag-aaway kami, walang bisyo at ni hindi naninigarilyo o umiinom. Pero may-isa siyang hilig na naguubos ng lahat ng oras niya, iyan ang paglalaro ng basketball. Iyan kase ang hilig niya, gusto nga sana niyang maging basketball player. Sa ganoong kalagayan, naalala ko si Sir, gusto kong magkalaman ulit ng pera ang aking walet. Bukod sa wala na rin namang nakakatulong sa amin, kundi ang pamilya niya. Gusto kong matulungan siya kaya, balik ulit ako sa factory, si sir ang nagpilit sa managemnt na ibalik ako sa trabaho. Hindi nga nagtagal, nakabalik ako. Ewan kung biro ng tadhana, o talagang sinasadya. Lahat ng shift ko ay kasama si Sir, kuwento doon, kwento dito ng buhay. Seven years ang tanda sa akin ni Sir, pero, kung paglalapitin lang kami, parang magkasing-edad lang kami. Dahil nga sa lagi kaming nag-aaway ng asawa ko, muli na namang nahulog ang aking puso kay Sir, siya kase ang takbuhan ko sa lahat ng problema ko sa buhay. Yung naputol naming relasyon noon, ipinagpatuloy lang namin. Ginagawa na naman naming panakaw ang mga bagay na mag-asawa lang ang puedeng gumawa. Pero enjoy naman ako sa kanya, kase, siya nga lang ang nalalapitan ko sa mga oras ng kagipitan. Pero iyon ay sandaling panahon lang, muli na namang naputol dahil sa nag-end ako ng contract, hindi na rin yata, pumayag ang management na muling irenew ang contract ko, text ng text si Sir sa akin, gusto kong sagutin, pero takot ako baka, malaman ng asawa ko patay ako. Hanggang sa maisipan kong takasan ang multong ginawa ko, napadpad ako sa Kuwait. Kuya Ben nabibigatan ako sa problema ko kaya gusto kong ishare sayo. Alam kong makasalanan ang magiging tingin sa akin ng mga mambabasa mo, at maging ng Diyos. Mayroon akong takot, para itong multong bumabalik sa akin sa katahimikan ng gabi, sa aking pagtulog, sa aking pag-iisa. Paano kung malaman ng asawa ko na mayroon akong naka-relasyong tomboy? Then paano iyan, kahait na asawa ko na siya, nakipagrelasyon pa rin ako sa ibang lalake. Grabe talaga ang bigat ng dinadala kong multo. Marami rin akong pangarap sa buhay, pero laging bumabalik ang multo sa aking buhay. Para akong bumubuo ng blocks, sa tuwing malapit nang matapos, nabubuwal, gumuguho ulit. Sana mapatawad ako ng asawa ko, ng mga anak ko at higit sa lahat ng Diyos.

Gumagalang at Nagpapasalamat,
Valencia.


Salamat ng marami sayong liham Ms Valencia. Kung gustong balikan ang kanyang kuwento, bisitahin ang aking blogsite. Sasagutin ko ang liham na ito sa sususnod na Linggo kasama ang sagot sa tanong ni Juvy ukol sa labour problem. Samantala welcome sa bagong bihisa nating Filipino Panorama, abangan ang pagbabagong bihis ng column na ito, Muslim Family Law at ng Balitang Showbiz Plus.

****
Greetings Community Announcement atbp.

Kuya muzta effective nab a ang age limit na 25 and below uwi me sa june pro dky me magkaproblema kng babalik me d2 sa amo ko eh 23 pa palang ako thanks and god bless you and more power, grace? ))Hindi naman siguro dahil sakop ka pa ng dating batas).
****
Hi kuya ben si wendy po ako need ko po advice nyo kasal ako sa huwes naghiwalay po kami b4 ako pumunta d2 may kasulatan kami tunggkol lang sa mga anak lang ngaun nagpakasal cia sa ibang babae sa simbahan at magkakaanak na sila ngaung may, ask ko kuya pwde po ba ako magpakasal d2 paano po ang proseso? (Kasal kayo kamo sa huwes, pareho ang effect niyan sa simbahang kasal. Ibig sabihin kasal dapat kayo at hindi siya nakapag-pakasal sa iba, baka hindi rehistrado ang kasal ninyo kaya, madali siyang nakapag-pakasal ulit. Kung gusto mong mag-asawa ulit, puede rin naman siguro dahil nakapag-pakasal nga yung dati mo, kung dito iniisip mo, puede rin, pero kailangan mong isecure ang iyong papers tulad ng singleness dadaan iyan sa Malacanang).
****
Gud evening po sir hingi lang po ako ng payo kung anu po ang dapat naming gawin sa amo naming magnanakaw at kami pa naman ang taga bitbit ng kanyang mga ninanakaw. (Hirap naman niyang tanong mo, kase, kung pagsasabihan niyo, kayo pa ang masama niyan, kung isusumbong naman ninyo, kelangan niyong patunayan iyan. Papaano kayo saan punta niyo kung salaki? Wala bang pera iyan at nagnanakaw? Kung ganon bakit mayroong katulong? May-sakit na siguro iyan, ang mahirap, baka, dahil nakikita niyo ang ganyang maling gawain, isipin ninyo na nakakalusot naman, baka gawin din ninyo, naku-mahirap ang ganyan. Ang payo ko, pabalik kayo sa agency at maghanap kayo ng panibagong amo, mahirap kaseng mainvolve).
****
Gud am kuya ben may problema ko tapos na contrata ko sabi ng amo ko di daw nya me bigyan plane ticket pauwi tapos gnawan pa ako ng kasalanan at pinalayas sa bahay d2 me now embassy at parang wala rin magyayari kasi sabi ng embassy pasok daw me iba work pero ayaw ko na gusto ko na umuwi kuya 3 years na me d2 sa Kuwait I want 2 see my family anong klaseng embassy natin parang walang halaga at pera lang din ang habol. Sabi ng amo ko relis nya ako f magtrabaho sa iba at hingi pa sya 200kd, kinuha pa nya ang pera ko ng 150kd. (Sir Pol de Jesus paki-tingnan nga po itong kabayan natin na nariyan daw sa embassy, iyan ang kaso niya, marahil alam niyo iyan. Paano po kaya ang magandang gawin diyanm gusto na raw pong umuwi).
****
Hi kuya ben ako si Gloria m. maraming salamat sa paglathala u skin liham kasaysayan at maraming salamat sa iyong ksagutan skin tanong --kuya ben malaki ang nai2long ng iyong buhay at pag asa sa mga 2lad naming may mapait na karanasan sa buhay...more power and god bless you
****
Hi gud am kuya ben ako nga pla si ryza alyas bakla ng marikina sa 22o lang 3times palang me naka read ng colum u na2wa kasi magaganda ang mga payo at na222 ang mga readers u meron pla Filipino panorama kahit nasa Kuwait lagi kasi me bc bahay trabaho lang me kaya di me alam minsan binilhan po ako ng bf me para magbasa naman me kahit paano kaya tuwing lingo bumibili na agad me ng dyaryo at pahina u agad ang aking binabasa, isa akung saleslady d2 sa muhallab, may problema me kuya pwde nyo po ba akong payuhan kung wat ang gagawin me may kapatid me d2 work sa bahay tapos na contrata nya sa june pwede po ba wag nalang syang umuwi magwork na lang cya sa labas may karapatan ba cya, at sbhin nya sa amo nya. Ano po ang dapat nyang gawin? Kailangan po naming ang 2long u at payo u kuya ben pakiusap po. Maraming salamat po at sana marami pa kaung ma2lungan at mapasaya. (Oo, tapusin ang kontrata at umuwi ng Pinas, recommend mo siya sa agency na pinangggalingan mo, at least mas-madali ang ganyan kesa humingi ng relis na pahihirapan pa siya at gagastos pa ng malaki)
****
Hi kuya ben muzta po kau im Emily 5 months palang d2 sa Kuwait pero gusto ko nang umuwi sa pinas ano dapat kong gawin 2lungan nyo po ako, more power at gud luck. (Homesick lang iyan, sayang naman ng ginastos mo. Pero kung hindi mo talaga kaya, puede, sabihin mo lang sa amo mo, yun nga lang baka, pagbayarin ka ng mga nagastos niya, although hindi naman dapat. Pero ang batas talaga diyan, kung hindi ka tapos ng kontrata, ikaw ang magpapamasahe sa sarili mo).
****
Nabasa ko sagot mo kuya sa tanong ko salamat kiya si maja 2 ng mangaf ask ko lang ganun ba talaga d2 kahit naglalakad ka lang hihingan ka ng cp no mo? Natatakot 2loy ko lmabas hindi lang isang beses ito madami na po ganyan ba sila ka gahaman sa mga babae? Dedma ko nga cge pa rin ano po ang mapapayo nyo nito kuya? (Tama, hwag niyong papansinin o titingnan man lang, kuhananin ang cellphone at kunwari tumatawag ka sa pulis, aalis din iyan).
****
hello kuya ben I need ur advice tapos na po ang iqama tapos april 15 then apply me work outsige c amo he give me release tapos pgtraining na c amo ayaw pumayag magtraining 3 days sa photo shop natatakot ano raw ang magyari tapos sabi ni amo irenew raw nya ang iqanma for 1 year kasi after school days magtravel cla tapos maiwan na ako d2 bahala naraw akong magtrabaho sa labas pero kua ang iqama ko no 20 uuwi pa ban g pinas wala akong pera thanks kuya god bless. (oo maraming Arabo na pagdating sa bagay na iyan ay mahirap kausap, payo ko sayo, kung tapos na ang kontrata, umuwi, at mag-reaaply pabalik dto, trabaho sa labas na, huwag na sa bahay).
****
gud pa kuya ben I wud lyk 2 gr8 2 my some1 specialnmr leyson from boracay islang, iloveyousomuch...thanks kuya godbless,,from mae of davao
*****
kuya ben helo po god bless u always paki gret po happy bday 2 mary dis 20 of march, lani jona of hawally,regards sabi ni mary,estrl
****
kuya muzta po kaung lahat kuya may tanong po ako sau ako an magbabayad sa iqama ko 150kd ang kaltas sa akin tama po ba 2? Kc naguguluhan po ako sa kaiisip ,thaks po. (Tanong bakit ka kinakaltasan sa iqama, binili mo ba iyan? Saan ka trabaho sa bahay o sa labas. Ang bayad sa iqama ay KD10 lang bawat taon ang pagkakaalam ko, kung employer mo siya, dapat siya ang magbabayad niyan at walnag bawas iyan sa worker na tulad mo).
****
hi kya 1 me sa tagasubaybay ng filpan ask kang f pano magfile ng legal separation lalo na d2 pa me sa Kuwait at gusto ko rin mag change status and name. legal me na kasal sa pinas at ang asawa ko may kinakasama na nasa hongkong pa me hindi na maganda ang magsasam namin, kuya ang sakit ng kahapon ko kya wala me gana umuwi ng pinas, thaks sa filpan kuya (File ka sa munisipyo ninyo ng annulment, iyan ay kung gusto mong mag-asawa na rin ng iba. Kung gusto mong mag-file d2 puede rin kailangan mo lang kumuha ng special power of attorney sa embassy at ang abogado mo sa Pinas ang lalakad niyan. Komplikado at katumbas ang malaking halaga niyan.
****
Helo kuya ben magandang araw sa u isa po akong masugid na tagasubaybay ng Filpan esp sa Buhay at Pag-asa, maitanung ko lang po kung ano ang gagawin ko sa mga amo ko, apat na taon na me nanilbihan sa knila, isang araw nag-away kami ng amo kong babae sabi nya dalhin daw ako sa agency sabi ko sa embasy nalang me dalhin, ayaw nya akong bilhan ng ticket, kuya gusto ko lang malaman kung ang taga embasy ba ang magsasabi sa amo o na i release ako gawin kaya nila? (Depende po iyan sa amo, oo, maaari kang matulungan ng embassy, pero sila, hanggat maaari immediate resolution sa problema ang gusto nila, meaning, kakausapin ang amo at yung mabilisang solusyon ang igigiit nila.)
****
Hi kuya grit ko lang ang mga kaibigan ko na sina janet, lucy, marites, marina pati na rin ang aking sweetheart, hello mr carmelo I love you still take care always, from sarah
****
Helo kuya ben muzta po magtanong lang po 20 years na me work isang employer lang ask ko lang kng may matatanggap ba akong long service pay? kase ngaun uwi ako sa pinas? Its me jomar (Dapat naman mayroon sang-ayon sa batas, kahit nga sa bagong batas ng mga housemaid mayroon niyan, di ko alam kung anong visa hawak mo Jomar, kung 20 visa aayusin iyan ng interior department (pulis) pero kung 18 visa sa Shuun o branch ng ministry of labour)
****
Hi kuya ben kumusta na po kau ako po ay isa ng tagasubaybay sa iyong colum sa Kuwait times 3 years napo ako d2 sa kuwait malapit na rin po akong umuwi want ko sanang mag tourist papuntang London pero pagdating ko doon want ko sana magtrabaho, pwede kayang mangyari un? ano po kaya ang dapat kong gawin? (Maraming nag-try na ng ganyang paraan pero hindi sila nagtagumpay, d2 pa lang sa Kuwait mahaharang na application mo. Pero hindi naman lahat, once na mayroon kang pera sa bangko, malaking amount ha, puede kang mag-process ng visit visa sa embassy nila d2, pero kung wala, I advised u not to try, kase mabibigo ka lang. Mayroong mga nagpa-process ng visa papuntang England, iyan ay kung nurse ka dahil indemand iyan sa UK, nakakatulong din kung mayroon kang kamag-anak doon na ipipitisyon ka o invitation man lang mula sa kanila. Ang purpose nila kung bakit ganyan sila kahigpit, dahil ayaw nilang maging pulubi ka doon sa kalsada, kung mayroon ka kaseng pera, di ikaw pasanin ng gobyerno nila o kung mayroong kamag-anak na sasalo sayo dun, di ka rin magiging pabigat sa gobyerno nila. Kung mayroon trabahong pupuntahan, go ahead pero kung wala, hwag na lang, that procedure ay Gawaiin din ng America at maging sa Australia).
****
Hi kuya ben malapit na po akong umuwi sa april 3 pero until now di ko pa nababasa ang aking greeting pero di bale nalang want ko parin batiin ang mga friends ko na sina jona ate merly Fatima weng rose mina and mary esterel of salmaiya, from lanie of maidan hawally thankz kuya ben. (Sorry sa delay kung nakaalis na, sana mabasa ito ng friend mo)
****
Hi kuya ben, im emely pls extend my warmest greetings belated happy bday 2 my baby sarah saud thankz a lot .
****
I want to gret my sweatheart haime always take care and I love you, 2 my frend pegy hilda mary and esp 2 my cute bestfrend ma mercdes 2 my sister fely and hello kay beautiful Annabel and more power 2 u kuya ben and god bless you from vidden of sulaibikat. Blated birthday to my frend mercdes I hope you have many more bdays to come in your life and hi to ana from vidden of silaibikat
****
Hi kuya ben I want to gret my frends in Kuwait sis lety of santol tanza vavite yume sanore nor Indonesia at sina sherly riza kdm ne mama jace at most specialy my sponsor also bae saud maaly sarra fahad aziz wasmiya noreria mohammad at si omar and 2 my mama mesyael bb saud at yung driver namin elsa santos ng jahra at can lucy at berta ng salwa
****
Hello kuya ben gusto ko lang batiin ang mga frends ko kuya dhing aleli monic nita 2 my sweetheart ted, I love u, from thes
****
Pwede u ba me matulungan kc nwwla ung auntie ko Pahmia Guinaid name nya inutusan ng amo nya para kunin ang laundry dna nakabalik pumunta ko sa embasy natin wala sya, lahat ng mga gamit nya nasa amo nya pa rin kuya anu po ba ang dapat kong gawin eh balita pa naman ditto sa Kuwait madaming nangdudukot at nawawala nalang. (Report niyo dapat sa pulis iyan, at ipinaalam sa embassy, kase puedeng tumakas iyan at nagpunta sa ahensiya di natin alam o baka nga mayroong sinamahang iba).
****
Hello kuya ben I want to greet in advance to my sweet and loving best friend Marisa Castillo coming from conie lacsamana of hawally.
****
Hi kuya ben gud day 2 u I just want 2 gret my frend ate lily sexy lucy of andalus and also manang cutie ate lolet of mishref gretings coming from cute gina, more power!
****
Hello kuya ben paki gret mo naman mga frends ko can Amelia elvie sonia lilian leo merlin at si idol jeff ko hapi bday din kay jay thanks poand more power.
****
Hi kuya ben kumuzta na po kau kuya binabati ko po ng maligayang karawan sa araw na ito si ate nhorei sana maligaya ka sa araw na ito ang bumabati si rhea po ng hawally maraming salamayt po
****
Hi kuya ben 1year ang 6 months na ko want ko magtrabaho sa labas lam ko di ko payagan pero b4 ako punta d2 bngyan ako ng agensy isang copy ng nakasulat po assurance of commercial visa upon workers arrival in Kuwait d2 po sakin ang copy pwde ko kaya ito ipakita para bigyan ako ng release? Please help me. (sa totoo lang di ko maintindihan kung ano iyan, pero kung mayroon mang bisa iyan tulad ng sinabi mo, maaaring paso na dahil mahigit isang taon ka na d2 at nagtrabaho ka na sa kanila ng hindi pa iyan naitatransfer. Puedeng pagkatapos ng 2 taon mo, uwi ka sa Pinas at mag-aaply ng panibagong trabaho, this times tiyakin mo na na sa labas ka mag-tatrabaho.
****
Kuya pwde moba kami bigyan ulit ng artikulo 2ngkol sa sahod at di ko alam kng registred po ako sa embahada pano po malaman di kaya huli na ako?10Q. (Kung matagal ka na d2 di ka pa kasama sa bagong batas na 120 para sa mga katulong, pero kung bago ka, dapat kasama kana, iyan ay kung dumaan ka sa TESDAtraining).
****
Hi kuya ben gret ko lang po ang mga frends ko ate joy tess may ate sarah hammad mon Helen esp sa hipag ko ate jo narciso also to ramil san pedro kim en mely I love you, thanks liza
****
Mr ben Garcia gandang araw sainyo tanong me lang kung 2maaas ba bayaran ng monthly contribution sa sss para sa ofw kahit sa loob ng 7 years d2 sa amok o 45 parin ang sahod ko, seven na po ako d2 pero 1 tym lang me uwi tapos civil id ko this oct 28 at balak ko sanang umuwi na kung babalik me sa amo ko kailangan ba na pumunta me sa agency me para nagdemand sa salary? Payag name na 70-80kd cgurado me di bigay ng 400$ kasi 200$ nga di nya bigay thanks you very much sana masagot u ang tanong ko.